Minister Schultz kijkt naar 'bonuscijfer' NS

vk UPDATE Minister Melanie Schultz van Verkeer gaat kijken hoe winterse problemen op het spoor tot uitdrukking komen in het zogenoemde punctualiteitscijfer van NS. Dat cijfer geeft aan in hoeverre het treinbedrijf op tijd rijdt en bepaalt mede de bonussen voor de leiding.

In een debat stelden bezorgde Kamerleden vandaag dat een uitgeklede winterdienstregeling geen gevolgen heeft voor het 'bonuscijfer'. Schultz erkende dat en gaat ernaar kijken. Ze zei wel dat een oplossing moeilijk zal zijn, omdat ze geen perverse prikkels wil inbouwen. Ze wil namelijk niet dat de NS-leiding om financiële redenen een aangepaste dienstregeling zo lang mogelijk uitstelt.

Late wijzigingen in het treinrooster moeten meetellen in het punctualiteitscijfer. Als NS voor een langere periode een beperkte dienstregeling invoert, tellen geschrapte treinen niet mee in het cijfer. Schultz erkent dat een winterrooster soelaas kan bieden om treinen te laten rijden bij extreem weer.

Vk.nl hield een liveblog bij van het debat over het winterleed op met name het spoor. Lees het hieronder terug.

19.30 uur: Het algemeen overleg over de winterproblematiek wordt beëindigd.

19.27 uur: Prorail, verzekert de minister, besteedt het werk aan het spoor door aannemers niet alleen uit op basis van de beste prijs.

19.22 uur: Cultuurverandering is heel belangrijk, zegt Schultz in haar laatste beantwoording. Maar een aantal dingen kunnen technisch nog niet, en daardoor is de reiziger niet goed te informeren. De suggestie om de minister van Financiën naar een aandeelhoudersvergadering te sturen, is besproken en verworpen, zegt Schultz. Tenslotte: over de bonussen van de NS-top gaat de Raad van Commissarissen.

19.18 uur: De minister wordt bedankt voor haar beantwoording, maar genoegen neemt een deel van de Kamer niet met haar beantwoording. Daarvoor vinden Kamerleden het te vrijblijvend.

19.11 uur: Kan Schultz beloven dat er nooit meer iets misgaat op het spoor? Nee, zegt de minister. Dat deed ik dit jaar niet, vorig jaar ook niet. Elk Kamerlid krijgt aan het einde van het debat nog een minuut.

19.09 uur: De Nederlandse overheid is honderd procent eigenaar van de aandelen van Prorail, houdt CDA-Kamerlid Aptroot Schultz voor. Maar, zegt de minister, daarmee kunnen we geen beleid uitvoeren. Daarover gaat de minister van Financiën, namens de Nederlandse overheid gaat die minister over het aandeelhoudersbeleid.

19.04 uur: Terug naar de NS en Prorail. Er zijn afspraken, zegt Schultz, het is aan de Raden van Commissarissen om te besluiten of die afspraken zijn nageleefd. En daarbij vindt Schultz de bonus een goed instrument om druk uit te oefenen. Bij Prorail geldt geen bonusstructuur.

19.01 uur: Iets over de wegen nu. Volgens Schultz is door Rijkswaterstaat 11.000 kiloton zout gestrooid, en is op sommige trajecten de snelheid aangepast. Er ontstonden extra files omdat veel mensen na de weeralarmen besloten om eerder naar huis te gaan. 'Ik weet nog dat dat in de ministerraad ook werd gezegd'.

18.57 uur: Schultz benadrukt dat ze afspraken maakt met beide bedrijven (NS en Prorail), dat er afspraken zijn met de Kamer en dat ze inderdaad de verantwoordelijke minister is.

18.55 uur: Interruptie van Monasch van de PvdA. 'Het wordt steeds vager en onduidelijker', vindt hij. Waar moet de Kamer nu op vertrouwen dat het goed komt? De minister, vindt Monasch, zegt alleen maar dat alles onder haar departement zal vallen.

18.53 uur: Farshad Bashir van de SP vraagt of de splitsing van NS en Prorail niet gewoon moet worden teruggedraaid. Nee, vindt de minister. 'Maar ik sta open voor discussies over ordening'.

