Rutte hoopt gooi te kunnen doen naar record snelformeren

Als het aan VVD-lijsttrekker Mark Rutte ligt, hoeft de formatie niet lang te duren. Als zijn partij de verkiezingen wint, kan Nederland vóór 1 juli een nieuw kabinet hebben.

‘Het is een natte droom’, reageert voormalig PvdA-onderhandelaar Ed van Thijn over het voornemen van VVD-leider Mark Rutte. ‘Zeker vergeleken met mijn nachtmerrie uit 1977.’

Van Thijn formeerde als onderhandelaar aan het tweede kabinet-Den Uyl, maar werd na 208 dagen wakker met een CDA/VVD-kabinet. ‘Het kan eventueel alleen met een coalitie van de drie rechtse partijen.’

Het zou betekenen dat Rutte de klus in 17 dagen klaart. Mocht de ChristenUnie eraan meedoen, dan vallen er nog twee zondagen af. De veertig naoorlogse kabinetten hebben 2.507 dagen uitgetrokken voor de kabinetsformaties. Dat komt neer op een gemiddelde van 62,7 dagen per formatie. VVD-leider Mark Rutte tart dus de politieke polderwetten met zijn streven om vóór 1 juli een nieuw kabinet op het bordes paleis Huis ten Bosch te hebben staan.

Rutte sprak zijn wens uit afgelopen weekend in Paradiso tijdens het Gala van de Democratie en kreeg bijval van CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende en GroenLinks-leider Femke Halsema: die vinden ook dat er haast moet worden gemaakt. Oud-informateur Jan Vis, die in 1994 tijdens de formatie van Paars I aan tafel zat, reageert sceptisch. ‘Het kan wel, als Mark Rutte ervan uitgaat dat hij 51 procent van de stemmen krijgt’. Vis verwijst ook nog naar de mogelijkheid dat de Tweede Kamer een debat houdt over de uitslag van de verkiezingen. ‘Dan ben je weer een week kwijt’.

Om nog maar te zwijgen van de agendaverplichtingen van koningin Beatrix. Zij doet drie openingen, reikt Zilveren Anjers uit en woont met Máxima een première bij.

Ongeloof teisterde maandag de burelen van het Centrum Parlementaire Geschiedenis, waar een groep historici kabinetsformaties boekstaaft. Dr. Marije Leenders: ‘Dat kan helemaal niet, dat is voor de bühne’.

Klein lichtpuntje. Professor Klaas de Vries – oud-informateur van paars I en II – hintte afgelopen vrijdag bij zijn inaugurele rede op een snelle formatie: ‘Partijen die echt met elkaar willen regeren, uit overtuiging of noodzaak, zouden het moeten aandurven een commitment aan elkaar uit te spreken, over vijf of zes centrale thema’s afspraken te maken en de rest aan nader overleg binnen het kabinet en met de Kamer over te laten.’