Motie van treurnis en vertrouwen

Gaat Jolande Sap het redden op het congres van GroenLinks? Het zal erom hangen, zei donderdagavond een collega-politicus uit Amsterdam, waar Sap tekst en uitleg kwam geven. Na een week massage in verband met het omstreden ja tegen de Kunduz-missie, volgt vandaag het vonnis van de leden. Er liggen vijf moties. De ergste wijst het besluit af - dan kan ze haar koffers wel pakken. Een andere motie getuigt van 'treurnis, eenheid en vertrouwen'. Treurnis over de gang van zaken, vertrouwen in de nieuwe leider.

In Amsterdam liep het bij tijden hoog op. Sap vertelde over haar twee A4'tjes vol eisen, die door premier Rutte achter elkaar werden ingewilligd. Daar zaten ook geheime gesprekken bij van onze diplomaten met de Taliban. Die gaan er dus komen, bij deze de primeur. Maar uit de zaal werd geroepen, 'waarom luister je niet naar óns?'; en 'het meest dramatische en slechtste besluit uit de geschiedenis van GroenLinks!'

Sap zal haar congres wel overleven. De essentie van een getuigenispartij als GroenLinks is tenslotte dat de aanhangers getuigenis willen doen. Daarna voelt het een stuk beter. Sap is daar zelf ook van, ze sprak over de missie als 'een heel mooi druppeltje op een gloeiende plaat'. Beschadigd is de nieuwe partijleider wel. Ze is drie zetels kwijt bij peil.nl. Maurice de Hond wijst erop dat het vertrouwen in Sap nu buiten GroenLinks groter is dan daarbinnen. Maar vertrouwen zonder kiezers, dat is boerenkool zonder worst en eigenlijk ook zonder boerenkool.

Is er iets fout gegaan? Vermoedelijk de onervarenheid van Sap. Een rot in het politieke vak kijkt als Sartre - één oog op de zaak zelf, één oog op de kiezers. Ze liet zich meeslepen door de toegeeflijkheid van Rutte. Daarna was er geen terug meer. Een gevalletje van kloof, oordeelt Maurice de Hond op Joop.nl. ('Zo wordt de kloof dus groter'). Exemplarisch voor de vraag waarom het met de politiek zo slecht gesteld is.

Volksvertegenwoordigers denken dat ze onbeperkt mandaat van hun kiezers hebben, aldus De Hond. Maar het is geen 1848 meer en we hebben intussen pc's en internet. Politici nemen op eigen houtje een besluit, weten intussen wel dat de achterban er anders over denkt. Dan volgen de mantra's om de put te dempen. 'Opbouwmissie', 'we worden een luis in de pels', 'niet militair ingezet'. Dat knarst en kraakt. In de Amsterdamse zaal viel de creatieve retorica van Sap niet goed. 'Mega-naïef!'

Slechte politiek van Sap, daarin heeft De Hond gelijk. Ook in Moerdijk kwam het gezag niet weg met sussende mededelingen over ramen en deuren dicht en verder geen gevolgen voor de volksgezondheid. Eerlijkheid is gebod nummer één. Burgemeester Van der Laan van Amsterdam bracht de zedenzaak van Robert M. wel tot een goed einde, juist omdat hij van meet af aan open was over de onzekerheid waarin hijzelf verkeerde.

Nu heet het dat Jolande Sap als politiek leider de mensen had moeten meenemen. Het betekent in de praktijk dat ze het omstreden Kunduz-besluit van tevoren had moeten voorleggen. Dat vond menigeen donderdagavond in de zaal ook. Tegen Sap: 'Je hebt mij niet gebeld!'

Ook De Hond denkt dat moderne politiek betekent de kiezers aanhoudend vragen naar hun standpunten. Vandaar zijn site Derdekamer.nl, waar je zelf kunt stemmen over moties die het parlement zijn gepasseerd en je kunt vergelijken tussen kiezer en Kamer.

Het lijkt me een illusie. Voor de zegeningen van de permanente basisdemocratie hoef je maar even te kijken naar het gescheld op het internet. Zoals burgerjournalistiek geen journalistiek is, is burgerpolitiek geen politiek. Kiezers moeten zeker meer te vertellen krijgen dan nu, maar dan vooral over zaken die henzelf direct aangaan. Wel meepraten over het onderwijs, niet over de buitenlandse politiek. Het zou anders snel afgelopen zijn met de NAVO en de vriendschap met de VS.

Gelukkig dat er politici bestaan om belangen af te wegen. Maar dan moeten ze wel de waarheid onder ogen zien, ook als die minder geparfumeerd blijkt dan onze gevierde Dutch approach.

Eén ding staat vast. Als Sap de politiemissie naar Kunduz vandaag vóóraf zou hebben voorgelegd aan het congres, was die zeker afgeschoten. Dat zou jammer zijn, want het is een verstandig besluit. Wij moeten daar meedoen en het blijft kranig dat Sap ja heeft gezegd. Zoals de wiskundeleraar vroeger zei: de uitkomst is goed, maar de berekening klopt niet. Hij zou het opereren van Jolande Sap de afgelopen weken half goed rekenen.

Motie van treurnis en vertrouwen aangenomen.