18.46 uur: Schultz belooft er eens naar te kijken, naar hoe de reiziger beter geïnformeerd kunnen worden. 'Met je TomTom kun je toch ook de files volgen?' Het is bijna niet uit te leggen en te vertellen waarom je de reiziger niets kan uitleggen, zegt Schultz.

18.44 uur: Vorig jaar hebben we afgesproken de informatievoorziening beter te regelen. Die maatregelen zijn nog niet klaar, zegt Schultz. Ze zegt dat nog uitdrukkelijker uitgezocht moet worden 'hoe dit soort dingen zijn uitgewerkt'. Dit jaar is wel gezegd dat men nog niets wist, zegt Schultz. Dat is zoals afgesproken, maar 'leidt niet tot een blije gebruiker van het spoor'.

18.43 uur: Nu beantwoordt Schultz vragen over reizigersinformatie.

18.42 uur: Het is een té complex systeem (het Nederlandse spoorwegennetwerk) om naar elkaar te wijzen, zegt Schultz. Dat gebeurt op de werkvloer van NS en Prorail wel, maar in de top van de bedrijven niet, tot haar tevredenheid.

18.40 uur: Er is nieuwe 'bijsturingssoftware' in de maak bij NS en Prorail, maar die is voor volgend jaar niet klaar, zegt Schultz. Nederland is uniek in de wereld met deze nieuwe software, zegt de minister.

18.36 uur: PVV-Kamerlid De Jong benadrukt dat het punctualiteitscijfer van de NS gekoppeld is aan de bonus van de top. Dus, zegt De Jong, laat alle cijfers meetellen in dat cijfer, en pleit ervoor dat er geen bonus wordt uitgekeerd. Schultz antwoordt dat het niet opnemen van die cijfers ervoor zou kunnen zorgen dat er dan maar niet met een aangepaste dienstregeling zou worden gereden, vanwege de bonus.

18.32 uur: Alle uitgevallen treinen tellen mee in het punctualiteitscijfer van de NS, dus het percentage van de treinen dat op tijd rijdt, zegt de minister. Maar dat geldt alleen voor de treinen waarvan een dag van tevoren pas bekend was dat ze niet zouden rijden vanwege de aangepaste dienstregeling. Geldt die regeling voor meerdere dagen, dan tellen de uitgevallen treinen niet voor dat cijfer.

18.29 uur: Wat Schultz betreft, wordt er sneller 'afgeschaald', met minder treinen gereden, als het weer daartoe aanleiding geeft. De beslissing om dat te doen neemt het team van Prorail en NS, zegt ze, maar ze wil wel op de hoogte worden gehouden.

18.25 uur: De minister wil de in de toekomst beter op de hoogte worden gehouden over bijvoorbeeld weersvoorspellingen en materiaal. Niet om zelf te beslissingen te nemen, maar wel om meer kennis te hebben.

18.19 uur: Schultz is bereid om op meer zaken te worden afgerekend. 'Dat moeten wel zaken zijn die ik kan doen.'

18.13 uur: Nu schakelt Schultz over op het thema procedures. Volgens haar waren de sneeuwverwachtingen aanvankelijk lager, waardoor pas op de ochtend zelf een alternatieve dienstregeling werd ingezet. 'Daar is het fout gegaan.' Ze wil voortaan eerder 'afschalen'.

18.11 uur: Schultz stelt dat de situatie in Zwitserland maar moeilijk op geld te vergelijken is met Nederland. 'Zij hebben bergen en tunnels, wij hebben polders'.

18.10 uur: Ineke van Gent stelt dat het kabinet maar weinig investeert in het spoornetwerk. 'Dan kun je wel balen', zegt Van Gent, maar volgens haar lost dat niets op. 'Ik wil nu eerst de problematiek in kaart brengen. Ik zeg niet dat ik budget heb voor al die ambities', zegt de minister.

18.06 uur: Schultz benadrukt dat het qua spoorcapaciteit vooral om de kwetsbaarheid van de knooppunten draait. 'Het is net als met wegen, je kunt ze wel aanleggen, maar moet wel de stad in kunnen.'

18.04 uur: Alle vragen die de Kamerleden over het repareren van wissels hadden zullen worden beantwoord door de minister. 'Maar je moet altijd kijken of de kosten hiertegen opwegen, maar ik zal u uitgebreid informeren.'

18.01 uur: Volgens de minister is het bijvoorbeeld in Zwitserland zo dat jaarlijks technici overlijden door werk aan het spoor, terwijl dit in Nederland sinds 1996 niet is voorgekomen.

