Italië ligt niet wakker van Zalms oprispingen

Minister G. Zalm heeft veel uit te leggen aan zijn collega's in de Ecofin, de Europese financiële praatgroep die vandaag de begroting van het spilzuchtige Italië op de agenda heeft....

Van onze verslaggevers

AMSTERDAM

Met de kwinkslag dat spaghetti een van zijn lievelingskostjes is, zal minister G. Zalm van Financiën het vandaag niet kunnen redden. Het zal Carlo Ciampi ook worst zijn waar Zalm van houdt. De Italiaanse minister van Financiën zal van zijn Nederlandse collega precies willen horen wat hij van de Italiaanse deelname aan de euro vindt. Vreest Zalm een zwakke euro als Italië meedoet? En heeft de minister echt niet met aftreden gedreigd, zoals in de Nederlandse pers is geschreven?

Behalve Ciampi zullen nog dertien andere Europese ministers van Financiën benieuwd zijn naar de antwoorden van Zalm. Vorige week hebben ze al van een afstand het Nederlandse debat gevolgd, maar vandaag kan de hoofdrolspeler worden aangesproken. Ook Zalms Duitse maatje Theo Waigel zal willen weten wat er in zijn vriend gevaren is. Waigel weet uit eigen ervaring hoe het voelt om van spaghettifobie te worden beschuldigd. Hij houdt nu al maanden zijn mond over Italië. Hij lijkt begrepen te hebben dat met het naderen van het euro-eindexamen in mei, elke opmerking over de prestaties van andere landen hypergevoelig ligt.

Niet bekend

Zalm heeft traditioneel scherpe kritiek op de spendeerdrift van andere lidstaten. De pogingen van Zuid-Europa om aan de eisen voor de euro te voldoen, worden door hem in de Ecofin steevast van sceptisch commentaar voorzien. Niemand is vergeten dat hij precies een jaar geleden, nota bene als EU-voorzitter, ook al uithaalde naar de 'hysterische' pogingen van Italië om aan te klampen bij de

eurokopgroep.

Juist vanwege deze ervaring liggen ze in Italië ook niet wakker van de jongste Zalm-rel. Ze kennen hem een beetje en verwachten dat er nog wel een euro-oprisping van de Nederlandse minister zal komen. Dat Zalm de aan hem toegeschreven boutade ('als Italië in de euro komt, treed ik af') heeft tegengesproken, heeft de Italiaanse commentatoren niet overtuigd. Zij herinneren zich de uitval van een jaar geleden nog maar al te goed.

Zalm geldt in Rome als een spreekbuis van Duitsland. Een Italiaanse econoom zei dat de Duitse schoonmoeder het spreken overlaat aan de rauwe Nederlandse schoondochter. Maar ook buiten de Italiaanse hoofdstad geldt Zalm als het keffertje dat nu namens de Duitse herdershond mag blaffen. Dat klinkt aanzienlijk minder angstaanjagend, maar het lawaai wordt wel gehoord.

De Italiaanse premier Prodi tilt niet zo zwaar aan de Nederlandse protesten tegen de entree van Italië tot de euro. Hij weet heel goed dat er in Nederland, en ook in Duitsland, verkiezingen aankomen en dat sommige politici met aanvallen op het onbetrouwbaar geachte Italië gemakkelijk denken te scoren. Prodi weet zich bovendien verzekerd van Franse steun. Frankrijk was er vorige week als de kippen bij om tegenover de kritiek van Zalm een kleine lofrede over de Italiaanse prestaties af te steken.

Minister Strauss-Kahn van Financiën zei het voor de televisie zo: 'Op grond van hetgeen ik nu weet, geloof ik dat de Italiaanse resultaten voldoende zijn om te beantwoorden aan hetgeen van ze wordt verlangd.' Hij herinnerde verder nog aan de Franse wens om bij de start van de euro zoveel landen als mogelijk mee te laten doen, Spanje en Italië incluis.

Deze Franse wens heeft Nederland, en ook Duitsland, nooit lekker gezeten. Het riekt naar politiek gesjoemel met de euro-eisen en daar willen Zalm en Waigel niets van weten. Het leek vorig jaar beter te gaan met de anti-eurogevoelens in Duitsland, maar de laatste weken neemt volgens de opiniepeilingen de weerstand tegen de Europese munt rap toe. De Duitse bevolking ziet de euro niet als een Kassenschlager.

De hernieuwde eurofobie brengt de Duitse regeringspartijen in problemen. In mei instemmen met de deelname van Italië en dan ook nog in september de verkiezingen winnen, lijkt op het ernstig overvragen van de Duitse burger. Daarom moet er in mei iets gebeuren, iets dat de kiezer wakker schudt en doet besluiten zich daarna, bij de Bondsdagverkiezingen, massaal achter de partij van bondskanselier Kohl te scharen. Er moet een offer worden gebracht, een stabiliteitsoffer: Italië mag niet meedoen. Herbert Kremp, senior-commentator van de Springer-pers, ziet de voorbereidingen van een coup. Omdat Duitsland het niet meer hardop mag zeggen, schieten de stabiliteitsapostelen uit Den Haag in de persoon van minister Zalm te hulp.

Met bijdragen van onze correspondenten in Bonn, Brussel, Parijs en Rome.