China en VS beloven voortouw bij CO2

De Amerikaanse president Barack Obama waarschuwt voor een ‘onomkeerbare catastrofe’ als de wereld niet gezamenlijk optreedt tegen klimaatverandering.

Hu gaf geen absolute grens aan, maar zei dat China de uitstoot met een ‘opmerkelijke marge’ zal verminderen in 2020. Ook zal zijn land ontbossing tegengaan, meer kernenergie ontwikkelen en zo een ‘groene economie’ scheppen. Hij waarschuwde echter ‘dat ontwikkelingslanden slechts beperkte middelen’ hebben om klimaatverandering tegen te gaan.

Obama gaf toe dat VS niet voldoende hebben gedaan om de uitstoot van CO2 te verminderen. Maar hij kondigde aan dat Washington ‘vastbesloten’ de leiding zal nemen.

De Amerikaanse president kwam niet met nieuwe, concrete voorstellen. ‘De tijd die we hebben om dit tij te keren, begint op te raken’, waarschuwde hij.

Beide presidenten spraken voor het eerst de VN toe. De ontmoeting werd bijgewoond door honderd staatshoofden en regeringsleiders, onder wie premier Balkenende. Hun doel is om de weg te effenen voor de mondiale klimaatconferentie in Kopenhagen, die in december wordt gehouden.

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de VN beschouwt klimaatverandering als ‘de belangrijkste geopolitieke en economische kwestie van de 21ste eeuw’. Hij riep landen op verantwoordelijkheid te nemen: ‘Laat ons vragen wat we voor het gedeelde goed kunnen doen, in plaats van concessies van anderen eisen.’

Een mislukking in Kopenhagen zou ‘onvergeeflijk zijn in morele zin, kortzichtig in moreel opzicht en onverstandig in politieke zin’, aldus Ban, in ongebruikelijke harde bewoordingen.

Obama heeft plannen om vervuiling tegen te gaan, die in het Huis van Afgevaardigden van het Congres worden ondersteund. Maar de wetgeving zit vast in de Senaat. Daar wijzen ook Democratische politici naar China, India en andere niet-westerse landen; zolang die naties hun uitstoot niet voldoende inperken, hoeven de VS volgens hen niet aan kop te gaan.

Obama heeft rekening te houden met die politieke realiteit, maar Europese diplomaten en activisten uitten teleurstelling. Thomas Henningsen van milieugroep Greenpeace zei ‘zeer, zeer teleurgesteld te zijn’ over het gebrek aan specifieke stappen. Hij noemde Obama’s rede ‘een stap terug’.

Premier Balkenende, eveneens aanwezig in New York, sprak na afloop van de klimaattop van een belangrijke dag. ‘President Obama heeft een lans gebroken voor het klimaat’, aldus de premier. Volgens Balkenende leek de klad te zitten in het klimaatdebat, en is dat door de bemoedigende woorden van de VS, China en Japan doorbroken.

Yvo de Boer, de Nederlandse klimaatchef van de VN, roemde deze week de nationale plannen van China en India.