De nu al vastzittende huurmarkt in Amsterdam zal door het kooprecht nog meer in het slob raken, menen de Amsterdamse wethouder Freek Ossel en PvdA-Kamerlid Jacques Monasch.

Mensen staan in de rij voor een huurwoning. Koopwoningen zijn aan de straatstenen niet te slijten. En nu worden door het kooprecht 75 procent van de voorraad sociale huurwoningen in de uitverkoop gedaan. Voor Amsterdam heeft deze maatregel rampzalige gevolgen.

Amsterdam streeft naar een evenwichtige woningvoorraad en naar een evenwichtig woningaanbod. Een aanbod dat recht doet aan de verschillende soorten inkomens en huishoudens en een aanbod dat aansluit op  de verschillende inwoners van de stad. Een stad die voor en van iedereen is, en voor iedereen toegankelijk is.

In 1992 kende Amsterdam een eigen woningbezit van slechts 11 procent. Inmiddels zijn we op weg naar 35 procent in 2014 - zo is dat ook afgesproken in het programma-akkoord van de coalitiepartijen. Dat doen we met gerichte maatregelen. In delen van de stad is het goed als er meer verkocht wordt. In andere delen zijn er al veel koopwoningen. We zoeken een goed evenwicht tussen huur en koop voor de verschillende inkomensgroepen.

Streep door beleid
Het kabinet komt daarentegen met een schot hagel. Met het kooprecht verdwijnen kwalitatief hoogwaardige huurwoningen in de binnenstad. Buiten de ring blijven de goedkope huurwoningen over.  Amsterdam wil juist een verbinding maken tussen de gebieden binnen en buiten de ring - en niet een scheiding.  Het kooprecht haalt in een keer een streep door dit beleid.

De nu al vastzittende huurmarkt in de stad zal door het kooprecht nog meer verstoppen. De doorstroming op de woningmarkt blijft uit, het bordje te koop blijft nog langer staan. En voor zoekende huurders komen er geen huizen meer vrij omdat het aantal huurwoningen daalt. Minder huurwoningen waar een schreeuwende behoefte aan is.

Tegelijk wordt het verhuren van te koop staande woningen makkelijker gemaakt - vanwege de slechte markt. Waarom dan nog meer woningen te koop aanbieden? Terwijl er vooral behoefte is aan betaalbare huurwoningen?

Gatenkaas
En dan zijn er nog juridische bezwaren. De huurwoningen zijn niet alleen zeer in trek, ze zijn tevens eigendom van de woningcorporaties. Het recht van eigendom is altijd een van de uitgangspunten van onze democratische samenleving, maar nu even niet, aldus CDA-minister Liesbeth Spies. Woningcorporaties kunnen niet meer vrij over hun bezit beschikken. Ze kunnen immers morgen hun woningen kwijt zijn.

Woningcorporaties zullen tegen een hoger rente moeten lenen om hun plannen te verwezenlijken. Meer kosten voor de corporaties betekent hogere huren. Ook het onderhoud van woningen wordt onzeker. Waarom zou een eigenaar in een woning investeren om hem energiezuinig te maken als het pand morgen gedwongen verkocht kan worden? Om maar te zwijgen over de gatenkaas die in het bezit van de corporaties wordt geslagen. De ene woning in de straat of het appartementencomplex is verkocht, de andere niet. Van efficiënt en duurzaam onderhoud zal geen sprake meer kunnen zijn. En ook hier: hogere onderhoudskosten betekenen hogere huren.

Uit de ervaringen in Groot-Brittannië, waar dit Thatcheriaanse beleid is doorgevoerd in de jaren '80, weten we dat juist het beste corporatiebezit wordt verkocht en de slechte  woningen overblijven. Huren wordt zo nog slechts armenzorg, geconcentreerd in bepaalde wijken, weggestopt in betere wijken of dorpen. Geld om het overblijvende bezit op te knappen zal er steeds minder zijn.

Er kan maar één nuchtere conclusie mogelijk zijn: het voorstel voor het verplichte kooprecht van corporatiewoningen moet zo snel mogelijk de prullenbak in. Amsterdam heeft een unieke huursector die onze samenleving versterkt. Elk jaar staat daarvan een klein deel te koop om met de opbrengst nieuwe woningen te bouwen; voor ouderen, jongeren en middeninkomens.  Maar ook om oude wijken te renoveren. Dat is het beste voor huurders, starters en huizenbezitters.

^{Freek Ossel is wethouder wonen (PvdA) in Amsterdam. Jacques Monasch is PvdA-Kamerlid en woordvoerder wonen.}