GEACHTE REDACTIE: Kritiek op basisschool laat oorzaak buiten beschouwing

'Prestaties op basisschool schelen veel', kopt de Volkskrant van 18 november. Nu is dit zeer waarschijnlijk waar, maar de licht verwijtende ondertoon richting de basisschool doet mij de gal overlopen....

In 1985 startten we in Nederland met de basisschool. Eén van de uitgangspunten daarbij was dat zitten blijven teruggedrongen moest worden. Sterker nog: eigenlijk niet meer voor mocht komen.

De laatste jaren wordt hard gewerkt aan 'Weer Samen Naar School'. Uitgangspunt is dat er veel minder leerlingen verwezen moeten worden naar het speciaal onderwijs. Sterker nog: eigenlijk moet verwijzen nauwelijks meer voorkomen.

Twee maatregelen, tussen vele andere, die de scholen van bovenaf opgelegd zijn. Na zulke maatregelen (waar ook positieve kanten aan zitten), moeten we elkaar niet verbaasd aankijken wanneer blijkt dat prestaties van leerlingen op de basisschool aanzienlijk verschillen.

VEENENDAAL Mats Beek

Doen we!

We zijn er weer flink ingestonken. Na een - zelf te organiseren - feestweek rond het tienjarig bestaan van het basisonderwijs, werden we in de late uurtjes genadeloos onderuit gehaald: de prestaties van leerlingen op de basisschool verschillen aanzienlijk. De onderzoekers en de politiek kwamen uitgebreid aan het woord en wij, de minkukels die Neerlands Hoop structureel om zeep helpen, werden niet gehoord en zitten met de frustraties.

Tien jaar onderwijspolitiek om misselijk van te worden:

Maak een basisschool - doen we!

Er is geen geld voor - oké!

Voer nieuwe vakken in - doen we!

Mag niet ten koste gaan van de basisvakken - begrijpelijk!

Geef meer aandacht aan het individuele kind - doen we!

Maar wel in grote groepen - kan dat?

Evaluatie: het lijkt er niet op - ja, sorry, eh. . .

Sukkels! - . . . (wie? wij?). . .

Vierjarigen toetsen, twaalfjarigen toetsen en dan kijken welke meerwaarde de basisschool heeft toegevoegd. Je kunt net zo goed een Citotoets voor zuigelingen ontwerpen!

De meeste vierjarigen zijn helemaal niet testbaar, simpelweg omdat de taalontwikkeling en het ruimtelijk inzicht dan nog onvoldoende ontwikkeld zijn. Bovendien doe je de kinderen enorm onrecht, want een toets blijft een momentopname en juist op die leeftijd kunnen kinderen binnen korte tijd razendsnel vorderingen maken.

Steeds weer speelbal van de politiek, telkens weer voorwerp van onderzoek en elke keer weer op je bek geslagen. Het is genoeg! De problemen waar de werkers in het onderwijs dagelijks mee worstelen zijn helder, maar nog geen enkele deskundige of politicus heeft ons een pasklaar antwoord kunnen bieden.

De vervulling van de wens is nu eenmaal de speld in de hooiberg: hoe bewerkstellig je optimale individuele ontwikkeling binnen een noodgedwongen klassikaal systeem? Niet door testen en toetsen. En al helemaal niet door de vloer aan te vegen met de werkers in het veld.

DELDEN Theo Huting

Geld verspillen

Staatssecretaris Netelenbos overweegt alle vierjarigen een entreetoets af te laten nemen. Zij verwacht dat scholen, als ze hun resultaten bekend moeten maken, een extra prikkel tot verbetering krijgen. Wat is dit voor een ongenuanceerd standpunt?

In het onderwijs werk je met mensen, niet met machines. Als leerkracht ben je al lang niet meer bezig met alleen onderwijs; soms voel ik mij meer een maatschappelijk werkster. Ik word doodziek van alle kritiek die leerkrachten al jarenlang over zich uitgegoten krijgen.

In plaats van geld te verspillen aan dergelijke onderzoeken, feestelijkheden rond het tienjarig bestaan van de basisschool en pestprojecten, zou Netelenbos er beter aan doen dit geld direkt te overhandigen aan de basisscholen. Die weten wel hoe ze dit goed kunnen besteden.

AMSTERDAM M. Kriek

Presteren

Met stijgende weerzin las ik het artikel 'Prestaties op basisschool schelen veel'. Onomwonden wordt de kwaliteit van scholen afgemeten aan de hand van prestaties. Om de haverklap vallen de woorden 'goed' en 'slecht' als synoniemen voor 'veel presteren' en 'weinig presteren'.

Is staatssecretaris Netelenbos soms van de pot gerukt?!

Wanneer dringt het nou eens tot haar en haar collega's door dat een omgeving die zo gefocust is op prestatie, fnuikend is voor de ontwikkeling van de persoonlijkheid van kinderen?

Nergens lees ik wat een school zou kunnen, laat staan moeten, betekenen voor kinderen als het gaat om hun emotionele ontwikkeling. Als je kinderen wilt helpen, dan is dát toch echt van wezenlijker belang. Hoge prestaties van kinderen zijn veel bevredigender voor de ouders dan voor de kinderen zelf.

Flink presteren wordt kennelijk nog steeds onverminderd belangrijker geacht dan het geluk van een kind en de ontplooiing van zijn of haar vermogens om ook innerlijk uit te groeien tot een volwassene.

DORDRECHT A.C. Stam