Toch zal sigaret in de ban worden gedaan

Minister Schippers van Volksgezondheid heeft besloten dat het roken in kroegen kleiner dan 70 vierkante meter binnenkort weer wordt toegestaan. En omdat ze er meteen bij zei dat de boetes die eerder aan kleine kroegeigenaren waren uitgedeeld kwijtgescholden zouden worden, betekent dit in de praktijk dat vanaf deze week vrijwel overal weer in kleine cafés massaal wordt gerookt.

Deze koerswijziging van de minister en het kabinet lijkt logisch omdat de concurrentiepositie voor de kleine kroegen ten opzichte van de grotere kroegen, die meestal een rookruimte en grote terrassen hebben, hierdoor verbetert.

Bovendien sluit de wetswijziging aan op de huidige praktijk: in de meeste kleine kroegen werd namelijk vooral in de avonduren al veelvuldig gerookt. Dit gebeurt mede dankzij de Keuringsdienst van Waren, die meer tijd besteedt aan het registreren van overtredingen dan aan het beboeten ervan.

Maar om dan nu in kleine kroegen het roken formeel weer toe te staan, is buitengewoon onverstandig. Ten eerste werkt zo'n aanpassing weer in het nadeel van de grote kroegen. Verder kun je er donder op zeggen dat eigenaren van kleine kroegen die toch een rookruimte hebben gemaakt, schadeclaims zullen indienen. Voor eigenaren van grote kroegen geldt hetzelfde.

Eigenaren van andere grote cafés besluiten hun kroeg te verkleinen, maken medewerkers mede-eigenaar of gaan simpelweg het roken in de gehele ruimte weer toelaten. Door het huidige gedoogbeleid van de Keuringsdienst van Waren is dat laatste geen probleem en juridisch gezien is de kans erg groot dat men een eventuele boete uiteindelijk toch niet hoeft te betalen - of als de boetes al eerder opgelegd zijn, worden die door de minister van Volksgezondheid weer kwijtgescholden. In de praktijk komt het er dus waarschijnlijk op neer dat je in enkele maanden bijna overal meer rookoverlast krijgt of anders wel door de discorook naar buiten moet om weer op adem te komen.

De chaos wordt compleet als ook eigenaren van vooral kleine restaurants deze wetswijziging aanvechten vanwege de concurrentievervalsing die ontstaat met eetcafés. Bovendien staat de wetswijziging op gespannen voet met de wet dat elke werknemer recht heeft altijd in een rookvrije ruimte te werken. Hierdoor kunnen onder andere duizenden eenmanszaken en vof's in de detailhandel beroep doen op het gelijkheidsbeginsel en deze nieuwe aanpassing gebruiken om weer te gaan roken in hun bedrijfsruimten.

Deze aanpassing van de tabakswet is daarom nog een groter gedrocht dan de huidige. Ze leidt alleen maar tot een grotere onduidelijkheid en oneerlijkheid plus meer frustratie en onzekerheid van rokers en niet-rokers, alle horeca-uitbaters en andere werkgevers en werknemers.

Elk compromisvoorstel is in dezen simpelweg oneerlijk en onwerkbaar. Hierdoor is de kans zeer groot dat dit kabinet op vrij korte termijn de aanpassing op zijn minst terugdraait.

Hoe dan ook: de trend is duidelijk. Het roken en meeroken wordt steeds minder in onze samenleving geaccepteerd en het versoepelen van de tabakswet is daarom zonde van de tijd en werkt contraproductief.

Zelfs in Spanje, dat altijd als 'lichtend' voorbeeld door tegenstanders van rookverbod wordt genoemd, wordt het roken in kroegen eind dit jaar verboden.

In Duitsland, dat als inspiratiebron voor deze wetswijziging in het regeerakkoord wordt genoemd, is het gedogen van het roken uitgelopen op een fiasco. In Beieren is daarom dit jaar middels een referendum afgedwongen dat zelfs het hebben van een rookruimte verboden is. In een paar Duitse deelstaten waar nog wel deels in horecagelegenheden mag worden gerookt, wil men nu ook een referendum houden om begin volgend jaar tot een vergelijkbare tabakswet te komen.

Als klap op de vuurpijl doet de EU-commissie in 2011 een voorstel om de richtlijn van de tabakswet te herzien. Hierin komt onder meer te staan dat alle burgers altijd gevrijwaard moeten zijn van tabaksrook. Dit betekent dat op vrij korte termijn in de meeste EU-landen alle horecagelegenheden, binnenplaatsen en terrassen geheel rookvrij zullen worden.

De kleine horeca wordt nu feitelijk blij gemaakt met een op sterven na dode mus. Het is daarom veel praktischer voor deze horeca en niet te vergeten onze gezondheid, dat we op deze geplande EU-aanpassing vooruitlopen en zo snel mogelijk alle horeca volledig rookvrij maken.

Dus kabinet en met name de minister die op moet komen voor onze volksgezondheid: laat u niet ringeloren door een kleine groep zwaar verslaafde rokers die zich niet realiseren dat de vrijheid waar zij naar streven kunstmatig is ontstaan: een utopie. Zij zijn namelijk, dikwijls levenslang, juist gevangenen van hun eigen tabaksverslaving.

De nieuwe aanpassing van de tabakswet heeft de bestaande onduidelijkheid over het rookbeleid in de horeca nodeloos vergroot. Maar uiteindelijk zal Nederland het voorbeeld volgen van landen met een streng regime.