Hebbedingetje: dakpan gekneed door damesdijen

Hoe opwindend kan een dakpan zijn? Meer dan u denkt, suggereert het begeleidende kaartje bij dit verweerd stukje aardewerk: 'U hebt momenteel een uniek exemplaar antiek in uw bezit....

Een antieke Pyrenese dijenkletser. Met een beetje fantasie kun je je voorstellen hoe een groepje vrouwen in een kring zit, de dijen ingesmeerd met rode klei, wachtend tot klei hard wordt in de hete bergzon. Wat een lust om daarmee het dak te beleggen.

De pannen zijn echter niet te koop als dakbedekking, maar als decoratief object voor in de tuin. Omdat een dakpan alleen zo kaal is, heeft een creatieve geest er een oud uitziend potje of een kandelaartje aan vast gesleuteld. Het ensemble is onder andere te koop bij tuincentrum Intratuin, dat er ¿ 29,95 voor rekent. Leuk voor moederdag?

Maar na aankoop slaat de twijfel toe. Als de pannen echt gemaakt zijn op een vrouwendij, dan moeten er ruim honderd jaar geleden flinke vrouwen hebben gewoond in de Pyreneeën. De dakpan reikt van het kruis tot ver onder de knie. En waren mensen vroeger niet veel kleiner dan nu?

Hoe weet Intratuin eigenlijk dat de dakpannen echt uit 1860 stammen en zijn gemaakt op een vrouwendij? Dat wéten ze helemaal niet, zegt de verkoper van het tuincentrum in Arnhem. 'Het staat op het kaartje, dus het zal wel kloppen.'

Nou kan iedereen alles wat hij wil op een kaartje zetten, maar daarmee is het nog niet waar. Daar is de PR-juffrouw van het hoofdkantoor van Intratuin in Woerden het roerend mee eens. Ze belooft onverwijld de echtheidsclaim uit te zoeken.

Dat gaat niet zonder moeite, meldt ze twee dagen later. 'Ik weet inmiddels wel dat ze niet in ons basis-assortiment zitten. De dakpannen zijn afkomstig van een leverancier die ze aan sommige centra heeft verkocht. Die handelaar zegt dat hij ze weer heeft van een andere leverancier. Ik blijf ermee bezig. Ik wil het nu zelf ook weten.'

Maar nog eens twee dagen later heeft ze het hoofd in de schoot gelegd. 'Die handelaar doet allemaal erg moeilijk en vaag. Hij wil niet zeggen waar hij ze vandaan heeft, dat is een geheim, zegt hij. Ik zal je zijn nummer geven, dan kun je het hem zelf vragen. Wij trekken er onze handen van af.'

De leverancier is Cinter in Amstelveen, groothandel in keramiek en andere artikelen. Hoofd verkoop Jan Zaal moet alles van de dakpannen weten. Hij heeft ze hoogstpersoonlijk ingeklocht. 'Maar ik kan u niet verder helpen. Ik heb ze gekocht met het kaartje eraan.'

Van wie Zaal ze heeft, weigert hij te zeggen. 'Dat gaat niemand iets aan. Je gaat een aap geen klimmen leren. Straks gaat u zelf naar die leverancier. Ik weet wel dat hij ze ook weer van een ander heeft. Dat moet wel, want hij is zelf niet creatief genoeg om zoiets te bedenken.' Ze komen in ieder geval uit het buitenland, weet hij. Of dat Frankrijk is? 'Dat zal wel, daar liggen die bergen toch.'

Het was Zaal ook al opgevallen dat de dijen waarop de pannen zijn gemaakt vastgezeten moeten hebben aan enorme vrouwen. Het is hem worst. 'Ik zou niet weten of ze echt handgemaakt zijn. Dat is voor ons niet relevant. Of het nou dakpannen uit 1600 zijn of uit 2000, voor ons is het gewoon commercie.'

Cinter heeft de dakpannen aan diverse tuincentra geleverd. Hoeveel er verkocht zijn, hoort ook tot de vertrouwelijke bedrijfsinformatie, zegt Zaal. 'Het verkoopt lekker.' De goedgelovige klant wordt dus voor dertig piek opgezadeld met een stuk oud aardewerk van onbekende herkomst. Zaal haalt er zijn schouders over op. 'U moet het zien als een anekdotisch produkt, een grappig artikel.' We dachten het al: een echte dijenkletser.

Mac van Dinther