Espresso breekt door in Nederland

Het aantal kopjes koffie dat de gemiddelde Nederlander drinkt mag dan niet meer toenemen, de inhoud van het bakje verandert wel....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Inmiddels bestelt al één op de vier horecabezoekers een cappuchino of een andere espresso, zo stelt de Vereniging van Nederlandse Koffiebranders en Theepakkers in zijn vrijdag gepubliceerde jaarverslag.

Ook thuis, waar bijna tweederde van de koffie wordt gedronken, winnen de espresso's terrein. Tot voor kort werd er in de huiskamer of aan de ontbijttafel massaal gebrande koffie geconsumeerd, maar onder meer dank zij de introductie van de eenpersoonszakjes met verschillende smaken oploskoffie is dat beeld verouderd. De markt voor oploskoffie groeide vorig jaar met een stevige 7 procent toe tot 1419 ton, oftewel iets meer dan 90 gram per hoofd van de bevolking.

'De definitieve doorbraak? Dat klinkt wat ferm. Houdt het voorlopig maar op doorbraak', zegt Rudy de Man, algemeen directeur van Nestlé Nederland. Dit dochterbedrijf van de Zwitserse levensmiddelengigant introduceerde de afgelopen jaren een range van oploskoffies onder de naam Nescafé à la carte. Het begon eind 1991 met cappuchino en espresso, die later wegens succes navolging kregen van bijvoorbeeld Wiener Melange en Irish Coffee.

De Man is trots op het succes van de moderne variant op de oude instant-koffie, die in Nederland nooit echt kon doorbreken. 'Het hele idee is hier ontwikkeld, niet door een wijze Zwitser ergens hoog op een berg. Wij zagen er wat in, inmiddels wordt het ook op andere Nestlémarkten geïntroduceerd en nu volgen ook de anderen.'

Met dat laatste doelt hij vooral op Grand Café DE, het antwoord van de absolute leider op de Nederlandse koffiemarkt Sara Lee/DE op het succes van de concurrent. In mei lanceerde DE drie nieuwe smaken oploskoffie, nadat oktober 1993 cappuchino in de eenpersoonszakjes de spits mocht afbijten. 'Het blijkt dat de consument het lekker en makkelijk vindt', zegt de Sara Lee/DE-zegsman. 'Wij hebben de stijging van de instant-koffie aan deze nieuwe produkten te danken.'

Opmerkelijk is dat de absolute marktleider op het gebied van oploskoffie achter zijn Zwiterse concurrent moet aanhobbelen. 'Ik denk dat het segment groter is dan Douwe Egberts vermoedde', triomfeert De Man. 'Arrogantie van de marktleider durf ik het niet te noemen. Ze hebben het misschien even niet gezien, even niet opgelet.'

De groeiende populariteit van de oploskoffie mag opzienbarend worden genoemd, omdat de prijs een stuk hoger ligt dan die van gebrande koffie. Voor 50 gram oploskoffie moest de consument in 1993 3,17 gulden neertellen, voor 250 gram gemalen koffie slechts 2,55 gulden, waarmee de kostprijs voor deze laatste koffie neerkomt op zes cent per bak.

Volgens marktonderzoeksbureu Nielsen is oploskoffie inmiddels goed voor een omzet van 86 miljoen gulden, gebrande voor 733 miljoen. Gezamenlijk nemen de koffiesoorten 2,3 procent van de totale omzet van het levensmiddelenkanaal voor hun rekening, nagenoeg hetzelfde als een jaar eerder.

De groeiende populariteit van de oploskoffie staat in schril contrast met die van de gebrande koffie. De gemiddelde Nederlander consumeerde vorig jaar 40 gram minder dan een jaar eerder. Toch is hij jaarlijks nog altijd goed voor 8,43 kilo gemalen koffie, oftewel 175 liter, oftewel bijna vier kopjes per dag.

Slechts weinigen slaan een kopje af. Volgens de brancheverening drinkt 92 procent van de Nederlandse bevolking (15 jaar en ouder) koffie, 82 procent zelfs regelmatig. Van de koffiedrinkers voegt 10 procent suiker of zoetstof toe, 25 procent melk, room of andere witmakers en 40 procent gebruikt melk én suiker. 25 procent drinkt de koffie zwart.

Ondanks het stagnerende koffieverbruik mag de Nederlander zich na de Fin, de Zweed, de Noor en de Deen toch wederom de vijfde koffieconsument ter wereld noemen. Overigens is het koffieverbruik de afgelopen decennia hier wel behoorlijk toegenomen. In 1960 nam een Nederlander jaarlijks 3,55 kilo koffie tot zich, in 1980 was dat 7,3 kilo en in 1990 8,36 kilo.

Met koffie scoort Nederland een stuk beter dan met thee, al steeg de theeconsumptie in 1993 met 3,5 procent tot 692 gram per hoofd per jaar. Maar dat getal valt in het niet met de verbruikscijfers van landen als Turkije, Ierland en GrootBrittannië, blijkt uit het jaarverslag van de branchevereniging. De gemiddelde Ier verbruikt per jaar drie kilo thee, de Brit 2,56 kilo en de Turk 2,25 kilo. Uitgaande van één gram thee per kopje van 125 milliliter dronk de Nederlander in 1993 gemiddeld 86,5 liter thee.