Wordt Roemer straks premier? Martin Sommer is van mening dat de goedlachse Roemer het mag proberen. Maar hoe gaat premier Roemer straks de schuldencrisis te lijf?

Emile Roemer heeft nu in de peilingen wat in Amerika heet the big mo. Het momentum van de nog niet door de praktijk gelooide politicus. Van Fortuyn tot Cohen toen hij net partijleider was, hadden ze het allemaal. Bos, Verdonk, Wilders. Die laatste is nu door de werkelijkheid van het meeregeren ingehaald. Krijgen we straks premier Roemer? Hij heeft zijn aaibaarheid mee. Hij is goedlachs en met zijn pak niet zo arbeideristisch als Jan Marijnissen. Niet zo verbeten ook. En een topkandidaat voor het zuiden, een wereldse pastoor à la Fernandel.

Roemer krijgt dat niet in zijn eentje voor elkaar. De SP heeft altijd goede Kamerleden. Vaklui op hun specialisme: onderwijs, zorg of politie. Echte volksvertegenwoordigers ook, die weten wat er onder de mensen leeft. Ze weten wat politiseren is. Vergelijk dat eens met het nieuwe CDA-verhaal Kiezen en verbinden. In wazige teksten zoekt het CDA zijn oude middenpositie van niet hoeven kiezen voor links of voor rechts. Het liefst zouden de christendemocraten terugkeren naar de oude, verzuilde toestand waarin een volgzame achterban het nadenken aan de leiding overlaat. Het werkt niet meer, de mensen hebben tegenwoordig zelf een mening.

Nee dan de SP. Die verbindt het warme nestgevoel van de oude KVP met scherpe standpunten. Die goedlachse Roemer belooft mooie dingen voor linkse mensen. De crisis is de schuld van de financiële instellingen. Die gaan dus bloeden. Extra bankenbelasting, transactiebelasting, bedrijvenbelasting ook. De oude slogan van de CPN kun je tegenkomen: laat de rijken de crisis betalen. Voor de rest blijft de AOW op 65, is er geen kostenprobleem in de zorg, hoeft er niks te gebeuren aan de arbeidsmarkt, stijgt het minimumloon en gaan dus ook de uitkeringen omhoog. Defensie, daar kan nog wel een paar plakken af. Een ouderwets links feest.

Rekening
Kan het ook? Ik denk van niet. Die bankencrisis is ook een schuldencrisis. In de schuldencrisis moet worden bezuinigd. Daar is de SP minder van. 'De SP schuift de rekening door naar latere generaties', was het oordeel van het Centraal Plan Bureau over het SP-verkiezingsprogramma. Volgend jaar mag het Nederlandse begrotingstekort maximaal 3 procent bedragen van Brussel. Dat kun je onzin vinden maar dan krijg je de eurocraten op je dak, zoals de Belgische premier Di Rupo twee weken geleden overkwam. Ook Nederland kan terechtkomen in de hoek waar de rentes pijlsnel stijgen. Het huidige begrotingstekort van 4,1 procent, ongeveer 25 miljard, moet bij elkaar geleend worden. Premier Roemer maakt zich daarover misschien niet zo druk, maar straks wordt ook bij hem de rekening bezorgd.

Europese betalingsdiscipline hoeft bij de SP evenmin heel nodig, waarbij zoals vaker de PvdA de kop van jut is. Daar vinden ze namelijk dat er met de euro geen grappen moeten worden uitgehaald en dat de deelnemende landen dus moeten worden aangesproken op hun tekorten. Over Griekenland hoor je bij de SP meelevende teksten. De Grieken moeten worden geholpen maar niet met geld, aangezien dat linea recta teruggaat naar de verafschuwde banken. Mooiere woorden dan die van Wilders die 'de Grieken uit de euro wil knikkeren'. Maar het stemgedrag is een kopie van de PVV. In Frankrijk noemen ze zoiets 'een objectief bondgenootschap'.

Dan de ideeën achter de centen. Bij de SP bestaat Nederland uit 1 procent rijken en 99 procent behoeftigen die zelf tot weinig in staat zijn. Om die reden is het zelf aanschaffen van een rollator uitgesloten, kan het uitdijen van de Wajong of de kinderopvang onmogelijk worden gestopt en valt er niet na te denken over snijden in de ziektekosten die straks 40 procent van de begroting dreigen te belopen. Geen vrolijke mensen bij de SP. Wie een tijdje ronddoolt op de SP-site, krijgt een heel ander Nederland voor ogen dan als hij gewoon naar buiten kijkt, naar een van de rijkste, tevens meest egalitaire landen ter wereld.

Pruilen van Wilders
Van mij mag premier Roemer het proberen. Dat vond ik een tijdje geleden ook van premier Wilders. Onvermijdelijk komt dan de realiteitstoets. Leerzaam was het pruilen van Wilders deze week na zijn duikeling in de peilingen. Hij sprak herkenbare oud-politieke woorden over verantwoordelijkheid nemen en de anderen aan de zijlijn die gemakkelijk praten hebben.

Straks bespreekt premier Roemer de financiële crisis met president François Hollande. Ook een socialist voor wie de banken 'de echte vijand' zijn. President Hollande gaat de 35-urige werkweek uit de mottenballen halen. De pensioenleeftijd in Frankrijk gaat terug naar 60. Roemer en Hollande, samen in Brussel, voor de toekomst van Europa. Goed idee?

^{Martin Sommer is politiek redacteur van de Volkskrant.}