2.700 liter water per minuut naar de machtige vuurzee

MOERDIJK/STRIJENSAS - Onder de rook van de Moerdijk ligt het mooie dorp Strijensas, waar Johann Maschke eerst zijn beschermende muts afdoet, dan zijn handschoenen en dan zijn mondkapje voordat hij zegt: 'Wat kun je als brave burger meer dan doen wat ze zeggen, en rustig afwachten?'

Als hij de dijk oploopt, ziet hij aan de overkant van het water chemicaliënbedrijf Chemie-Pack branden tegen de avondlucht. Een gigantische zwarte wolk waaiert woensdag over het Hollands Diep, en over zijn dorp, richting Dordrecht - de hoogste alarmfase is van kracht.

De lucht ruikt zoet en met de eerste regen valt zwarte troep uit de lucht. De dochter van Johann Maschke belde hem op, ze woont in Amsterdam. Ze zei: pa, je moet naar Zeeland rijden en een hotelletje pakken. Kom maar niet hierheen. De wolk drijft hiernaartoe. 'Ik heb een mondkapje opgezet en ben naar de brandweer buiten gegaan en heb het ze gevraagd, maar ze zeiden dat het niet nodig was.'

Aan de overkant, op het industrieterrein van Moerdijk, steken silhouetten van brandende auto's af tegen een oranje vlammenzee. Kleine troepen ganzen vliegen over, de gloed van het vuur reflecteert op hun witte buiken. Met een doffe knal explodeert een gastank in één van de auto's. Een vonkenregen schiet de donkere avondlucht in. 'Kun je die auto hier vooraan even uitzetten?', klinkt een commando, in brandweerjargon. In de cabine van truck 7087 richt een Brabantse brandweerman de spuit ietwat naar rechts, en met een dot water dooft hij de auto.

Met zijn twee waterkanonnen spuit de gele bluswagen - een crash tender - per minuut 2.700 liter richting de machtige industriebrand die Chemie-Pack, amper honderd meter verderop, al goeddeels in de as heeft gelegd. De opgetrommelde brandweermannen van vliegbasis Gilze-Rijen laten de vuurzee 'gecontroleerd' uitwoeden, met hun collega's van het vliegveld Eindhoven. 'Onze machines zijn gebouwd om in een minuut een brandende vliegtuigromp te doven', zeggen de brandweerlieden. Ze verhullen niet dat ze trots zijn er eens flink op los te kunnen blussen. Aan Chemie-Pack valt geen eer meer te behalen - hun aandacht gaat in de avond uit naar de bomen en voertuigen aan de rand van het fabrieksterrein.

Het vuur lijkt in bedwang, maar de schrik is nog niet verdwenen. In Strijensas en in de andere dorpen onder de rook van de Moerdijk, gingen even na drie uur de sirenes af. De brandweer reed er rond met een wagen, en riep de dorpsbewoners op thuis te blijven en alles af te sluiten wat er af te sluiten viel. Verder gebeurde er niets. Strijen werd door de televisie tot 'spookdorp' verklaard, maar het is er, zeggen de bewoners, niet stiller dan anders.

De schoorstenen aan de overkant van het water, 's nachts verlicht als kerstbomen, herinneren de Sassenaren elke dag aan de industrie. Je went eraan, zegt Johann Maschke, je verwacht niet dat het echt kan gebeuren.

'Op televisie zei die politicus, Diederik Samsom, dat er al langer wat mis was met dit bedrijf. Dan denk ik: waarom zeg je dat nou? Had er dan iets aan gedaan toen je aan de macht was.'