'Bio-industrie, die term gebruik ik niet'

'Hij gooit er het liefst 20 scheppen bovenop', zei Kamerlid Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren afgelopen vrijdag in de Volkskrant over haar CDA-collega Ger Koopmans (48). Die reageert vandaag: 'Met het CDA hebben de dieren het beter dan met de Partij voor de Dieren.'

'Ik wist op 10-jarige leeftijd dat ik homo was, maar geloven deed ik het pas op mijn 23ste. Was dat nou handig, heb ik me weleens afgevraagd. Ik heb nog even een vriendin gehad, die ik al langer kende. Dat was het toch niet. Thuis aan tafel zei ik: ik moet jullie iets vertellen. Ik ben homo. Mijn vader had het bestek al neergelegd, die was bang dat ik ging zeggen: ik wil geen boer worden. Maar hij zei: o, is het dat? Ik hoop dat je gelukkig wordt. Mijn moeder en zus vonden het moeilijker. In het begin was het pijnlijk. In de zin van dat je elkaars pijn beleefde.

'Voor ik naar school ging 's ochtends molk ik onze veertig koeien. Mijn moeder bracht me naar school met de auto, dat leverde tijdwinst op. Op een goeie manier ondernemer proberen te zijn, dat vond ik mooi. Op de trekker zitten... Maar koeien en fokkerijen, daar genoot ik ook van. Buiten het boerenbedrijf was er nog een wereld. Ik werd politiek actief. De boerderij verkocht ik in 1997.'

Het CDA-Tweede Kamerlid Ger Koopmans (48) heeft nog veel aan zijn kennis van het boerenbedrijf als lid van de Kamercommissie landbouw. De provocatieve debater is uitgegroeid tot mikpunt van de Partij voor de Dieren. Het Kamerlid van die partij, Esther Ouwehand, laat zich door hem moeiteloos uit de tent lokken.

Omdat de issues van de Partij voor de Dieren in het afgelopen parlementaire seizoen vaker in beeld kwamen, verscheen ook Koopmans meer in het nieuws. Wie is Ger Koopmans? Een atypische CDA'er: een generalistische gepassioneerde goed geïnformeerde vechter, die zijn tegenstander met oneliners en een vleugje demagogie op het verkeerde been zet, om vervolgens het debat te beslechten.

Koopmans: 'Het volksvertegenwoordiger zijn neem ik wel heel letterlijk. Ik wil mensen een stem geven die het goed hebben, die het slecht hebben, die boer zijn, Limburger, jong, oud of homo: maakt mij niets uit. Voor hun belangen wil ik opkomen. Die gaan door een zeef, die CDA heet. Met die zeef kan ik kwesties een goeie richting geven. Verder word ik minstens drie keer per dag boos. Het zal toch niet waar zijn, denk ik dan. Als ik niet meer boos word, ga ik weg uit Den Haag.'

De kerkgang kachelt achteruit, het CDA is gehalveerd en u verdedigt de bio-industrie. U vertegenwoordigt alles wat onder grote druk staat.
'Ik heb er altijd wel lol in dingen te verdedigen die stelselmatig in het verdomhoekje zitten. Ik heb me ingezet voor de motorsport, maar ook voor de afvalsector. Allemaal zaken die niet zo 'in' zijn. In Frankrijk ben ik eens gaan kijken hoe het nu zit met de ganzenlever. Wat ik daar heb gezien, dat is verantwoord. Ik vind het goed feiten tegenover beelden te zetten.

'De intensieve veehouderij - de term bio-industrie gebruik ik niet - ligt helemaal niet op zijn gat. Het is een succesvol onderdeel van onze internationaal vermaarde agrarische sector, een sector waar in Nederland 600 duizend personen in werkzaam zijn, en die staat voor 10 procent van onze economie. Daar moet je voor opkomen. Het gemak waarmee mensen daar een streep doorheen willen halen, dat is nogal wat.'

