'De Israëlische dadels zijn heling'

De dadels en avocado's bij Albert Heijn zouden weleens uit de bezette Palestijnse gebieden kunnen komen. Na een jaar wisten activisten eindelijk een gesprek af te dwingen.

Zaanstad -Echt onopvallend geschiedt de benadering van het hoofdkantoor van Albert Heijn, doelwit van de geheime missie, niet. In twee groepen trekken rond veertig activisten op naar het kantoor, maar de opmars wordt behoorlijk vertraagd doordat de VARA-cameraploeg oponthoud heeft. Het zou kunnen opvallen, dat gehang van tientallen mensen rond het gebouw. Sommige activisten vrezen problemen ('loop niet steeds zo opzichtig heen en weer', zegt de een tegen de ander), anderen klagen over gebrekkige voorbereiding.

Als de VARA er is, beent de 'voorhoede' van de activisten onder leiding van de Rotterdamse activist voor kunsten en voor Palestijnen, Benji de Levie, naar de hoofdingang en perst zich door de draaideur. 'We willen graag iemand van de directie spreken', zegt De Levie tegen de veiligheidsbeambte achter het dikke glas, 'want we willen hem tienduizend handtekeningen aanbieden.'

Buiten zet een groepje activisten een levende-standbeeldengroep neer, uitbeeldend hoe een Palestijnse sinaasappelplukster door gewapende soldaten wordt beroofd. Op shirts en borden staan leuzen: 'Koop geen Israëlische apartheid', en, verwijzend naar het AH-merk Puur & Eerlijk, 'Eerlijk en duurzaam op gestolen land?'. Boven hun hoofd gluren werknemers naar beneden vanuit hun veilige kantoor.

De activisten, meest boven de 60, een enkeling met Palestijnensjaal, willen een einde maken aan de verkoop in Nederland van producten van Joodse nederzettingen op de bezette Palestijnse gebieden. Nu staan dadels, avocado's, sinaasappelen en grapefruits in supermarkten aangeprezen als afkomstig uit Israël. De Levie: 'Het is vrijwel zeker dat daar ook producten tussen zitten die uit Joodse nederzettingen komen op de bezette gebieden, en dat is verboden.' Een oude activist spreekt van doodgewone 'heling, verkoop van spullen van geroofd land'.

Suzanne Zimmermann, coördinator van de actie: 'Wij zeggen: koop geen Israëlische producten, want het kunnen zomaar producten zijn uit de illegale nederzettingen op bezet gebied.'

Maar moet ze dan niet bij de regering zijn, of bij justitie? Zimmermann: 'Albert Heijn heeft ook een eigen verantwoordelijkheid. En bovendien: van deze zionistische regering is helemaal niets te verwachten. In Frankrijk gaat dat anders, daar is illegale import wel door justitie aangepakt.'

Meer dan een jaar hebben activisten van 28 organisaties, waaronder het Palestina Komitee Nederland, bij filialen van Albert Heijn handtekeningen verzameld om daarmee een gesprek met Albert Heijn af te dwingen, want de contacten met AH wilden niet erg vlotten. Nu lukt het wel. Na een uur heen en weer praten mogen vier activisten naar binnen om te praten met directeur Jeroen Pietriga. Pers mag niet mee.

Als Zimmermann na een half uur weer buiten komt, is ze bijna tevreden. 'Het was een goed gesprek. Wij hebben Pietriga erop gewezen dat het verkopen van producten van de bezette gebieden indruist tegen zijn eigen huisregels.' Albert Heijn is aangesloten bij BSCI, een organisatie voor verantwoord ondernemen die regels stelt over onder meer mensenrechten. Zimmermann: 'Wij hebben ze erop gewezen dat ze de verkeerde labels op hun producten hebben. Dat wisten ze niet.'

Ook de woordvoerder van Albert Heijn is tevreden. Niet dat het bedrijf overweegt alle Israëlische producten te verwijderen. 'Maar als zij kunnen aantonen dat die labels met land van herkomst niet kloppen, gaan we dat onderzoeken.'