Zwak, ziek, slapeloos of verslaafd? Waar is de pleistertrommel. . .?

Tante Sidonia uit Suske en Wiske zweert traditiegetrouw bij een voetbad van mosterd als ze kwade geesten uit haar lijf wil verjagen, maar gewone mensen doen daar tegenwoordig simpelweg een greep voor in de pleistertrommel....

Meer dan tien jaar geleden kwam de reisziekte-pleister als eerste op de Nederlandse markt. En inmiddels is het assortiment flink uitgebreid. Er is een pleister voor hartklachten, een pleister die de hormoonhuishouding regelt bij vrouwen in de overgang, een pleister tegen overgewicht, er bestaan meerdere typen nicotinepleisters, en er is de magneetpleister tegen reuma.

De nieuwste is de pleister ter bevordering van een goede nachtrust. Uiteraard zal ook die vinding, met twee miljoen Nederlanders die aan slapeloosheid lijden, haar weg naar het medicijnkastje of het slaapkamermeubel wel weer vinden.

De werking van de slaappleister of Isocones is gebaseerd op de oosterse geneeswijzen van de acupunctuur en acupressuur. De pleister heeft een kunststof kegeltje in het midden, dat aangebracht dient te worden op hartpunt 7, ofwel aan de binnenkant van de pols. Daar bevindt zich het belangrijkste punt om het slaapgedrag te prikkelen.

F. Sitsen van apotheek de Vijzel in Amsterdam is cynisch over het effect van de acupunctuur-pleister. Hij kent het artikel meer suggestieve kracht toe dan een werkelijk heilzame werking. Dus: 'Als je erin gelooft, kan het geen kwaad. Dat zeg ik ook tegen de klanten die vragen of de magneetpleister helpt. Dan zeg ik ja. Vragen ze of hij werkt, dan zeg ik nee.'

Volgens Sitsen moet er in de huidige pleister-business een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen de 'onduidelijke' pleisters en die welke bij de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie zijn geregistreerd.

In laatstgenoemde categorie zijn er dat vier. De nitroglycerine-pleister heeft een bloedvatverwijdend effect en is bedoeld voor mensen met hartklachten. De nicotinepleister Nicotinell bestaat in drie verschillende formaten. Hoe groter het formaat, hoe hoger de dosering nicotine. Per 24 uur geeft die 17,5, 35 of 52,5 mg nicotine af.

De Estraderm-pleister brengt de ontregelde hormoonhuishouding bij vrouwen in de overgang weer in evenwicht. En de Scopoderm is effectief bij bewegingsziekten als wagen-, lucht- en zeeziekte.

Sitsen: 'Bij deze klachten zijn de pleisters juist een uitkomst, want via de huid komt er constant een kleine dosering in het bloed. Er treden geen pieken op door een plotselinge hoge dosering, zoals bij het innemen van een pil. De werking van een pleister is dus langer en gelijkmatiger, met als gevolg dat de kans op bijverschijnselen minder is.'

De andere, niet-geregistreerde pleisters hebben volgens Sitsen voornamelijk een placebo-werking. Hetgeen gedeeltelijk tevens voor de medisch werkende pleisters geldt. Want al kan zo'n ding in principe overal op het lichaam worden geplakt waar geen eelt zit, geen koper zal gemakkelijk in de werking van een hartpleister geloven als die op zijn kont zit.

Sitsen: 'Als een fabrikant wil dat ze verkocht worden, dan moet hij goed nadenken over voor de gebruiker logische plakplek. De meeste mensen begrijpen namelijk al niet dat een zetpil werkt tegen hoofdpijn. De hormoonpleister wordt dus op de bil geplakt, de hartpleister op de borst. De fabrikant van de slaappleister had de slapeloze waarschijnlijk het liefst geadviseerd om de Isocones op de ogen te plakken.'

Astrid Theunissen