weblog Chinezen vinden dat de moraal in hun land er het afgelopen decennium op achteruit is gegaan, schrijft Fokke Obbema. 'Zijn Chinezen vooral anders dan wij, omdat zij achtelozer met een mensenleven omgaan?'

Een autodief in een Chinese provinciestad stal maandag een fourwheeldrive, waarvan de eigenaar zo dom was geweest hem met draaiende motor voor zijn eigen supermarkt te parkeren. Eenmaal onderweg ontdekte de 48-jarige dief dat hij niet alleen was: ook een paar maanden oude baby, Xu Haobo geheten, bleek aan boord. Hij wurgde het jochie en probeerde diens levenloze lichaam onder de sneeuw te verbergen. Daarna nam hij de bus terug naar de stad waar hij de auto had gestolen.

Dit is het laatste horrorverhaal uit China. Terwijl het parlement deze week voor zijn jaarlijkse zitting bijeen kwam, wonden de netizens zich niet op over deze hoogmis van hun nationale politiek, maar wel over dit voorval. Op internet stak niet alleen een golf van verontwaardiging op, maar werden ook pogingen ondernomen tot 'soul-searching': hoe kan het dat we in een maatschappij leven waar zulke dingen plaatsvinden? Wat is er mis met ons?

Interessant vind ik de vraag waar we als westerse media in zo'n geval het accent op behoren te leggen: bij dat 'vreemde China', waar zulke gruwelijke dingen kunnen gebeuren? Of bij de helemaal niet zo vreemde, publieke reactie daarop? Die laatste verschilt in niets van die van ons, inclusief 'stille tocht' en een bloemenzee voor Xu Haobo, een eerbetoon door duizenden bedroefde Chinezen.

Het gebruikelijke antwoord is het 'vreemde China', want de moord op de baby is het nieuws en de reactie erop een afgeleide ervan. Toch vind ik die laatste eigenlijk interessanter, omdat die meer zegt over het China van nu.

Wang Yue
De verontwaardiging deed me sterk denken aan de episode Wang Yue, zo'n anderhalf jaar geleden, waar ik in mijn boek China en Europa over verhaal. Dat meisje van twee werd tot tweemaal toe aangereden. Huilend en bloedend lag ze op straat, terwijl maar liefst achttien mensen haar passeerden zonder hulp te bieden, zo bleek uit beelden van een beveiligingscamera. Een week later overleed ze in het ziekenhuis.

Chinese studenten in Londen die ik kort na de gebeurtenis sprak, waren verbijsterd over het feit dat zoiets in hun land mogelijk was. Hun reactie was niet anders dan die van Europeanen nadat Anders Breivik 69 jongeren op het eiland Utøya had doodgeschoten. Ruim 4 miljoen Chinezen, die via Weibo hun verontwaardiging over de dood van Wang Yue spuiden, dachten er net zo over als de studenten. Een 'stop de apathie'-campagne kwam op gang. De partijsecretaris in de provincie waar het incident plaatsvond noemde het lot van het meisje een 'wake-up call voor iedereen'. En de China Daily liet een peiling uitvoeren met als uitkomst dat een meerderheid van de geënquêteerden meent 'dat onze moraal er in het afgelopen decennium op achteruit is gegaan.'    

Wat leren deze voorvallen ons? Zijn Chinezen vooral anders dan wij, omdat zij achtelozer met een mensenleven omgaan? Of lijken ze vooral op ons, met hun verontwaardiging en hun debat over de teloorgang van normen en waarden? Zelf ben ik tot dat laatste standpunt geneigd. Maar ik ben benieuwd hoe u daar over denkt.

^{Fokke Obbema is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Zijn boek 'China en Europa' is vorige week uitgekomen.}

_{Fokke Obbema - China en Europa. Waar twee werelden elkaar raken
Uitgeverij AtlasContact
ISBN 9789047006091
Prijs: € 24,50}