Klimaatpanel VN kan taak niet aan, vindt commissie

Het IPCC-klimaatpanel van de Verenigde Naties heeft dit voorjaar traag en inadequaat gereageerd op de ontdekking van fouten in de meest recente klimaatrapportage. Dat concludeert een internationale onderzoekscommissie van vooraanstaande academici, na drie maanden onderzoek naar het functioneren van het IPCC, in opdracht van de VN.

Medevoorzitter Robbert Dijkgraaf overhandigde maandag het rapport van de InterAcademy Council (IAC), een internationaal verbond van academies van wetenschappen, aan VN-secretaris generaal Ban Ki-moon.

Het rapport stelt dat het IPCC in de praktijk niet voldoende is toegerust op zijn cruciale en maatschappelijk gevoelige taak bij het ontwikkelen van klimaatbeleid.

De twintig jaar geleden opgerichte vrijwilligersorganisatie moet professioneler worden geleid, met één mond spreken en strikt toezien op eventuele belangenverstrengeling van betrokken onderzoekers. Daartoe moeten een uitvoerend comité en een uitvoerend directeur worden aangesteld, die namens het panel kunnen optreden. In de leiding zouden ook niet-klimaatwetenschappers moeten zitten.

Volgens de onderzoekscommissie zijn de procedures van het IPCC op papier wel degelijk, maar worden die in de praktijk niet strikt genoeg nageleefd. Ook ontbreekt een richtlijn die belangenverstrengeling van betrokkenen moet voorkomen, zoals bij bijna alle onderzoeksorganisaties normaal is.

Onmisbaar

Harold Shapiro, de emeritus president van de Amerikaanse universiteit Princeton en voorzitter van de onderzoekscommissie: ‘Om te garanderen dat de samenleving belang blijft hechten aan deze rapportages, zijn krachtig leiderschap, langdurig en enthousiaste deelname door gerenommeerde wetenschappers, flexibiliteit en openheid onmisbaar.’

In het voorjaar kwam het IPCC in opspraak toen feitelijke missers aan het licht kwamen in de vierde officiële rapportage van het panel uit 2007, dat de actuele stand van de klimaatwetenschappen voor beleidsmakers verzamelt en toegankelijk maakt.

Onder meer werd een verkeerd getal genoemd over het percentage van Nederland dat onder de zeespiegel ligt. Ook bleek een jaartal voor het wegsmelten van gletsjers in de Himalaya onjuist. Critici verweten het IPCC paniekzaaierij.

De commissie bepleit ook om de aanstelling van de IPCC-voorzitter, de directeur en de werkgroepleiders tot één periode te beperken. ‘Dit om gevarieerde invalshoeken en een onbevooroordeelde benadering te garanderen’, aldus de aanbevelingen van het evaluatierapport. De vorige voorzitter van het IPCC, Nobelprijswinnaar Rajendra Pachauri, werd onlangs voor een tweede periode benoemd.