'Misplaatste luiheid' banken bij maatschappelijk beleid

Amsterdam - Nederlandse banken zijn zich de afgelopen twee jaar meer maatschappelijk verantwoord gaan gedragen. Maar de laatste maanden worden ze daarin sluipenderwijs lui. Dat is opvallend, want sinds de financiële crisis is de maatschappelijke onvrede over de banken juist gegroeid.

Dat stelt de Eerlijke Bankwijzer, een onderzoeksinitiatief van Oxfam Novib, FNV, Amnesty International, Milieudefensie en de Dierenbescherming dat donderdag zijn tweejarig bestaan vierde. Doel van de initiatiefnemers is klanten laten zien hoe hun banken zakendoen in relatie tot milieu, wapenhandel, mensenrechten, kinderarbeid, corruptie en dierenwelzijn.

In de afgelopen twee jaar hebben Nederlandse banken hun beleid omtrent deze zaken 96 keer aangescherpt. Te denken valt aan het eisen van een mensenrechten-effectrapportage als voorwaarde voor kredietinvesteringen. Of dat een bank de werknemers verbiedt financiële zaken te doen met bedrijven die actief zijn in de wapenhandel. Ook scoort als een bank zijn energieslurpende computerdatacenters groener maakt.

Maar van die 96 goede beleidsaanscherpingen waren er 67 in het eerste jaar van het bestaan van de Eerlijke Bankwijzer. Het afgelopen jaar nam het tempo af naar 25 veranderingen van maatschappelijk relevant beleid.

De initiatiefnemers vermoeden luiheid bij de banken. 'Het is misplaatste luiheid. Banken lijken voldoende gevoel voor urgentie te missen om zo spoedig als mogelijk is een fatsoenlijk maatschappelijk beleid te voeren', staat in het gisteren gepresenteerde onderzoeksrapport van Eerlijke Bankwijzer, waaraan overigens alle banken in meer of mindere mate meewerken.

Voorbeelden van die luiheid zien de onderzoekers in het gegeven 'dat geen enkele bank haar klimaatbeleid heeft aangescherpt'. De bazen van de banken beloofden de bankwijzer in november 2009 nog 'doortastende maatregelen om klimaatverandering in te dammen'.

Ook vindt de Eerlijke Bankwijzer het 'merkwaardig' dat ABN Amro, ING en Rabobank hun bonusbeleid niet hebben toegepast op de handelaren die ze in dienst hebben - de mannen en vrouwen in de dealingrooms die voor de kredietcrisis een bonus kregen naar rato van het risico dat ze namen. De banken ontkennen deze beschuldiging fel. 'Wij volgen de gedragscode voor de banken', zegt een woordvoerder van ING. 'En die geldt voor al onze werknemers, niemand uitgezonderd.'