Gestolen paspoort maakte van acteur 'een inbreker'

Paul Besterman is een Amerikaanse acteur die in Londen woont. Paul Besterman is een inbreker die hier nog veertig dagen cel moet uitzitten....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Besterman (33) waande zich vorige week in een 'bananenrepubliek'. Tijdens een paspoortcontrole op Schiphol hield de marechaussee hem aan. Hij had net in Amsterdam een reclamefilmpje over sportschoenen ingesproken en wilde naar huis. Maar hij bleek in de computer voor te komen. De rechtbank in Amsterdam had een zekere Besterman eind vorig jaar opgepakt wegens een reeks inbraken. Na twee dagen was hij weer vrijgekomen. De rechtbank in Amsterdam veroordeelde hem later tot veertig dagen celstraf. Die kon hij nu mooi alsnog opknappen.

Het was Besterman onmiddellijk duidelijk dat er sprake moest zijn van een misverstand. In 1994 was hij helemaal niet in Nederland geweest. Toen speelde hij in het West End theater in Londen met Only the lonely, over het leven van zanger Roy Orbison. Hij speelde de manager, en Bob Dylan.

Hij wist ook de oorzaak van de verwarring op Schiphol. In 1990 was zijn paspoort gestolen. Iemand moest zijn identiteit hebben aangenomen. De acteur kon de marechaussee kennelijk niet genoeg duidelijk maken dat 'ie in Amsterdam geen rol speelde. Het verzoek om te mogen bellen om het misverstand te doen ophelderen werd genegeerd, vertelt hij. 'Iedereen zegt hier dat 'ie iemand anders is', kreeg hij te horen. De Amerikaan kreeg naar zijn zeggen niet de kans om het consulaat of familie te waarschuwen, werd tot op het bot gefouilleerd, kreeg handboeien om en verdween in een politiecel in Hoofddorp.

Zijn vriendin wachtte tevergeefs op hem op Heathrow-airport. Urenlang. Ook de volgende dag was er taal noch teken. Een reeks telefoontjes naar consulaten, politie en ziekenhuizen leverde niets op. Besterman leek van de aardbodem verdwenen. Zijn vriendin had al een foto uitgezocht voor de Missing Persons Helpline, die posters verstuurt naar politiebureaus in Europa, toen het bevrijdende telefoontje kwam dat Paul terecht was. Hij had 42 uur na zijn arrestatie de Amerikaanse ambassade mogen bellen. Het zou nog een dag duren voordat hij vrijkwam.

'Belachelijk', fulmineert hij vanuit Londen. 'Op Schiphol stoppen ze niet alleen explosieven in iemands koffer, ze kidnappen er ook passagiers.' Zijn advocaat, mr Chr. van Dijk, bereidt een schadeclaim voor. Van Dijk: 'Dat je iemand aanhoudt, omdat hij in de computer staat, daar is niets op tegen. Maar dat je vervolgens iemand niet de kans geeft zijn consulaat te bellen is in strijd met de regels. Misschien nog wel ernstiger is dat er geen serieus onderzoek is geweest.'

Het kostte de raadsman nog geen dag om te achterhalen dat Besterman ten onrechte vastzat. Bij justitie lag nog een kopie van het paspoort van de veroordeelde. De man op de foto leek niet op Besterman. Het Londense theater kon bevestigen dat de Amerikaan er eind 1994 elke avond op de planken heeft gestaan. Alleen al met het nemen van vingerafdrukken was het misverstand onmiddellijk uit de wereld geweest, beweert Van Dijk.

De marechaussee op Schiphol voelt zich niet verantwoordelijk. 'We hebben slechts vastgesteld dat iemand het land uit wilde, die hier nog veertig dagen moest zitten. Daarna is de zaak overgedragen aan justitie', aldus een woordvoerder. Hij spreekt tegen dat de acteur geen kans heeft gehad wie dan ook te waarschuwen. 'De man heeft een klantvriendelijke behandeling gehad.' De politie in Hoofddorp voelt zich evenmin verantwoordelijk. 'De marechaussee is de aanhoudende instantie.'