Mart de Kruif: slim, sociaal, stabiel en stronteigenwijs

KMA-lichting ’77 levert acht generaals op. Tussen zijn jaargenoten valt De Kruif hooguit op door zijn hoge cijfers. Hardenbol: ‘Hij was op het saaie af. Hij deed wel mee, maar ik heb hem nog nooit dronken gezien.’

De Kruif zelf vindt het geen leuke tijd. Zijn vrouw Esther: ‘Hij voelde zich een outsider.’ Het helpt niet echt dat jaargenoten hem soms Die Nase noemen, wegens zijn grote neus.

De Kruif studeert cum laude af en begint aan een lange reeks operationele functies bij de infanterie. ‘Een hele open en sociale man’, zegt kapitein Jan Jansen die zijn adjudant was bij het Bataljon Limburgse Jagers. ‘Hij vroeg altijd naar de schoolresultaten van mijn dochter.’

Aandacht
Jansen herinnert zich een drugsincident waarbij De Kruif het pas ingevoerde zerotolerance beleid negeerde en zich verdiepte in de situatie van de overtreder. ‘We hebben die vent gered, die daarna prima heeft gefunctioneerd.’

Ook andere collega’s omschrijven De Kruif als een sociale commandant die anderen graag motiveert. Dat doet hij ook op zaterdag als pupillenleider van de voetbalclub. Al sinds zijn negentiende. ‘Hij is een ster in anderen aandacht geven’, vindt zijn vrouw. ‘We hebben al 28 jaar een weekendhuwelijk en toch vind ik hem een geweldige partner en vader. Ik snap ook niet hoe hij dat doet.’

Zijn communicatieve vaardigheden zullen van pas komen op het multinationale hoofdkwartier in Kandahar, waar ook diplomaten en politici zich actief met de aanpak bemoeien.

‘Op de mat’
Zijn sociale profiel roept echter ook de vraag op of deze Nederlandse generaal niet te soft is voor de brandhaard die Zuid-Afghanistan heet.

Nee, menen collega’s die De Kruif harde beslissingen hebben zien nemen. En hebben zien vechten. Zo onderscheidt De Kruif zich als bataljonscommandant tijdens een hyperrealistische oefening in het Duitse Hohenfels. Daar worden bezoekende eenheden doorgaans in de pan gehakt door een sterke Amerikaanse oefenvijand die elk scenario al honderd keer heeft uitgevoerd en elke greppel en bosrand kent.

De bedoeling is dat bezoekende eenheden leren van hun fouten. Als De Kruif ‘op de mat’ moet, stuurt hij een complete compagnie ’s nachts te voet voorwaarts om ongemerkt cruciale doorgangen veilig te stellen. Bij zonsopkomst laat hij een compagnie Duitsers een schijnaanval uitvoeren op de rechterflank, en stuurt even later op de linkerflank 22 Leopardtanks dwars door een mijnenveld.

Dat staat niet in de handboeken. De Kruif verliest enkele tanks, wat door sensoren en computers wordt geregistreerd, maar de rest stoot diep door via de veroverde doorgangen en schakelt de vijand uit vanuit de flank. Er blijft geen Amerikaan meer in leven. ‘Dat was echt nog nooit vertoond’, zegt een collega-officier.

In het cv van De Kruif valt het aantal hogere militaire opleidingen op. Hij volgt niet alleen de Nederlandse Hogere Militaire Vorming, maar wordt ook naar de Führungsakademie der Bundeswehr en naar het US Army War College gestuurd. Vooral die laatste opleiding komt nu van pas. Dat instituut in Pennsylvania wekt niet alleen vertrouwen onder sceptische Amerikaanse ondercommandanten, de opleiding richt zich ook op de economische, financiële en politieke afwegingen die een toenemende rol spelen op militair-strategisch niveau.

Verliezen
Als commandant van Regional Command South in Afghanistan (RC-South) zal De Kruif waarschijnlijk soldaten gaan verliezen. Honderden militairen zijn al onder zijn voorgangers gesneuveld. Als commandant van de 43ste brigade in Havelte verloor hij afgelopen jaren ook al enkele manschappen. Dat raakt hem, signaleren collega’s. ‘Ik kan er soms niet van slapen’, zegt echtgenote De Kruif, ‘maar hij gaat daar professioneel mee om’.

Christa Schol, moeder van de in januari gesneuvelde soldaat Wesley, kan zich het condoleancebezoek van de brigadecommandant niet herinneren. ‘Ik leefde toen in een roes.’ Later, bij de presentatie van de onderzoeksresultaten naar de dood van haar zoon door eigen vuur, viel De Kruif haar wel op.

‘Hij nam alle schuld op zich’, herinnert Schol zich. ‘Als jullie een schuldige zoeken, dan moeten jullie bij mij zijn’, zei de generaal volgens haar. ‘Dat vond ik heel dapper om tegen twee families te zeggen die net hun zoon hebben verloren.’ Zij neemt De Kruif overigens niks kwalijk.

Nieuwe functie
De tweesterrengeneraal neemt 150 stafleden mee naar zijn nieuwe hoofdkwartier. Zijn belangrijkste taak wordt het ordentelijk laten verlopen van de Afghaanse presidentsverkiezingen. De Taliban hebben al aangekondigd dat proces te zullen verstoren. Daarnaast moet het Afghaanse leger worden geïntegreerd binnen het NAVO-hoofdkwartier en zullen Talibanconcentraties moeten worden aangepakt door offensieve operaties. In die volgorde van belangrijkheid.

Wat opvalt, is dat De Kruif een Amerikaanse brigadegeneraal in zijn staf krijgt, die zich richt op stabiliseringsoperaties. Een nieuw gecreëerde functie. Volgens sommigen een Amerikaanse truc om De Kruif in de gaten te houden, volgens anderen een oprechte poging meer werk te maken van de opbouw van infrastructuur en lokaal bestuur na een militaire operatie.

Over de negatieve kanten van De Kruif zijn collega’s en familie het snel eens. ‘Hij is stronteigenwijs’, vindt zijn vrouw. ‘Hij is niet te corrigeren’, zegt zijn voetbalcoach. ‘Hij denkt wel aan het teambelang, maar dan wel volgens zijn eigen plan.’ De Kruif luistert wel naar zijn staf, zeggen medeofficieren, maar daarna houdt hij vast aan zijn plan.

Nog een tip voor toekomstige collega’s in Kandahar: begin niet over voetbal. Oud-adjudant Jansen: ‘Hij heeft daar gewoon geen verstand van.’ De Kruif steunt zowel Vitesse als Feyenoord. ‘Dat is een knop waar je niet op wilt drukken’, zegt Hardenbol die tijdens een dergelijke uiteenzetting wel eens is weggelopen.

De Kruif relativeert graag zijn eigen belangrijkheid. Niet veel opperofficieren slapen in hun slaapzak op straat voor kaartjes van de Backstreet Boys voor hun dochter. Of melden zich soms niet in de dienstlimousine met chauffeur bij de kazernepoort, maar in een stokoude Mitsubishi, met spoiler op de achterklep. Met trots draagt de succesvolle legerleider dan ook zijn gekregen spelersnaam achterop zijn voetbalshirt: Centurion Nix.