Integratie blijft de kiezers verdelen

Het debat over integratie en immigratie is eerst en vooral een subtiel woordenspel. Veel Nederlanders zijn kritisch op allochtonen, maar lijken tegelijk niet geassocieerd te willen worden met de ideeën van Geert Wilders.

Dat blijkt uit een onderzoek dat TNS NIPO uitvoerde in opdracht van de Volkskrant. Het onderzoeksbureau knipte bij veel vragen de onderzochte groep in tweeën, waarbij beide groepen dezelfde vraag in iets verschillende bewoordingen kreeg voorgelegd.

Dat leverde flinke verschillen op. Wanneer het om ‘autochtonen en allochtonen’ gaat, zegt 50 procent van de ondervraagden voorstander te zijn van geforceerde integratie. Slechts negentien procent kiest voor het multiculturele model: het is beter om vreedzaam apart te leven.

Maar zodra dezelfde vraag wordt gesteld over ‘moslims en niet-moslims’, zakt het percentage voorstanders van geforceerde integratie naar 38 procent en prefereert 36 procent het om vreedzaam apart te leven. Dat laatste standpunt wordt ook gehuldigd door ruim de helft van de achterban van GroenLinks en de PvdA.

Daarmee wordt overigens zeker niet bedoeld dat moslims alles zelf mogen bepalen. Op de stelling ‘moslims moeten zelf maar uitmaken in welke mate ze willen integreren’, antwoordt liefst 82 procent: ‘oneens’.

Volgens TNS NIPO schuift Nederland al sinds 2006 onmiskenbaar richting het standpunt dat nieuwkomers zich moeten aanpassen aan de Nederlandse cultuur. Die trend wordt maar ten dele weerspiegeld in de verkiezingsprogramma's van politieke partijen.

Over hoe om te gaan met het fenomeen van zwarte scholen is de bevolking ‘uitermate verdeeld’. De stelling dat het tegengaan van zwarte en witte scholen belangrijker is dan de vrijheid van schoolkeuze, wordt door 42 procent van de bevolking verworpen maar door 41 procent van de mensen onderschreven.

Een vergelijkbare verdeeldheid is er bij de stelling dat vrijheid van onderwijs de integratie in de weg staat. De instemming met de stelling is onder liberale partijen veel groter dan onder christelijke partijen.

Het onderwerp integratie en immigratie komt voor Nederlanders op de achtste plaats in de rangorde van thema’s die een rol spelen in het stemgedrag. Gezondheid, sociale zekerheid en economie vormen de top-3. Alleen voor PVV-stemmers is het thema doorslaggevend bij de partijkeuze.

Twee keer zoveel Nederlanders zijn structureel negatief over moslims dan positief (31 versus 15 procent). Volgens TNS NIPO is deze verhouding al jaren stabiel. De helft van de Nederlanders (52 procent) is neutraal.

Bijna de helft van de Nederlanders (48 procent) vindt dat de overheid gezinshereniging moeilijker moet maken, 26 procent is het daarmee oneens. Sterker gekant nog is de bevolking tegen huwelijksmigratie. Tweederde van de Nederlanders (65 procent) wil dat huwelijksmigratie moeilijker wordt gemaakt, 16 procent is het daarmee oneens.