Onzekerheid in Afghanistan duurt voort

De afloop van de Afghaanse verkiezingen is nog steeds onduidelijk. Niemand heeft de regie over de gebeurtenissen...

KABUL Naar de verklaring van de Electorale Klachtencommissie (ECC) was in Afghanistan lang uitgekeken, niet alleen door de Afghaanse bevolking. De onzekerheid over de uitslag is ook een beproeving voor de internationale gemeenschap, die erop gebrand is samen te werken met een geloofwaardige regering in Kabul.

Aan de onzekerheid is maandag echter zeker geen eind gekomen. Eén vraag is hoe president Hamid Karzai zal reageren op de mededeling van de klachtencommissie, een andere vraag is wat de Onafhankelijke Kiescommissie (IEC) met de bevindingen van de ECC-collega’s zal doen.

Misschien hangt het antwoord op de tweede vraag wel af van dat op de eerste. De leden van de kiescommissie zijn benoemd door de president. Met name voorzitter Azizullah Ludin wordt beschouwd als een bondgenoot van Karzai.

In de verklaring die de ECC gisteren uitgaf, staat fijntjes dat besluiten van de commissie volgens de kieswet ‘finaal en bindend’ zijn en dat de IEC ‘alle orders van de ECC dient uit te voeren alvórens de einduitslag bekend te maken’.

Maar het is niet helemaal uitgesloten dat de kiescommissie de ‘orders’ van de klachtencommissie zal weigeren over te nemen. Zo’n geschil kan dan worden voorgelegd aan het Hooggerechtshof. Zelfs Karzai kan naar het hof stappen. Met zo’n procedure zou de politieke crisis in Afghanistan zich langdurig blijven voortslepen (met als mogelijk resultaat dat er ook dan een tweede ronde komt).

Hoe dan ook zal een frontale botsing omtrent de uitslag Afghanistan verder in de misère storten. Abdullah Abdullah, die volgens de voorlopige uitslag 28 procent van de stemmen won, zal zich – nu de cijfers van de klachtencommissie hem gelijk hebben gegeven – onmogelijk kunnen neerleggen bij een zege van Karzai in de eerste ronde.

Maar op weer een verkiezing zit ook niemand te wachten, de gewone Afghaan zeker niet. Een tweede ronde moet binnen twee weken na bekendmaking van de einduitslag worden gehouden en zou een logistieke heksentoer worden, nog meer dan de eerste keer. De invallende winter maakt delen van het land onbereikbaar. De opkomst (was 38 procent) zou waarschijnlijk nog lager uitvallen, en niemand kan garanderen dat er niet wéér grootschalig wordt gefraudeerd.

Veel waarnemers gaan ervan uit dat Abdullah (een Tadzjiek) in een tweede ronde geen kans maakt tegen Karzai (een Pathaan), gezien de omvang van de etnische groepen in Afghanistan. Maar mogelijk schat Abdullah zelf zijn kansen hoger in.

Over een andere oplossing – een akkoord over een vorm van machtsdeling tussen Abdullah en Karzai – gaan al wekenlang geruchten. Dat er tussen de twee kampen contacten zijn, lijkt wel zeker, maar niets wijst erop dat dit al tot resultaat heeft geleid. Ongetwijfeld heeft zowel Karzai als Abdullah eerst afgewacht wat de klachtencommissie zou zeggen. En nu is het wachten weer op de IEC.

Zodra die met de einduitslag is gekomen, valt er over van alles te praten en zijn ‘diverse scenario’s’ mogelijk, zei Abdullah vorige week, vermoedelijk ook aan het adres van Karzai. Probleem is dat, zoals de afgelopen weken bleek, niemand de regie over de gebeurtenissen heeft. Zoals Martine van Bijlert van het Afghanistan Analysts Network (AAN) in Kabul zegt: ‘Misschien bluffen ze elkaar wel ongewild een tweede ronde in.’