17.59 uur: De minister vraagt zich af of het 'aloude plan' van minder wissels wenselijk is. 'Dan zal een reiziger vaker moeten overstappen'.

17.55 uur: Schultz benadrukt dat ze kan worden afgerekend op de maatregelen die zijn of worden genomen. Ze begint met de infrastructuur. 'Er is veel geïnvesteerd en toch werkt het niet. Daarom wil ik ook naar het buitenland kijken.' Ook wil de minister kijken of het spoor nog 'winterharder' kan worden gemaakt en wat de kosten daarvan zouden zijn.

17.54 uur: 'Ik baal van de situatie, omdat ik verantwoordelijk ben voor de concessies. Ook over de afspraken die we de vorige keer hebben gemaakt', begint Schultz.

17.53 uur: De vergadering begint weer. Minister Schultz gaat alle vragen beantwoorden.

17.35 uur: Er wordt nu een kwartier geschorst, zodat de minister haar antwoorden kan voorbereiden.

17.34 uur: Lees hier het opiniestuk 'NS en ProRail zitten in een relatiecrisis, het laatste dat ze nodig hebben is een kijvende schoonmoeder.'

17.26 uur: De SGP is aan de beurt. Volgens Elbert Dijkgraaf is er helemaal niet zoveel mis en zijn de punctualiteitscijfers beter dan ooit. 'Misschien moeten we maar accepteren dat het af en toe vastloopt. Dat wil niet zeggen dat er geen verbetermogelijkheden zijn.'

17.23 uur: Het CDA benadrukt dat er ook zaken goed zijn gegaan, maar heeft vooral vragen over de reizigersinformatie en de complexiteit van de dienstregeling. Net als andere partijen pleit ook het CDA voor een 'winters rondje rond de kerk'. 

17.20 uur: Nu is het de beurt aan Maarten Haverkamp van het CDA. 'We moeten helaas constateren dat dit de vierde keer is dat het fout gaat met het spoor.' Van het CDA hoeft de top van de NS niet te vertrekken, maar hij roept de minister wel op iets te doen aan de bonussen.

17.20 uur: Ook de PvdA pleit voor een externe commissie van wijzen.

17.15 uur: 'Op het spoor was de situaties niet veel beter. Het probleem bleek onbeheersbaar. Het plan viel als een kaartenhuis in elkaar. De minister was er als de kippen bij om haar straatje schoon te vegen', stelt Monasch. De PvdA wil weten waarom de dienstregeling niet eerder werd omgegooid. Ook vraagt de partij zich af hoe het kan dat storingsmonteurs anderhalf uur de tijd hebben om naar een storing te gaan. 'Wat heeft dat voor zin?'

17.13 uur: Jacques Monasch van de PvdA is de volgende spreker. 'De PvdA vraagt zich af of de minister haar prioriteiten wel op orde heeft, omdat die dag 830 kilometer aan file stond. Wat voor lessen heeft de minister hiervan geleerd?'

17.07 uur: Nu is Arie Slob van de ChristenUnie. 'Daar zitten we weer en het is nog steeds niet goed.' Volgens Slob is er genoeg kennis in huis om de problemen aan te pakken.

17.05 uur: 'Waarom lukt het 9292ov wel en de NS niet om de site in de lucht te houden, hoe kan dit?, wil Van Gent van de minister weten.

17.02 uur: Van Gent: 'We voeren hier het gesprek met de minister en ik kan haar niet helemaal volgen. Alsof het hier niet gaat om bedrijven die honderd procent in handen zijn van de overheid. Dan is het vreemd als zij duikt.'

17.00 uur: Nu spreekt Ineke van Gent van GroenLinks. 'We kunnen ons er niet bij neerleggen dat de techniek ons in de steek laat bij temperaturen van min 23. Laten we de zaak in perspectief blijven zijn. We moeten een beetje nuchter en praktisch blijven. Ik vraag niet dat elke trein onder iedere omstandigheid rijdt, maar ik wil wet wat reizigers weten waar ze aan toe zijn.'

16.57 uur: Volgens de SP-fractie is het mogelijk dat de splitsing van NS en ProRail ongedaan wordt gemaakt. 'Is de minister bereid hier een verkenning naar te doen?' Ook de SP wil niet dat de NS-top een bonus krijgt.