Dat gevoel van nederigheid na de CDA-verkiezingsnederlaag vorig jaar, hoe was dat?
'Het was een van de leerzaamste perioden die ik ooit heb gehad. Ik ben altijd vrij kort in de rouw en denk elke dag: hoe kunnen we hier toch wat van maken? Door de mislukking van Paars in de formatie is het Maxime Verhagen op een briljante manier gelukt onze kernpunten op de eerste pagina's van het regeerakkoord verwoord te krijgen. Dat leest als een klok.Dan moet je beseffen dat er 21 CDA'ers in de Kamer zijn, 5 man van de ChristenUnie en 2 SGP'ers. Daarbuiten zijn er dan 120 die denken: hoe kunnen we een einde maken aan de christelijke waarden? Dan is het heel knap dat Maxime dat is gelukt.'

Gelooft u dat het CDA als tweede partij in een coalitie verkiezingen kan winnen? Dat is nog nooit gelukt in de parlementaire geschiedenis.
'In de politiek zijn er geen absolute zekerheden meer. Tot 2010 zei iedereen: wie breekt, betaalt. Maar de PvdA brak vorig jaar met het vierde kabinet-Balkenende en won. De belangrijkste zekerheid die ik heb, is dat wij het beste verhaal hebben. Onze opvattingen zijn een warm antwoord op de noodzaak de begroting op orde te krijgen.'

Hebt u de indruk dat het politiek correcte klimaat in Nederland is verdwenen onder dit kabinet?
'Er zijn altijd nieuwe politieke taboes. Ik noem er een paar. De omgang met dieren. Je mag bijna niet meer zeggen dat een dier wordt geslacht voor het de pan ingaat. In ons collectieve onderbewustzijn denken we dat het er vanzelf in springt. Zo verklaar ik het succes van de Partij voor de Dieren met het verbod op het onverdoofd ritueel slachten. Ritueel! Dan denken mensen: wat is dat voor voodoo? Ritueel slachten is een raar mengsel.

'Een ander politiek taboe is dat wij de overheid verantwoordelijk stellen voor elk probleem en elk risico. De daad van Tristan van der V. werd de overheid verweten. Maar zonder me in hem te hebben verdiept: er waren misschien wel honderd omstandigheden waarbij iemand aan de bel had kunnen trekken.

'Bij comazuipen is het de overheid die regels moet maken. Die kinderen hebben toch ouders, vriendjes, opa's en oma's? Wie spreekt die mensen aan? Dat is een groot probleem in Nederland. Daar heeft het CDA het goede gedachtegoed. Als we dat continu en radicaal doortrekken, hebben we een antwoord: mensen moeten veel meer hun eigen verantwoordelijkheid nemen.

'Een derde taboe is dat wij als politici veel te weinig nadenken over onze opvolging. We lopen het risico dat de politieke generatie na ons veel te snel in de Tweede Kamer komt en op een veel te simpele manier zaken afweegt. Mensen zijn in politiek geïnteresseerd op het niveau van de bar. Of thuis op de bank: chips links, bier rechts. Het is absoluut bon ton niets met politiek te doen. Het is hartstikke eng als dat zo blijft.

'De laag van personen die nog wat doet, wordt zó dun dat iemand die zich bij mij meldt over vier jaar in de Tweede Kamer kan zitten. Los van het drama in Noorwegen: ik kan er jaloers op zijn dat daar een zomerkamp is met 700 jongeren.'

Waarom gruwt u zo van de Partij voor de Dieren?
'Ze zetten dieren op een zodanig voetstuk dat mensen er last van hebben. Zij zijn zo principieel bezig. Misstanden moet je bestrijden, maar zeg niet dat de hele intensieve veehouderij verrot is. Het is ook een geweldige misvatting van die partij dat consumenten meer willen betalen voor vlees.'

