Justitie België heropent dossier Bende van Nijvel

Het Belgische gerecht heeft een nieuw spoor in het onderzoek naar de beruchte Bende van Nijvel. Vorige week voerde de politie 21 huiszoekingen uit. Dat maakte het OM zaterdag bekend. Met de verjaring van de bendemisdaden in zicht krijgt het onderzoek hiermee een laatste kans.

BRUSSEL - Het was voor het eerst in jaren dat op zo'n grote schaal huiszoekingen werden verricht in het onderzoek naar de Bende van Nijvel. De misdaadgroep terroriseerde de Belgen begin jaren tachtig met wrede roofovervallen en moorden, waarbij 28 doden en 40 gewonden vielen. Geen van de drie tot zeven bendeleden werd ooit ontmaskerd.

'We volgen een spoor. We hopen écht dat dit het goede is', zei Christian De Valkeneer, procureur-generaal van Charleroi, zaterdag in de krant Het Laatste Nieuws. De speurders namen bij de huiszoekingen allerhande spullen in beslag, maar er werd niemand gearresteerd. De Valkeneer vond het te vroeg om van een doorbraak te spreken.

De huiszoekingen vonden plaats bij mensen die in de jaren tachtig extreem-rechtse sympathieën hadden. Een van de vele theorieën rond de Bende van Nijvel luidt dat de misdadigers banden hadden met extreem-rechtse groeperingen, en dat de roofovervallen bedoeld waren om België te destabiliseren. Die politieke banden zouden ook de reden zijn dat de bende nooit werd opgerold. Er werd overigens ook gespeculeerd over betrokkenheid van de CIA of van het Belgische leger.

De afgelopen jaren neemt de druk op het Belgische gerecht toe om de waarheid achter de Bende van Nijvel alsnog te achterhalen. Op 10 november 2015 - dertig jaar na het laatste wapenfeit van de bende - verjaren de misdaden immers. Ook wordt onderzocht of die verjaringstermijn kan worden omzeild.

Procureur De Valkeneer stelde eind vorig jaar voor om de misdaden van de Bende van Nijvel als 'misdaden tegen de mensheid' te definiëren, zodat ze nooit kunnen verjaren. De roofovervallen worden dan beschouwd als misdaden gericht tegen de hele Belgische bevolking. Minister van Justitie Annemie Turtelboom heeft het college van procureurs-generaal opdracht gegeven om vóór maart te onderzoeken of dit haalbaar is.

Daarnaast probeert een groep speurders al jaren om het oude onderzoek met nieuwe opsporingstechnieken vooruit te helpen. Door profiling, ondervraging onder hypnose en dna-onderzoek vonden de rechercheurs al enkele nieuwe sporen, maar het kwam tot nog toe niet tot een doorbraak.

In de jaren tachtig verliep het onderzoek naar de Bende van Nijvel heel rommelig en inefficiënt. Politieafdelingen werkten elkaar voortdurend tegen. Speurder Eddy Vos, die het onderzoek tot begin dit jaar leidde, noemde het bendedossier ooit 'het symbool van wat de voorbije dertig jaar is fout gegaan bij justitie'.

De Bende van Nijvel, die in de Franstalige pers 'De doders van Brabant' wordt genoemd, was actief in 1982, '83 en '85. De bendeleden pleegden een twintigtal roofovervallen, diefstallen en moorden, die meer opvielen door het wrede geweld dan door de omvang van de buit. Hun laatste daad was een roofoverval op een Delhaize-supermarkt in Aalst, waarbij acht doden en vijftien gewonden vielen. De buit bedroeg een kleine 25.000 euro.