Discussie over kernenergie zal voorlopig niet verstommen

De discussie over kernenergie is weer terug bij af. Staatssecretaris Van Geel van Milieu pleit niet langer hartstochtelijk voor een nieuwe kerncentrale, bleek dinsdag in de Tweede Kamer....

Voorlopig wel, want het kabinet voelt er niets voor. Minister Brinkhorst (D66) van Economische Zaken wil eerst investeren in energiebesparing en duurzame energie. Pas als alle opties zijn uitgeput, komt kernenergie aan bod. Brinkhorst heeft Van Geel dinsdag, voorafgaand aan het het vragenuurtje, aan deze volgorde herinnerd. De CDA’er hield zich daar vervolgens keurig aan. Zo voorkwam hij een nieuwe aanvaring met de kleinste regeringspartij D66. Die wil na Uruzghan niet opnieuw de indruk wekken op een belangrijk dossier door de bocht te gaan.

Tegelijk blokkeerde Van Geel met zijn draai de spoedige bouw van een nieuwe kerncentrale. Het duurt immers nog decennia voordat wind- en zonne-energie optimaal zijn benut. Het opslaan van kooldioxide (CO2), volgens sommigen het wondermiddel tegen de klimaatverandering, staat zelfs nog in de kinderschoenen. Ook van een ‘open discussie’ is geen sprake meer nu Van Geel kernenergie als uiterste redmiddel presenteert.

De kans dat een volgend kabinet wel voor nieuwe kerncentrales kiest, is klein. De PvdA zal elke nieuwe centrale blokkeren zolang de afvalproblematiek niet is opgelost. Nu worden toekomstige generaties gedurende duizenden jaren opgezadeld met hoogradioactief afval. Dat wordt deels opgeslagen in bunkers, wat risico’s met zich meebrengt. Voor de rest wordt het aan de Franse Noordzeekust opgewerkt (gerecycled).

Bij dit procédé verdwijnen grote hoeveelheden radioactief afvalwater in de Noordzee. Al deze nadelen verdwijnen pas als wetenschappers erin slagen het stralingsniveau van kernafval sterk te reduceren. Hoewel de aanzetten veelbelovend zijn, kan dat nog geruime tijd duren.

Ook Van Geels eigen partij, het CDA, hikt tegen het kernafval aan. In het CDA-verkiezingsprogramma staat dat nieuwe kerncentrales ‘niet aan de orde’ zijn. CDA-Kamerlid Spies sloot zich gisteren aan bij Van Geel: ze wil eerst maximaal investeren in echt duurzame energie.

Dan blijven alleen de VVD en de LPF als echte voorstanders over. De laatste partij wordt bij de volgende verkiezingen waarschijnlijk weggevaagd. Het draagvlak voor kernenergie dat deze week leek te ontstaan, is dan helemaal weg.

Toch zal de discussie over kernenergie niet verstommen. Hoewel het draagvlak voor een nieuwe centrale momenteel gering is, wil de politiek kernenergie niet tot in de lengte der jaren verbieden. De komende tijd wordt daarom de nieuwe Kernenergiewet besproken.

Hierin wordt kernenergie niet verboden, maar gebonden aan voorwaarden. Die kunnen zo soepel zijn, dat energiebedrijven direct een bouwverzoek bij de overheid indienen. Naar verwachting worden er echter heel hoge eisen gesteld aan de techniek, de financiering en de verwerking van het kernafval.

Op langere termijn zullen de gevolgen van de klimaatverandering zich steeds meer opdringen. Politici zullen moeten voldoen aan nieuwe, stringente milieuverdragen.

Onvermijdelijk komt het moment dat ze tegen pijnlijke keuzes aanlopen: of ze geven veel geld uit aan duurzame energie of ze besparen jaarlijks zeshonderd miljoen euro en kiezen voor kernenergie.

Niemand kan de uitkomst van dat debat voorspellen. Helemaal niet als het maatschappelijk verzet tegen kernenergie verder slinkt, het olierijke Midden-Oosten nog instabieler wordt en de rest van Europa wel nieuwe kerncentrales bouwt.