Margriet emancipeerde vrouwen

Margriet was niet het truttenblad waar Dolle Mina het voor hield. Het blad was feministisch avant la lettre, schrijft Heleen Crul....

‘Wij vonden Margriet een vreselijk truttenblad met receptjes en huishoudelijke tips...’ Dat stelt docent vrouwenstudies en voormalig Dolle Mina Saskia Poldervaart (Intermezzo, 25 juli). Haar visie op de bezetting van de Margriet-redactie door Dolle Mina’s rechtvaardigt een correctie.

Ze vertelt hoe de Mina’s met emmers en poetslappen door het gebouw trokken, roepend: ‘poetsen, poetsen, poetsen, want dat vindt Margriet de belangrijkste taak van de vrouw’. Een kwalificatie die geen recht doet aan de feiten. Margriet was in die dagen namelijk een Opzij avant la lettre. Het blad publiceerde in 1969 – voordat Dolle Mina bestond – Sex in Nederland, de spraakmakende resultaten van een eigen enquête. In dat zelfde jaar besloot de hoofdredactie tot verbreding met als motto: Margriet begroet een nieuwe tijd. Er kwam een speciaal katern over emancipatie, bewustwording, relaties, gezondheid, en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen.

Dolle Mina was leuk, geestig en ondeugend. Zeker. Ze vormde een lichtvoetig tegenwicht tegen de meer intellectuele en serieuze actiegroep Man/Vrouw Maatschappij, die een paar jaar eerder was opgericht. Maar Dolle Mina was ook impulsief en bevooroordeeld. Dat de actievoerende Mina’s Margriet niet wekelijks lazen, is ze niet kwalijk te nemen. Maar dat ze zelfs niet eens de moeite namen een exemplaar te kopen en hun opvattingen te toetsen, bewijst hun impulsiviteit en vooringenomenheid.

De actiegroep Man, Vrouw, Maatschappij daarentegen ontdekte snel dat Margriet bij uitstek het medium was om grote groepen vrouwen te bereiken. Dit leidde tot de actie ‘Op de vrouw af’ in het najaar van 1971. Margriet maakt een speciaal katern over nut en noodzaak van emancipatie. Strijd voor legalisering van abortus? Margriet was daar een groot voorstander van. Ik kan dat weten, want ik schreef het artikel. De toenmalige staatssecretaris Veldkamp van Volksgezondheid was er zo ontstemd over dat hij de hoofdredacteur ontbood en hem liet weten dat zo’n discussie uitsluitend in een medisch tijdschrift thuishoorde.

Onderwerpen als zelfbeschikking, economische zelfstandigheid, gelijke rechten en kansen, werden in Margriet vertaald in pleidooien voor beter onderwijs, recht op beleving van een eigen, vrouwelijke seksualiteit, vernieuwing van de echtscheidingswet, parttime werken, betere kinderopvang. De actie ‘Op de vrouw af’ werd een groot succes, omdat het vrouwen de kans gaf in hun eigen omgeving praktische voorlichting te krijgen over werk, kinderopvang, geboorteregeling of bijscholing. Terugblikkend moet worden geconstateerd dat juist in de periode 1970 –1975 Margriet in belangrijke mate bijdroeg aan de emancipatie van Nederlandse vrouwen.