Martin Schulz
Martin Schulz © REUTERS

Voorzitter EU-parlement: 'Nederlanders staren te veel naar de eigen navel'

De minachting in Nederland voor het Europees Parlement is het gevolg van een bekrompen kijk op de wereld. 'Het probleem van de Nederlanders is dat ze lijden aan navelstaarderij. De eigen navel als middelpunt.' Dit zegt voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement in een interview.

Schulz houdt van de confrontatie. Dat hij weerstand en afschuw oproept deert de Duitser allerminst. 'Naar mij wordt tenminste geluisterd.' In juni 'feliciteerde' hij de Europese regeringsleiders met hun 25ste crisistop. Vanmiddag staat hij opnieuw oog in oog met ze, een voorrecht dat de parlementsvoorzitter bij aanvang van iedere EU-top geniet.

En, leidt de 26ste crisistop wel tot de grote doorbraak?
'Het antwoord is duidelijk: er komt ook dit keer geen big bang. Waarom niet? Omdat de regeringsleiders, die alle macht naar zich toe hebben getrokken, met unanimiteit moeten beslissen terwijl ze totaal verdeeld zijn. Ik heb de leiders in juni luid en duidelijk voorgehouden: jullie zijn het probleem van Europa! Premier Rutte was één van de weinigen die me bijviel. 'Schulz heeft gelijk', zei hij. 'Wij zijn het onderling nooit eens.''

Hoeveel toppen kan de eurocrisis nog hebben?
'Niet één, maar er komen er nog genoeg. Zonder complete omslag in de besluitvorming zijn ze echter weinig zinvol. Afgelopen zomer beloofden de leiders een Europees plan voor groei en banen, 120 miljard euro zou er beschikbaar komen. Vier maanden later wacht ik nog steeds op de eerste concrete voorstellen. Ondertussen blijven Nederland en Duitsland hameren op begrotingsdiscipline en bezuinigen. Je hoeft geen professor in de economie te zijn om te begrijpen dat die strategie groei juist kapot maakt.'

Doen de leiders aan crisis- of mismanagement?
'Laat ik eerlijk over ze zijn: ze zitten in het centrum van de crisis en proberen die te managen. Maar de realiteit is dat Rutte en Merkel aan de Brusselse vergadertafel eerst aan hun Nederlandse en Duitse belangen denken. Ik kan het ze niet eens kwalijk nemen. Maar er is ook een algemeen, Europees belang en dat is afgelopen jaren schromelijk verwaarloosd. De grootste vergissing van de afgelopen jaren is dat de leiders exclusief het beleid bepalen. Of beter: beleid blokkeren met hun nationale veto's. Voorbeelden? Er komen geen eurobonds, de gezamenlijke financiering van staatsschulden, omdat er geen unanimiteit voor is. Er komt geen kwijtscheldingsfonds voor Europese schulden omdat Duitsland, Nederland en Finland - een kleine minderheid! - dat niet willen.

'Het bewijst mijn stelling: met unanimiteit lossen we de crisis niet op. Kunt u zich voorstellen dat de Nederlandse regering niet kan regeren omdat steeds één minister een veto uitspreekt? De EU heeft meer macht nodig. Ze moet worden bestuurd door een Europese regering, gekozen door het Europees Parlement die bij falend beleid de regering naar huis kan sturen. Zolang dat niet gebeurt, blijven we voortmodderen met de crisis.'

De regeringsleiders zien één Europese regering als een gruwel, een ramp. Die komt er niet.
'De Verenigde Staten hebben één markt, één centrale bank, één munt, één parlement en één regering. Dat werkt, de financiële markten vertrouwen de VS. De eurozone heeft één markt, één munt, één centrale bank en zeventien regeringen. Dat werkt dus niet.'


Ben Knapen, de Nederlandse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, is niet rouwig om uw tanende invloed. Hij zegt: het europarlement vertegenwoordigt de burger niet.
'Dat dedain voor het Europees Parlement is een typisch Nederlands verschijnsel. In andere landen worden we zeer gewaardeerd, de Franse regering telt vijf voormalig europarlementariërs. Het probleem van de Nederlanders is dat ze lijden aan navelstaarderij. De eigen navel als middelpunt. Ik ben zeer geïnteresseerd in uw land, ik versta de taal en kijk vaak naar uw televisiejournaals. Die zijn zo dóór en dóór Hollands. Als in de Franse Alpen ergens een schuur afbrandt, komt dat prominent in het Franse tv-nieuws, de stemming van de VN-Veiligheidsraad is het 25ste item. In Nederland is dat nóg erger. Het verbaast me niets dat die Knapen zo'n vreemde kijk op de wereld heeft.'

Lees het volledige interview in de Volkskrant van vandaag