Waarom gruwt de Partij voor de Dieren zo van u?
'Het is een grote debattruc om van mij en het CDA een soort van tegenstander te maken. Het Kamerlid Esther Ouwehand noemt mij de parlementaire arm van de bio-industrie. Kletskoek! Ik noem haar toch ook niet de parlementaire arm van Wakker Dier? Ze zouden ook de VVD kunnen pakken, maar ik neem op landbouw weleens de leiding. Het heeft ook te maken met de manier van debatteren. Met een brave inbreng verander je niets.'

Vindt u het een probleem als de Partij voor de Dieren zou groeien?
'Die groeit niet meer, dat hebben we gezien bij de statenverkiezingen van maart. In alle provincies was iedereen als de dood dat die partij groter zou worden. Bij de megastallendiscussie was dat sentiment op zijn heftigst, daarna zwakte het weer af. Ze hebben flink klop gehad. De meeste mensen zijn zo slim de terechte zorg voor dieren in het juiste perspectief te plaatsen. Veel mensen beseffen dat andere partijen er ook iets aan doen.'

Zou de Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer zitten als de boerenlobby slimmer opereerde?
'Die hele dierenactivistenlobby is veel geraffineerder. Er werken bij Wakker Dier en Milieudefensie meer mensen op het hoofdkantoor dan bij de land- en tuinbouworganisatie TNO. Ik waarschuw in boerenkringen dat het een business is geworden. Ik zeg: denk erom, daar vecht een business tegen jullie. Die mensen moeten fondsen werven en contributies innen. Dus moeten ze af en toe rotzooi schoppen.'

Remt u boeren ook weleens af, of geeft u alleen gas om ze zo veel mogelijk ruimte te gunnen?
'Ik word zelden toegejuicht in een zaal met boeren. We hebben de strengste mestwetgeving ter wereld. Ik word omgeven door mensen die nog strengere regels willen. In Nederland doen we niets anders dan remmen! Steeds moet ik uitleggen wat anderen nu weer verzonnen hebben. Alleen de nertsenhouders juichen me toe, omdat ik vind dat de overheid de beurs moet trekken als we dat verbieden.'

De consument vraagt veel vaker om biologisch verantwoord vlees.
'Iets meer, niet in enorme mate. Het blijkt dat de milieu-uitstoot bij biologisch verantwoord vlees veel groter is. Meer dierenwelzijn en minder milieu-uitstoot gaan nooit samen.'

Waarom moet de bio-industrie uitgerekend vanuit het krappe Nederland de strijd aangaan met de wereldmarkt?
'Dat is nu eenmaal zo. Dat vlees kan worden vervoerd. Er zijn één miljard mensen die zeggen: wij willen weleens kip. Die hebben dat nog nooit gegeten.

'Maar waarnaar streef je? Als ik kijk naar CO2-uitstoot: die is per kilo vlees in Nederland het laagste ter wereld. We staan groei toe als de boeren zelf hun mestprobleem oplossen. Ouwehand zegt: ik wil het niet oplossen, ik wil de veehouderij kleiner maken. De Partij voor de Dieren vindt: je moet ergens beginnen, zo is het met het Wetje op de kinderarbeid van Van Houten ook gegaan, stelt Ouwehand. We zijn nu honderd jaar verder, de kinderarbeid is in de wereld nog steeds niet verdwenen.

'Als je het over dierenwelzijn hebt zoals de Partij voor de Dieren het wil, durf ik de voorspelling aan dat het over duizend jaar nog niet is geregeld in de rest van de wereld. De Partij voor de Dieren beperkt zich tot Nederland. Daar wordt geen dier beter van. Morgen wordt er over de grens een stal opgezet waar de dieren het slechter hebben. Met het CDA hebben de dieren het beter dan met de Partij voor de Dieren.'

CV Ger Koopmans
1962 Geboren in Velden (L)

1974-1980

Atheneum b in Venlo

1980-1987

Agrarisch ondernemer in maatschap met ouders

1987-1998

Zelfstandig melkveehouder

1990-1997

Raadslid in Arcen en Velden voor CDA

2002-heden

Tweede Kamerlid CDA