Griekenland onder curatele

De Europese Commissie wil Griekenland voorlopig financieel onder curatele stellen.

De Commissie steunde woensdag het ingrijpende bezuinigingspakket dat Griekenland heeft voorgelegd. Dat voorziet onder meer in een harde sanering van de overheidssector, bevriezing en verlaging van de ambtenarensalarissen en een strikte aanpak van belastingontduiking.

De Griekse regering voegde daar dinsdagavond in allerijl nog een verhoging van de pensioenleeftijd aan toe, alsook een extra belasting op brandstof. In een speciale rede op tv zei premier Papandreou: ‘We moeten voorkomen dat Griekenland in de afgrond stort.’

Almunia noemde het saneringsplan ‘ambitieus en haalbaar’. Omdat Griekenland in het verleden steeds zijn beloften niet nakwam, stelt Brussel de Griekse regering wel onder ‘een quasipermanent toezicht’. ‘Nooit eerder hebben we een lidstaat zo’n strenge controle opgelegd’, aldus Almunia. Als blijkt dat Athene – onder druk van verwachte massale binnenlandse protesten – de teugels laat vieren, eist de Commissie aanvullende bezuinigingen. ‘Het land mag niet verder afglijden’, aldus Almunia.

De Europese minister van Financiën bespreken het Commissievoorstel over twee weken. De verwachting is dat zij het zullen goedkeuren, mogelijk zelfs iets aanscherpen. De ministers moeten dan ook instemmen met meer macht voor Eurostat, het bureau dat de begrotingscijfers van de lidstaten verzamelt. De Grieken konden tien jaar lang hun cijfers vervalsen omdat Eurostat die niet ter plekke mocht controleren.

Almunia wilde niet ingaan op de vraag welke sancties mogelijk zijn als Griekenland zwicht voor binnenlandse protesten en het bezuinigingspakket afzwakt. Formeel kan de EU Athene in het uiterste geval een boete opleggen van maximaal 0,5 procent van het bnp (circa 1,5 miljard euro).

Deze ultieme sanctie is nog nooit opgelegd en zou het land alleen maar nog verder in de problemen brengen.

Als de financiële markten de ontspoorde Griekse begroting blijven afstraffen met steeds hogere rentetarieven voor leningen, kan het land failliet gaan. In dat geval komen ook andere ‘zwakke’ eurolanden (Portugal, Spanje, Italië) onder druk te staan en loopt de koers van de euro gevaar.

Almunia sluit uit dat het Internationaal Monetair Fonds Griekenland te hulp schiet. De Commissaris ziet dat als ongewenst gezichtsverlies voor de eurozone. Steun van de Europese Centrale Bank is niet mogelijk omdat het Europese Verdrag dat verbiedt. Afzonderlijke landen mogen Griekenland wel geld lenen, maar dat ligt electoraal gevoelig omdat de Duitse of Nederlandse belastingbetaler dan opdraait voor het jarenlange wanbeleid van de Grieken.

Achter de schermen onderzoeken topambtenaren van de Commissie en de nationale ministeries van Financiën welke mogelijkheden er zijn om een rampscenario met Griekenland en de euro te voorkomen.

Voor de langere termijn ziet Almunia het meest in een sterke afstemming van het economisch beleid van de eurolanden. Dat moet voorkomen dat landen als Griekenland achterop raken. De Europese regeringsleiders buigen zich 11 februari hierover, tijdens een informele topontmoeting.