VVD virtueel één na grootste partij

De VVD is voor het eerst in zeven jaar virtueel weer de tweede partij van Nederland, blijkt uit een peiling met opvallend grote verschuivingen.

Als er nu Tweede Kamerverkiezingen zouden zijn, zou Mark Rutte volgens peilbureau TNS Nipo voor de VVD 24 zetels binnenhalen. De PVV haalt er 27, de PvdA van Wouter Bos 22. Het CDA – jarenlang de grootste – komt uit op een dieptepunt in de geschiedenis: 21 zetels. De PVV en D66 leveren ten opzichte van de vorige peiling respectievelijk 4 en 5 zetels in. D66 komt uit op 20.

Zwalkende koers

De VVD wint vooral kiezers ten koste van het CDA. Die keren de partij van premier Balkenende de rug toe vanwege ‘het meedraaien met de PvdA’ en ‘de zwalkende koers’. Ook de intentie van het CDA om de militaire missie in Uruzgan voort te zetten, valt slecht. PVV’ers die overstappen naar de VVD denken dat die partij ‘wellicht stabieler is’ en ‘milder dan de PVV’. Ze vinden bovendien dat ‘de VVD weer meer uitstraling krijgt’.

Volgens onderzoeker Peter Kanne kan de winst voor VVD en PvdA en het verlies voor PVV en D66 een kanteling inluiden. Kiezers lijken sociaal-economische kwesties (zoals wel of niet bezuinigen, de verzorgingsstaat, onderwijs) op dit moment zwaarder te wegen dan sociaal-culturele issues (integratie, immigratie, Europa). Kanne: ‘VVD en PvdA kunnen zich wat nadrukkelijker op de rechter en linker flank profileren. De PVV – en D66 als tegenkracht – moet het vooral hebben van de sociaal-culturele kwesties.’

Stabiele indruk

De sprong van de PvdA, zeven zetels erbij, verklaart Kanne mede uit de relatief stabiele indruk die de PvdA en Wouter Bos maken als hoeders van de schatkist. De PvdA wordt bovendien, ondanks de hervorming van de AOW, nog steeds gezien als verdediger van de verzorgingsstaat. ‘Vooral tegen een mogelijk nieuw in te zetten neoliberale koers van premier Balkenende, het CDA en de VVD op dit gebied’, denkt Kanne. ‘De discussie over de bezuinigingen voor de komende jaren wordt in Den Haag nu stevig ingezet.’

Van de CDA-ministers wordt alleen Eurlings (Verkeer) relatief goed beoordeeld. Verder staan er in de top vijf louter PvdA-ministers: Van der Laan (Integratie), Plasterk (Onderwijs), Bos (Financiën) en Koenders (Ontwikkelingssamenwerking). Balkenende komt op de negende plaats. PvdA-minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) wordt het slechtst gewaardeerd.