16.55 uur: Nu spreekt Farshad Bashir van de SP. 'De SP vind het niet meer dan normaal dan de top van de NS excuses maakt naar reizigers en medewerkers. Waarom nu pas al die extra maatregelen? Waarom nu pas een brief van negentien pagina's van de minister?' Volgens de SP komen veel problemen door het opknippen van het spoor en de toegenomen commercialiteit.

16.51 uur: Aptroot vraagt zich af of NS en ProRail wel samen moeten worden gevoegd. 'Je ziet dat de bedrijven nu al erg log zijn. Alles groot en massaal met dan ene grote hoofdkantoor vind ik niet oplossing.' Ook wil hij de teugels strakker aanhalen met de op afstand gezette spoorbedrijven.

16.44 uur: Aptroot benadrukt dat hij er wel voor voelt de 'NS-top flink op te schudden'. Ook wil hij onderzoeken of Nederland techniek in het buitenland moet aankopen. Verder pleit Aptroot dat bij de grote knooppunten (bijvoorbeeld rondom Amsterdam en Utrecht) wellicht extra investeringen moeten doen.

16.38 uur: GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent wil van Aptroot weten of hij te porren is voor een onafhankelijk onderzoek naar hoe deze problemen op kunnen worden gelost en hoeveel dit zou kosten. Antwoord: 'Ik sta open voor een goed, onafhankelijk advies'.

16.38 uur: Volgens Aptroot werken NS en ProRail te veel langs elkaar heen.

16.36 uur: Nu spreekt Charlie Aptroot van de VVD. 'Ik zou graag de traditie van debatten over de falende NS af te schaffen. Er is wel ontzettend veel werk verzet door de individuele medewerkers van de NS.' Aptroot roept de minister op NS te vragen excuses te maken.

16.30 uur: Ook Verhoeven stelt dat er altijd zaken fout kunnen gaan, maar er moet wel beter worden 'gereageerd en geïnformeerd'.  Ook wijst hij erop dat de Kamer geen directies ontslaat of bedrijven samenvoegt. 'Dat is aan de minister'.  Daarom wil hij weten of zij mensen gaat ontslaan of bonussen zal inhouden en of de problemen te wijten zijn aan de splitsing tussen NS en ProRail. 'Ze moeten stoppen met naar elkaar te wijzen.'

16.27 uur: Volgens Verhoeven valt Nederland maar lastig te vergelijken met Zwitserland en Japan, omdat het spoornetwerk daar compleet anders is. Ook stelt hij dat de coalitie bezuinigt op het spoor en dus is volgens hem 'nogal hypocriet' om 'moord en brand' te schreeuwen.

16.25 uur: Verhoeven: 'Toevallig was ik die vrijdag op Utrecht Centraal. Dat was een mooi kijkje in de keuken. Een louterende ervaring.'

16.24 uur: Nu spreekt Kees Verhoeven namens D66. 'Het was weer precies hetzelfde liefde als de winters daarvoor. Ondanks de voorbereidingen.'

16.22 uur: De Jong pleit ervoor om de hele raad van commissarissen van de NS te ontslaan, zonder bonus. Ook heeft hij vragen over het presteren van Prorail en de punctualiteitscijfers.

16.21 uur: De Jong wil ook van de minister horen waarom er zo traag werd gereageerd. 'De reiziger wil complete en betrouwbare informatie. Hoe kan het dat er na de dramatische ervaringen van de afgelopen jaren zo laat is geanticipeerd?'

16.18: De aanvrager van het debat. PVV-Kamerlid Leon De Jong begint. Hij krijgt in de eerste termijn zes minuten de tijd. 'NS.nl was uren offline, het was chaos alom.' Vooral de slechte informatievoorziening en de lakse houding van de NS waren volgens hem een slechte zaak. 'De NS-top steekt de kop in het zand.'

16.16 uur: Ook de eerste Kamerleden druppelen inmiddels binnen. Het debat zal nu snel beginnen. De voorzitter van dienst is  Janneke Snijder van de VVD.

16.10 uur: Minister Schultz van Infrastructuur is al aanwezig. Het wachten is nog op de Kamerleden. De stemmingen liepen iets uit.

15.50 uur: Lees hier nog eens terug wat er allemaal fout ging op die bewuste vrijdag en waarom volgens veel NS-medewerkers niet de kou en sneeuw, maar mismanagement de oorzaak van de problemen is.