Coalitie, oppositie, beloften en achterkamertjes: morgen verkiezingen

Geen publieke campagnes dit keer, geen televisiedebatten, maar wel verkiezingen. Zij het dat u dit keer niets te stemmen heeft, want dat heeft u op 2 maart al gedaan. De Provinciale Statenleden die toen gekozen zijn, brengen morgen op de provinciehuizen hun stem uit op kandidaten voor de Eerste Kamer. Om kwart over vier weten we hoe de zetelverdeling van de Eerste Kamer eruit ziet.

En dat is belangrijk voor het kabinet, dat liefst een meerderheid van CDA, VVD en PVV in de Eerste Kamer zou zien, en daarmee steun voor de meeste kabinetsvoorstellen. De Eerste Kamer keurt wetten immers goed.

Lastig is het daarom dat de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen niet betekent dat het kabinet en de PVV kunnen rekenen op een meerderheid in de Eerste Kamer als elk Statenlid op zijn of haar eigen partij stemt. Dus is het geschuif, onderhandel en rekenen geblazen geweest de afgelopen weken.

Restzetels
Dat zit zo. Als elk VVD-Statenlid op de VVD zou stemmen, zou de partij uitkomen op bijvoorbeeld 16,4 zetels. Dat wordt naar beneden afgerond, dus 16 zetels. Stel dat het CDA zou uitkomen op 11,3 zetels, zijn dat er dus 11. Wil het kabinet voor de coalitie er een zetel bij, dan kan het voor VVD'ers handig zijn te stemmen op CDA-kandidaten. (want 0,3 plus 0,4 is 0,7 zetel, die wordt naar boven afgerond)

Iets vergelijkbaars gebeurt morgen waarschijnlijk ook. Een aantal VVD-leden zei donderdag al tegen NRC Handelsblad te stemmen op SGP-kandidaten, omdat het kabinet zich verzekerd weet van steun van de gereformeerden. Maar het kabinet plus PVV plus SGP kan nog wel een zetel extra gebruiken.

Oppositie
En bij links is zoiets natuurlijk net zo goed aan de gang. De voorzitters van de oppositiepartijen kwamen nog voor de Eerste Kamerverkiezingen bij elkaar om hun gezamenlijke strategie bij het stemmen te bespreken, bevestigden de voorzitters van de PvdA, GroenLinks en de Partij voor de Dieren vorige week tegenover de Volkskrant. Naar verluidt waren ook D66 en de SP bij het overleg aanwezig.

Wat daar besproken wordt, welk (onafhankelijk, die zijn er ook nog) Statenlid wat is beloofd in ruil voor een stem op een coalitie- of oppositiepartij en wie morgen wat gaat stemmen, dat is niet bekend. De afspraken die daarover zijn gemaakt, zijn gemaakt achter gesloten deuren. De rest van Nederland rest niets dan wachten tot morgenmiddag.