Pijdragers

Tussen de tien- en twintigduizend minderjarigen zijn in de jaren tussen 1945 en 2010 misbruikt door rooms-katholieke geestelijken. Dat blijkt uit het rapport van de commissie-Deetman, die anderhalf jaar lang onderzoek heeft verricht naar de geile en pedofiele kant van de r.k. kerk.

Het is een ruwe schatting, gebaseerd op de aanname dat van alle katholieke 40-plussers tussen 0,3 en 0,9 procent als kind ervaringen heeft opgedaan met seksuele toenadering door dienaars van de kerk.

Het was, hoorde je gisteren overal, allemaal nog erger dan iedereen al dacht. En iedereen dacht toch na alle onthullingen van de afgelopen jaren dat het behoorlijk erg was.

Bij de Broeders van Liefde, schrijft Deetman, was sprake van systematisch 'misbruik van de eigen kweek', de Broeders van Liefde in opleiding, zeg maar. Bij de Salesianen van Don Bosco kon je je als pupil maar op één manier tegen de gewelddadige trekjes van de broeders beschermen: door hen seksueel ter wille te zijn. Dat hoorde bij de 'interne kloostercultuur'.

Het zijn de schijnheilige namen van de ordes die het allemaal nog wranger maken: bij de Congregatie van Onze Lieve Vrouw van de Zeven Smarten loerden ze ook op je.

Het waren de laatste restjes wir haben es nicht gewusst die gisteren werden opgeruimd - en tevens werd de voormalige aartsbisschop van Utrecht Simonis definitief ontmaskerd als een ordinaire aartsleugenaar. Zijn pontificale ontkenning bij Pauw & Witteman, later voor de rechter onder ede herhaald, dat hij het niet had geweten, werd door Deetman in zijn gezicht tot ontploffing gebracht: 'Van onwetendheid (...) was geen sprake.'

Op de radio hoorde ik de Tilburgse cultuurtheoloog Frank Bosman. Die verklaarde het roomse zwijgen uit het ontbreken van een taal om over seks te praten. Iedereen wist wat er gebeurde, maar het bleek een onmogelijkheid om dat onder woorden te brengen. En dus werd er gezwegen, of gesproken in verhullende en vooral seksloze bewoordingen.

Dat kwam me bekend voor, want dat was destijds bij de meeste protestanten niet anders - de angst voor seks is een oud en diep-christelijk fenomeen. Alleen lieten protestanten hun kinderen niet zo vaak alleen met seksbeluste pijdragers.

Een van de schrijvers van de kinderboekenserie Wipneus & Pim, religieuze artiestennaam broeder Gregorio, kreeg in 1964 acht maanden gevangenisstraf wegens misbruik van kinderen op de lagere school waar hij werkte. Broeder Gregorio liet zich in de klas, achter de lessenaar, oraal bevredigen. Kennelijk had hij ondanks de taalbarrière toch de communicatieve middelen gevonden om de leerlingen duidelijk te maken wat hij wenste.

Na het uitzitten van zijn straf ging hij bij de missie en begon aan een nieuwe carrière als kinderboekenschrijver. Met veel succes, hij ontving er de zilveren legpenning van de stad Maastricht voor. Dan heb je het dus niet over iets niet geweten hebben, maar over schaamteloos ontkennen. Volgens Bosman moesten we Simonis' 'wir haben es nicht gewusst' ook zo opvatten, het betekende: we deden alsof we het niet wisten.

Wat moet je nu, als katholieke kerk in Nederland? Simonis zei gisteren: 'Dit had nooit mogen gebeuren.' Aartsbisschop Eijk vervulde het met 'schaamte en verdriet'. Voor empathie hebben ze in die kerk ook nog steeds geen woorden.

Nederig zwijgen als het graf lijkt me daarom het beste. Geen stichtelijk woord meer, geen moralistisch vertoog of leidraad voor de gelovigen, geen encyclieken: gewoon de hypocriete bekken een hele tijd potdicht - liefst voorgoed.