Ashton: onbekende met capaciteiten en gevoel voor timing

De nieuwe Hoge Vertegenwoordiger van Europa bleef altijd buiten de schijnwerpers. Wellicht gaf die manier van optreden voor de EU de doorslag.

Voor de meeste Europeanen is de Britse barones Catherine Margaret Ashton een volstrekt onbekende, maar de komende jaren is zij degene die de belangen van de Europese Unie op het wereldtoneel behartigt als Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlandbeleid.

Mandelson

De 53-jarige econome is sinds vorig jaar de opvolger van Europees Commissaris van Handel EU-commissaris Peter Mandelson, die zijn baan in Brussel opgaf om minister van Economische Zaken te worden in de regering van Gordon Brown. In die periode wist ze volledig buiten de schijnwerpers te blijven en overlegde ze vooral achter de schermen met grootmachten als China en de Verenigde Staten.

Maar ook de Britten kennen haar niet. Wie bij tien volgepakte Londense bushaltes zou vragen of iemand weet wie Catherine Ashton is, zou vrijwel zeker alleen vragende en licht verstoorde blikken oogsten. Ashton heeft de afgelopen jaren weliswaar diverse posten in de Britse regering bekleed, maar dit waren junior ministersposten, waarvan er in Londen tientallen zijn, en die worden bekleed door functionarissen die zelden of nooit op de voorgrond treden.

Zelfs de Britse media waren donderdagavond verrast door de keuze. Haar naam figureerde van tevoren zelfs niet op lijstjes met kanshebbers voor de baan, waarop onder meer David Miliband (minister van Buitenlandse Zaken) en Peter Mandelson voorkwamen.

Barones

Op diverse zenders moesten verslaggevers naar woorden zoeken om de barones te omschrijven. Dit nog los van het feit dat de Britten niet erg warm lopen voor het onderwerp. Op het journaal van Channel 4 zat haar benoeming en die van Van Rompuy niet eens bij de drie eerste nieuwsitems.

Niettemin wordt Ashton gezien als een vrouw met capaciteiten, of – gelet op haar bliksemcarrière – op zijn minst iemand met een uitstekend gevoel voor timing. Acht jaar geleden zat ze nog in de gezondheidsraad van het graafschap Hertfordshire. Wellicht is haar manier van van werken – vooral niét op de voorgrond treden – een van de redenen dat ze haar nieuwe baan heeft gekregen.

Daarnaast heeft Catherine Ashton nog twee eigenschappen die haar vermoedelijk in aanmerking deden komen voor de functie: ze is Brits (en nadat Tony Blair was gepasseerd voor het EU-presidentschap, moesten de Britten toch tegemoet gekomen worden), en ze is vrouw.

Upholland

Ashton, die in 1999 in de adelstand werd verheven, werd geboren in Upholland in het Engelse graafschap Lancashire, waar ze sinds 1999 de titel barones Ashton of Upholland draagt. Ze studeerde economie aan de Universiteit van Londen en zette zich daarna in voor gelijke rechten voor onder meer gehandicapten en homoseksuelen. In 2001 werd ze tot staatssecretaris van Onderwijs benoemd, waarbij Lady Ashton onder meer verantwoordelijk was voor een verbod op het slaan van kinderen in het klaslokaal – wat op sommige Britse scholen nog steeds gebruikelijk was. In 2007 haalde premier Gordon Brown haar naar het Hogerhuis als zijn vertegenwoordiger. Daar wist ze , waar ze het Verdrag van Lissabon erdoorheen heeft geloodst te loodsen.

‘Veel mensen hebben opgemerkt dat ik de eerste vrouwelijke Britse eurocommissaris en de eerste vrouwelijke handelscommissaris van Handel ben’, zei Lady Ashton vorig jaar na haar benoemingdat ze als opvolger van Mandelson was aangesteld. ‘Het enige wat ik daarop te zeggen heb is: ‘Dat werd tijd’.’

Catherine Ashton is getrouwd met de journalist Peter Kellner, die tevens voorzitter president en mede-eigenaar is van het invloedrijke Britse opiniepeilingsinstituut YouGov. Het echtpaar heeft drie stiefkinderen en een eigen zoon en dochter.