Jolande Sap.
Jolande Sap. © ANP

GroenLinks ligt dwars bij uitbreiding missie Kunduz

GroenLinks blokkeert verdere uitbreiding van politietrainingen in het Afghaanse Kunduz. Fractieleider Jolande Sap wil niet dat Nederlandse politietrainers ook de noordelijke Afghaanse grenspolitie gaan opleiden. Ook spreekt Sap een veto uit over de opleiding van politieagenten die buiten Kunduz gaan opereren. Dit meldt de woordvoerder van Sap aan de Volkskrant.

Daarmee torpedeert Sap de 'kansen' die premier Rutte eind 2011 - mede op verzoek van de NAVO - nog zag om de missie uit te breiden. Zonder GroenLinks heeft het kabinet geen meerderheid. Het enige wat Sap wél wil overwegen is extra aandacht voor de opleiding van rechters, officieren van justitie en advocaten.

Nederland heeft sinds vorig jaar 545 militairen en agenten uitgezonden met als opdracht Afghaanse agenten op te leiden. De missie is aan kritiek onderhevig door de aanhoudende berichten dat het de Nederlanders aan nuttig werk ontbreekt. In 2011 moest een deel van de Nederlandse trainers naar huis omdat er te weinig Afghaanse politiemensen beschikbaar waren om op te leiden. Het aantal trainers van de nieuwe lichting werd om die reden gehalveerd.

Veel behoefte
Ondertussen is in Kunduz wel veel behoefte aan opleiders voor de grenspolitie en voor agenten uit andere provincies. De Afghaanse regering en de NAVO hebben het kabinet daarom om uitbreiding van de missie gevraagd. Om hieraan te kunnen beginnen, is toestemming van de Kamer nodig, want met name GroenLinks en de ChristenUnie hielpen Rutte vorig jaar aan een Kamermeerderheid op voorwaarde dat uitsluitend civiele politie wordt opgeleid en géén vechtpolitie. In Afghanistan heeft de grenspolitie vechtbevoegdheden.

Sap staat onder zware druk van haar achterban om zich kritischer op te stellen als het om de missie gaat. Op het partijcongres, morgen in Utrecht, zullen enkele afdelingen erop aandringen de steun voor de missie zelfs helemaal in te trekken. Veel leden zitten ermee in hun maag.

De missie is in de beeldvorming vooral van GroenLinks geworden. Bij ieder nieuwsfeit van enige importantie uit Kunduz vragen media een reactie van de partij. Uit twee opiniepeilingen van eerder deze week blijkt afkalvende steun van GroenLinks-stemmers voor de missie. Volgens een onderzoek van EenVandaag onder 2.250 GroenLinks-kiezers wil 68 procent geen steun meer geven. Ook binnen Saps eigen Kamerfractie is het enthousiasme geslonken. Vorig jaar stemde alleen het Kamerlid Ineke van Gent tegen. Zij zou inmiddels enkele medestanders hebben.

Veel leden hebben zich geërgerd aan de enthousiaste opstelling van Sap na haar bezoek aan Kunduz in december 2011. Bij terugkomst zei Sap onder de indruk te zijn van de verrichtingen van de Nederlandse mannen en vrouwen. In het nieuwsitem van de NOS dat bijna vier minuten duurde, waren achttien welwillende tot enthousiaste kwalificaties van Sap te turven.

Militaristisch
Premier Rutte leek daarna zijn kans te ruiken en suggereerde dat het mandaat kan worden opgerekt. Volgens hem lijkt de noordelijke grenspolitie 'sterk op de gewone politie'. Volgens Rutte zijn de oostelijke en zuidelijke grenspolitie militaristischer. Een officieel kabinetsvoorstel laat sindsdien op zich wachten. Ingewijden bevestigen dat het kabinet het GroenLinks-congres afwacht.

Sap is niet van plan tegemoet te komen aan de leden die helemaal van de missie af willen. De moties die zaterdag daartoe oproepen, worden door de fractie officieel 'ontraden'. Sap zegt tevreden te zijn over hoe de missie tot nu toe verloopt. 'Nieuwe ontwikkelingen en feiten kunnen voor de fractie uiteraard aanleiding zijn om de steun voor de missie te heroverwegen of de inzet te herzien', schrijft de fractie aan de achterban.