Hocus-pocus-teksten over bloedvatontstopper

'We mogen kennelijk nog steeds worden bedot door zo'n belachelijke claim dat een eenvoudig kruidenmengseltje plaques aan de binnen kant van coronaire bloedvaten afbreekt.' Cardioloog Thijs Plokker van het St....

Vascu-Vitaal is de naam van het product met meer dan 37 verschillende 'natuurlijke inhoudsstoffen' die niet alleen 'adervernauwing tegengaan' maar 'reeds vernauwde vaten schoonmaken zodat bloed weer onbelemmerd kan doorstromen', aldus een persbericht deze maand over een 'bloedvatreinigend product in de strijd tegen hart-en vaatziekten, volksziekte nummer 1.'

Nieuw is het wonderproduct niet, het is hier al meer dan tien jaar op de markt. BrandsFirm uit Bussum, dat de distributie van dit 'bloedvaten reinigende' middel heeft overgenomen van het Hilversumse bedrijf Oligo Pharma, probeert het meer leven in te blazen.

In het verleden is Oligo Pharma diverse malen tot de orde geroepen door de Reclame Code Commissie en de Consumentenbond wegens al te enthousiaste medische claims ('Vascu-Vitaal: een veilig en natuurlijk middel tegen hart-en vaatziekten') zonder gedegen wetenschappelijke onderbouwing. BrandsFirm hanteert nu vergelijkbare claims in zijn persberichten.

In Vascu-Vitaal - voor elke tien levensjaren een maandkuur à raison van 88,50 euro, voor een 40-jarige dus vier kuren achter elkaar - zit niet één werkzame stof maar vele, van vitamines (van A, alle denkbare B's, C, D, E tot en met vitamine H), mineralen (calcium, chroom, koper en zink), aminozuren, tot en met knoflook en vlaspoeder. Baat het niet, schaden doet het ook niet. De concentratie van de stoffen blijft onder aanvaardbare limieten. Cardioloog Plokker: 'Van alles een piepklein beetje is natuurlijk onzin, maar wel veilige onzin. Van geen van de stoffen is bekend dat die plaquesoplossend zou werken. De claims zijn onzinnig.'

Een gedegen studie ontbreekt. BrandsFirm verwijst, net als voorganger Oligo Pharma, naar een Israëlische studie van cardioloog Dan Galon van het Hadassah University Hospital in Jeruzalem. Daarover bestaat slechts een conceptrapport van twee jaar geleden (BrandsFirm: 'Van een definitieve versie is het nog niet gekomen, ze hebben daar in Israël wel wat anders te doen, dat zult u begrijpen.').

En, toegegeven, de professor uit Israël - Oligo Pharma betaalde hem in 2000 15 duizend dollar - schrijft eind 2001 aan zijn opdrachtgever 'positief gestemd te zijn'. Die visie is gebaseerd op subjectieve waarnemingen: ingevulde vragenlijsten met als doel de kwaliteit van leven in kaart te brengen. Er is een eenvoudig onderzoek gedaan onder vijftig patiënten, gevolgd door een studie waarin een dertigtal hart-en vaatpatiënten is bestookt met uitgebreidere vragenlijsten.

Cardioloog Galon uit Israël: 'Er lijkt sprake van een betere kwaliteit van leven bij meer dan de helft van de gebruikers. Een definitief onderzoeksverslag komt over drie maanden. Maar inderdaad, een placebo-gecontroleerd onderzoek, de enige manier om dit daadwerkelijk aan te tonen, is niet uitgevoerd. Ik schrijf het product ook niet voor.' Wervende teksten over 'een revolutionaire oplossing tegen het ontstaan van adervernauwing', zoals BrandsFirm hanteert, gaan hem ook te ver. 'Erg sterk uitgedrukt.'

BrandsFirm verwijst verder naar het 'gerenommeerde' natuurgeneeskundige centrum Medica Natura in Drachten. Daar claimen ze bloedvaten met Elektro-Acupunctuur te kunnen controleren op blokkades als gevolg van plaques, vette aanslibbingen aan de binnenkant van de aderen. 'Patiënten met aderverkalking krijgen vrijwel altijd het advies Vascu-Vitaal te gaan gebruiken. Meerdere keren kon een dotterbehandeling worden voorkomen', is te lezen in een advertentie.

De reguliere geneeskunde krijgt de kriebels van dergelijke hocus-pocusteksten. Cardioloog Thijs Plokker van het St. Antonius Ziekenhuis: 'We bestuderen plaques in diverse slagaderen, inmiddels met MRI van buitenaf en van binnenuit met allerlei cathetertechnieken. Elektro-Acupunctuur is geen gebruikte methode, het is een eufemisme voor onzin.'