Samsom en Van Dam in koor: weg met die somberheid!

Optimisme, een nieuwe PvdA voor een nieuw Nederland. Die boodschap draagt zowel Martijn van Dam als Diederik Samsom uit. Beiden stelden zich woensdag kandidaat voor de opvolging van Job Cohen als partijleider.

Leden van de PvdA-fractie kunnen zich tot en met dinsdag 28 februari kandidaat stellen voor de functie van politiek leider van de PvdA. Tot en met dinsdag 6 maart kunnen de kandidaten zich presenteren aan de partij. Van woensdag 7 maart tot woensdag 14 maart kunnen de 55 duizend leden van de partij hun stem uitbrengen. Dat gaat met een 'gewogen stemsysteem': op het stembiljet moeten de leden de kandidaten in de volgorde van hun voorkeur rangschikken.

De uitslag van deze ledenraadpleging wordt bekend op vrijdag 16 maart. In het aansluitende weekend komt het congres bijeen om de uitspraak van de ledenraadpleging te bekrachtigen en 'een zwaarwegend advies' aan de Tweede Kamerfractie te geven. De fractie heeft dinsdag besloten dat advies ongewijzigd over te nemen.

De strijd om de opvolging van Job Cohen als partijleider van de PvdA is ontbrand. De Tweede Kamerleden Diederik Samsom (40) en Martijn van Dam (34) meldden zich woensdag als kandidaat. Beiden zijn Kamerlid sinds 2003. Samsom staat bekend als representant van de linkervleugel. Van Dam zit meer op de sociaal-liberale lijn van voormalig partijleider Wouter Bos.

Martijn van Dam
Van Dam was woensdag rond het middaguur de eerste die de knoop doorhakte en meteen zijn campagne begon, onder meer via sociale media als Facebook. Van Dam: 'Dit is de kans, dit is het moment om een beweging op gang te brengen van mensen die vanuit een nieuwe PvdA willen werken aan een nieuw Nederland, met een agenda die past bij deze tijd.'

Van Dam, die in januari vader werd van een dochter, zegt de 'somberheid' te willen doorbreken. 'Het doet toch wat met je, zo'n klein kindje. Het is van een enorme kwetsbaarheid, en je weet wat er nog voor haar ligt. Zij heeft alle kansen in het leven, maar ze wordt geboren in een land waar steeds meer mensen het gevoel hebben de greep op het leven kwijt te zijn. Dat heeft alles te maken met politieke beslissingen van de laatste decennia. De politiek heeft zelf de macht uit handen gegeven. We moeten knokken tegen de instituties en de mensen de macht weer in handen geven.'

Samsom
Samsom stelde zijn kandidatuur in een brief aan alle PvdA-leden. 'Ik wil de PvdA nieuwe energie geven, haar terugbrengen waar ze hoort: in het hart van de samenleving, links van het midden.' Hij wil ten strijde trekken tegen het kabinet-Rutte. 'Er is echt niks links aan een begrotingstekort, dus ook ik wil de staatskas op orde brengen. Maar wel op een verstandige en solidaire manier. Met sociale hervormingen die ons land structureel op orde brengen, niet door harteloos en roekeloos te snijden op de korte termijn. Ik verzet me tegen de kale financiële obsessie, tegen de lege flinkheid en tegen de heilloze polarisatie.'

Zowel Van Dam als Samsom zegt het 'optimisme' terug te willen brengen. Samsom wil een 'ander' Nederland: 'Een land dat zijn optimisme terugvindt, en zijn zelfvertrouwen. Een land waarin we meer zijn dan een stapel individuen.'

En Van Dam: 'Er is een nieuwe generatie die snakt naar een sociaal en vooruitstrevend politiek verhaal, dat de hoop biedt dat het morgen beter wordt dan vandaag. Dit zijn de jaren van een enorme somberheid waarin iedereen omkijkt en zegt: vroeger was alles beter. Het gaat alleen nog maar over bezuinigingen en dat soort dingen. Maar partijen zijn niet opgericht met als grootste ideaal het bestrijden van het begrotingstekort. Het grootste ideaal was dat mensen het heft in eigen handen konden nemen, de grenzen van sociale klassen konden doorbreken toen die grenzen zo sterk waren. Daar moet het verhaal van vandaag ook over gaan. Kappen met die somberheid.'

Net als Van Dam zegt Samsom ervoor te kiezen 'wel onze dierbare publieke zaak, maar niet haar instituties te verdedigen'. Hij was enige tijd straatcoach in Amsterdam-West. 'Ik heb gezien wat het doet met het vertrouwen van een samenleving als overlastplegers zich onaantastbaar voelen. Grijp lastpakken en hun ouders bij de kladden nog voordat de criminele carrière is ingezet. Het verschil tussen een ontsporende of een deugende jongen wordt thuis en op het plein gemaakt, niet in zijn cliëntendossier.'

Politieke ervaring
Hoewel beiden nog relatief jong zijn, hebben Van Dam en Samsom al veel politieke ervaring opgedaan. Samsom was voor zijn Kamerlidmaatschap actief voor milieuorganisatie Greenpeace. Hij voert in het parlement het woord over asiel, immigratie en energie. In 2008 was hij al eens kandidaat voor het fractievoorzitterschap, maar hij werd toen bij een stemming in de fractie verslagen door Mariëtte Hamer.

Van Dam werd al in 1998 in Eindhoven gemeenteraadslid voor de PvdA en in 2001 plaatselijk fractievoorzitter en later lijsttrekker. In 2003 stond hij op een lage plek op de landelijke kieslijst, maar door de stormachtige opkomst van Wouter Bos belandde hij toch op een Kamerzetel, waardoor hij zijn korte carrière op de IT-afdeling van de lichtdivisie van Philips weer moest opgeven. In de Kamer voert hij momenteel het woord over integratie, media en Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken.

In de partij wordt aangenomen dat zich de komende dagen meer kandidaten melden. Voormalig fractievoorzitter Mariëtte Hamer en voormalig minister Ronald Plasterk beraden zich nog. De verkiezing staat nu alleen open voor mensen die in 2010 op de kieslijst stonden, omdat de partij voorlopig vanuit de Tweede Kamer moet worden geleid. Pas als er nieuwe verkiezingen in zicht zijn, kan een lijsttrekkersverkiezing worden georganiseerd die ook open staat voor PvdA'ers van buiten de fractie.

Eerder deze week werd in de fractie de afspraak gemaakt dat kandidaten een positieve campagne voeren, zonder elkaar zwart te maken. Van Dam: 'Uit de discussie, die fel mag gaan, komt uiteindelijk het beste verhaal naar voren. Als het lukt, worden mensen enthousiast en gaan ze achter dat verhaal staan.'