Kluivert laat geen somberheid toe

Het voornaamste slachtoffer van de tactische ommezwaai bij Oranje is Patrick Kluivert. De aanvaller, bijna 28, is in een voor hem vreemd decor terechtgekomen....

Verguisd weggestuurd in Barcelona na een seizoen vol kommer en kwel, slechts begeerd door Europese clubs uit de tweede en derde categorie en bij Oranje links en rechts ingehaald door Ruud van Nistelrooij. Nee, dit is niet het beste jaar uit het leven van Patrick Kluivert.

Ontevredenheid en misschien ook wel onzekerheid hebben bezit genomen van de aanvaller die, als voetballer, de wind altijd in de rug leek te hebben. Het moet daarom verwarrend voor hem zijn, een rol op het tweede plan. Waar hij speelt, ontlokt hij vooral fluitconcerten, ongeacht de kleur van zijn shirt.

Als international een imagoprobleem heeft, is het Kluivert wel. Deels is dat zijn eigen schuld, deels zijn er ongrijpbare krachten aan het werk. De vergelijking met Van Nistelrooij valt steeds vaker in zijn nadeel uit.

Van Nistelrooij is aimabel, open en welbespraakt, Kluivert nonchalant, niet gedreven en verwend. Waar de oordelen ophouden en de vooroordelen beginnen, is onduidelijk. Kluivert torst bovendien de last van zijn verleden.

In Sportweek wees zijn vertrouwensman en zaakwaarnemer, de jurist Paul Foortse, onlangs op de groei die Kluivert heeft doorgemaakt. In Barcelona is hij volgens Foortse 'van een jongen een man geworden' die zijn rol als vader ernstig neemt.

'Er zijn verschillende manieren om dat aan de buitenwereld te laten zien', aldus Foortse in het interview. 'In het randgebied zal dat moeilijk voor hem worden: kranten en mensen zijn nu eenmaal meer geeresseerd in zijn uitstapjes (...). Patrick zal het vooral op het veld moeten laten zien. Dat weet hij als geen ander.'

Over talent beschikt hij nog steeds in ruime mate. In bepaalde opzichten is hij zelfs begaafder dan Van Nistelrooij, maar aan zijn technische kwaliteiten en lichtvoetigheid heeft Kluivert niet meer voldoende. Niet van de 368 spelers van de zestien landen scoorde in interlands zo vaak als hij, veertig keer in 79 interlands, maar bondscoach Advocaat heeft een uitgesproken voorkeur voor Van Nistelrooij.

Hij benoemde hem tot eerste spits en net zo veelzeggend over de nieuwe verhoudingen nodigde hem vorige week samen met de drie aanvoerders Frank de Boer, Cocu en Davids uit voor het gesprek over de speelwijze. Letterlijken figuurlijk is Kluivert aan de zijlijn terechtgekomen.

Schijn kan bedriegen, maar het is hem niet aan te zien. Hij zal er alles aan doen om het ongelijk van de bondscoach aan te tonen, zegt hij. En nee, somber is hij niet in het voor hem vreemde decor. 'Van dit soort dingen trek ik me nooit erg veel aan.' Ditmaal lijkt de nonchalance gespeeld.

De oorzaak van de degradatie zoekt hij vooral in eenvoudig te verwoorden en te begrijpen dingen, zoals de knieblessure die hem maandenlang hinderde. 'Ruud heeft het hele jaar wel gespeeld bij Manchester United, en goed ook. Dat geeft de doorslag.'

Hij verwoordt daarmee de mening en gedachtengang van Advocaat, zegt hij nadrukkelijk. 'Ik denk er anders over. Maar als hij het gevoel heeft dat Ruud beter in vorm is, moet ik het tegendeel bewijzen. Ik moet me laten zien.'

Contact met de bondscoach heeft hij nauwelijks. Dat Van Nistelrooij morgen in het duel met de Duitsers de aanval leidt, heeft hij gemerkt tijdens de trainingen en in de krant gelezen. 'Advocaat heeft daarover nog niks tegen me gezegd.' Graag was hij aanwezig geweest bij het gesprek over de tactiek. 'Ik verwachtte eigenlijk ook dat ik er wel bij zou zijn.'

Kluivert staat niet bekend als een speler die over tactische aspecten een uitgesproken mening heeft. Toch zoekt hij de oorzaak van de total loss van de tandem met Van Nistelrooij vooral in de speelwijze die Advocaat koos in de recente oefenwedstrijden.

Van Nistelrooij en hij moesten daardoor 'onnodig veel lopen en verdedigend werk opknappen.' Het verzwakte hun scherpte. De alternatieve speelwijze waar Advocaat voor heeft gekozen en waarmee hij opgroeide bij Ajax biedt voordelen. 'Met buitenspelers zijn de ruimten tussen de linies kleiner. Dan hoef je als spits niet zo veel mee te verdedigen en hou je energie over.'

Het belangrijkste, zegt hij, is dat hij zich 'een stuk lekkerder' voelt dan aan het begin van de voorbereiding op het EK. Kluivert geeft zonder aarzeling toe dat zijn spel in de oefenduels ver onder de maat was, door zijn fysieke achterstand. 'Maar nu sta ik er weer goed voor.' Dat lijkt te kloppen, gezien zijn spel op de trainingen in Albufeira.

Houvast kan hij vinden in het verleden, bij de rol die Van Basten speelde in 1988. Die begon als reserve aan het EK in West-Duitsland en eindigde, nadat het Nederlands elftal de openingswedstrijd van de Sovjet-Unie had verloren, als ster.

Het was niet Advocaat die hem op de mogelijke parallel wees, maar een familielid. 'Het zou een extra prikkel voor me kunnen zijn, maar die heb ik niet nodig.'

In ten minste opzicht gaat de vergelijking bij voorbaat mank. Van Basten had destijds een machtige beschermheer, Johan Cruijff. Kluivert staat er in Portugal alleen voor.