Weerloos tegen openstaande microfoons

Naast ‘het Vogelaartje’ – gedumpt door je eigen partijleider – deze week nóg een nieuw fenomeen: ‘het Boekestijntje’: je partijleider dissen....

Hé, zien we daar een geknielde gedaante met een zak over het hoofd door de VVD-vleugel schuifelen, ‘vergeef me, vergeef me’ prevelend? Binnenskamers ontwaart Arend Jan Boekestijn, opgewekt liberaal, altijd goed voor een quote over de onzin van ontwikkelingshulp.

Maar nu even niet. Arend Jan is druk met zijn hachje redden nadat hij iets lelijks zei over leider Mark Rutte. EénVandaag filmde ná een tv-optreden bij De Wereld Draait Door een onderonsje tussen Boekestijn en historicus Maarten van Rossem, hoorde de zich onbespied wanende VVD’er dingen zeggen als ‘Rutte heeft geen ideeën, schókkend’, en dacht: top-tv!

En dus zag Boekestijn zichzelf op tv D66-voorman Pechtold ophemelen (‘Hij doet het fantáástisch’) en de VVD de grond intrappen (‘We hebben zóóveel domme fouten gemaakt’).

Binnenskamers schrikt. Mag dat: een privégesprek filmen met de microfoon aan?

We zoeken steun bij de ChristenUnie, moreel kompas in barre tijden. Daar sprak de fractie net over hoe je woorden zich tegen je kunnen keren. Vreeswekkend voorbeeld: de pr-man van de SGP-mannenbroeders die zich liet ontvallen dat ze in een kwestie optrokken ‘met de jonge blom van de SP’. Was zomaar in de pers beland!

‘Ook ik let op’, knikt CU’ster Esmé Wiegman. Een Boekestijntje zal haar niet snel overkomen. ‘Roddelen is niet christelijk: gij zult geen valse getuigenis afleggen tegen uw naaste. Als er al ruzie is, laat je de zon niet ondergaan over je toorn.’

Gesterkt zoeken we Diederik Samsom op. Maar meelij valt er bij de PvdA’er niet te bespeuren. ‘Het was heus geen verborgen camera.’ Samsom weet alles van beeldvorming, als oud-hoofd agitprop van Greenpeace. ‘Bij acties moet je alles regisseren wat de tv kan oppikken. Rokende activisten? Volstrekt taboe.’

Die scherpte nam hij mee naar het Binnenhof. Hij tipt: ‘Nóóit off the record praten. Accepteren dat alles openbaar kan worden.’ Zelfs een briefje dat hij ooit naar Geert Wilders stuurde in een debat. Stond prompt op GeenStijl: ‘Geert, wat een volstrekt abjecte inbreng.’

Dezelfde alertheid treffen we bij Alexander Pechtold. ‘Soms rinkelt de telefoon ’s morgens om 7 uur; blijk je live op de radio. Ophangen is dodelijk. Dus doe je mee – en let je op je woorden.’

Een tv-debat zoals Boekestijn voerde vóór zijn faux pas vreet aan je, weet Pechtold. ‘Daarna moet je ontladen. Je maakt grapjes, bent openhartig. Als dan een microfoon aanstaat, ben je weerloos.’

Ex-journalist en PVV’er Martin Bosma knikt. ‘Na een tv-optreden zit het zweet je tot híer.’ Hij wijst naar zijn heupen. ‘Je bent blij dat je geen stomme dingen hebt gezegd en dat je de volgende ochtend kunt rekenen op schouderklopjes van collega’s. Dan moet je bijkomen, zeg je rare dingen.’

Is het journalistieke vrijheid dat uit te zenden? ‘Op het randje. Dit is een leermomentje.’

Bij de roltrap zien we Pechtold weer. Zat er eigenlijk nieuws in Boekestijn-gate? ‘Jahá, Arend Jan had me nooit verteld dat hij me zóóó goed vindt. Dat was voor mij het echte nieuws.’