Koopkracht daalt bij rechts en stijgt soms flink bij links

Door de plannen van rechtse partijen gaat de koopkracht er de komende jaren gemiddeld op achteruit. Bij linkse partijen stijgt de koopkracht juist. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de Volkskrant.

Onder dit artikel staan de gegevens per partij

Een alleenstaande uitkeringsgerechtigde met twee kinderen krijgt er bij PvdA en SP maandelijks 60 tot 90 euro bij. Bij CDA, D66, VVD en PVV heeft de bijstandsmoeder tussen de 20 en 100 euro minder te besteden.

Dit blijkt uit een berekening van het onderzoekbureau Nyfer van zes modelgezinnen in opdracht van de Volkskrant. Normaliter berekent het Centraal Planbureau (CPB) voor de landelijke verkiezingen de koopkrachtplaatjes, maar dit keer zag het daar vanwege tijdgebrek van af.

Schrijnende gevallen

Door het gebrek aan koopkrachtplaatjes konden partijen tot nu toe van alles beweren en elkaar van van alles beschuldigen. Er is geen onafhankelijk oordeel. De politieke partijen hebben zelf ook geen volledig zicht op de koopkrachteffecten van hun plannen. Daarom hebben ze vaak potjes voor mogelijk schrijnende gevallen.

Uit de doorrekening van Nyfer blijkt dat GroenLinks, PvdA, SP en ChristenUnie de koopkracht substantieel laten stijgen (ruim 100 euro per maand) voor een eenverdienersgezin met een modaal inkomen. Het gepensioneerde echtpaar met een klein pensioen is het beste af bij de SP.

De beperking van de hypotheekrente die sommige partijen voorstellen, telt nog nauwelijks door in de koopkracht. Dit komt doordat veel plannen pas later ingaan en stapsgewijs worden ingevoerd.

Koopkrachtverlies

De alleenstaande AOW’er wint bij de SP maandelijks zo’n 60 euro. Bij de VVD blijft het koopkrachtverlies beperkt tot 4 euro per maand.

De resultaten van de Nyferberekening bieden een goede indicatie, maar door de vele aannamen en mogelijke uitzonderingen kunnen de verschillen tussen gezinnen groot zijn. Het CPB rekent voor een eindoordeel vele duizenden gezinnen door en neemt dan het gemiddelde.

Rectificatie: Door een rekenfout van Nyfer zijn de koopkrachtcijfers van het CDA van beide AOW-gezinnen onjuist berekend. De koopkracht daalt niet, maar blijft ruwweg gelijk. Onderstaand CDA-overzicht is de aangepaste versie.

Rectificatie II: Bij D66 was de zorgpremie onjuist berekend. Het beeld bij deze partij blijft negatief, al is het iets minder negatief dan eerder gesteld.

De koopkracht per partij (helemaal onderaan uitleg over de verschillende gezinstypen)

PvdA ]]>

GroenLinks ]]>

CDA ]]>

D66 ]]>

PVV ]]>

CU ]]>

VVD ]]>

SGP ]]>

SP ]]>

Overzicht huishoudenstypen

Huishouden 1: modale alleenverdiener met twee kinderen

echtpaar, alleenverdiener, modaal inkomen, twee kinderen 13 en 10 jaar, geen kinderopvang, huurwoning, huur 450 euro, servicekosten 50 euro, geen kinderopvang

Huishouden 2: tweeverdieners met twee kinderen

echtpaar, tweeverdieners, eerste inkomen 1,5 x modaal inkomen, tweede inkomen € 20.000, twee kinderen 13 en 10 jaar, koopwoning 300.000 euro, hypotheeklasten 15.000 per jaar, drie dagen per week kinderopvang

Huishouden 3: bijstandmoeder met twee kinderen

Alleenstaande moeder, bijstand, twee kinderen 13 en 10 jaar, huurwoning, huur 450 euro, servicekosten 50 euro, geen kinderopvang, maakt gebruik van gemeentelijke minimaregelingen

Huishouden 4: echtpaar 65+

Echtpaar 65+, een partner uitsluitend AOW, tweede partner AOW + aanvullend pensioen van € 5000, huurwoning, huur 450 euro, servicekosten 50 euro, maakt gebruik van gemeentelijke minimaregelingen

Huishouden 5: alleenstaande 65+

Alleenstaande 65-plusser, uitsluitend AOW, huurwoning, huur 450 euro, servicekosten 50 euro, maakt gebruik van gemeentelijke minimaregelingen

Huishouden 6: veelverdieners met twee kinderen

echtpaar, tweeverdieners, eerste inkomen 2,5 x modaal inkomen, tweede inkomen modaal, twee kinderen 13 en 10 jaar, koopwoning 500.000 euro, hypotheeklasten 25.000 per jaar, vijf dagen per week kinderopvang.