‘De VVD moet meer actiepartij worden’

De VVD in de Tweede Kamer kan er slechts van dromen: de grootste partij worden. Het lijkt de lokale liberalen in Venlo wel te lukken. Daar kan de VVD volgens een peiling van TNS Nipo 23 procent van de stemmen halen.

Lijsttrekker Mark Verheijen wil woensdag, bij de vervroegde verkiezingen wegens een herindeling, de ‘Vereniging van Thuisblijvers’ verslaan: de niet-kiezers.

‘Als we winnen, krijg ik heel wat flessen wijn van mensen die me voor gek verklaarden’, zegt Verheijen (33). Op zijn 21ste werd hij raadslid, nu is hij wethouder ruimtelijke ordening, economische zaken en financiën. Sinds anderhalf jaar is hij ook eerste vicevoorzitter van het VVD-hoofdbestuur.

Alle ogen zijn nu gericht op Venlo, de geboorteplaats van Geert Wilders. Alles wat er niet zou deugen aan Nederland, wordt op uw stad geprojecteerd. Terecht?
‘Dat wordt ons aangepraat. Venlo heeft de werklust van Rotterdam en het bourgondische van Maastricht. Venlo zit in de puberteit. We groeien fysiek door de herindelingen. Als je de hijskranen telt, lijkt het hier haast Dubai aan de Maas. De Floriade 2012 brengt veel dynamiek. Op die wereldtentoonstelling verwachten we 2 tot 2,5 miljoen bezoekers.

‘Venlo heeft als doel, negatief geformuleerd, om niet in het krimpscenario te raken van Zuid-Limburg waar de bevolking afneemt. Daarom investeren we in onderwijs, in het binnenhalen van sexy bedrijven. Dan komen jongeren na hun studie elders weer terug. Groei is geen doel op zich, maar krimp is zeker geen kans. Kijk maar eens in Heerlen, waar duizenden woningen leegstaan.’

Bij de Europese verkiezingen in juni stemde in Venlo 32 procent PVV. Hoe verklaart u dat?
‘De voornaamste reden die ik hoor is: Wilders is een klootzak, maar wel onze klootzak. Ut is er eine van os. Dat gaf hem extra schwung. Het Limburgse sentiment is: ons maak je niets wijs, wij komen voor onszelf op. Men is hier toch rechtser en conservatiever. Lang dachten we dat Wilders hier mee zou doen, maar nu zijn de verkiezingen haast nog relevanter. De vraag is: wat doet de Wilders-kiezer?

En de D66-kiezer?
‘Ik ben net zo benieuwd wat die kiezer gaat doen. Wij zijn geen D66-stad; D66 zit nu niet eens in de raad. De PVV krijgt het verwijt een one-issuepartij te zijn, maar D66 is een one-man-partij. Iedereen snapt dat Pechtold hier niet in de raad komt. Ik voorspel voor D66 bij alle gemeenten een teleurstellende uitslag.’

Hoe ziet u de onvrede in het land?
‘De middenklasse, ofwel de hardwerkende Nederlander voor wie de VVD knokt, eist nieuwe rechtvaardigheid. Er zijn twee kanten in de samenleving waar schijnbaar alles kan: de bovenkant, ofwel de graaiers, en de onderkant, de profiteurs die zo min mogelijk doen en hun hand ophouden. Dat sentiment verklaart de onvrede.’

In Venlo gaat het goed, maar dan komt u op het partijbureau in Den Haag. Hoe is daar de sfeer?
‘Lokale verkiezingen zijn voor elke partij het belangrijkst. Dan moet je de achterban in het land motiveren. Iedereen in de VVD erkent dan ook dat Venlo cruciaal is. Boeken we hier winst, dan kun je tegen die 430 afdelingen zeggen: kijk niet de hele dag naar het Binnenhof, je kunt het zelf bereiken.’

Dat zijn de lokale verkiezingen in 2010. Hoe gaat het bij de parlementsverkiezingen in 2011?
‘In juni konden de kiezers ongestraft PVV en D66 stemmen, want niemand neemt het europarlement serieus. Maar als het echt om de macht gaat, maken kiezers een andere afweging. Wilders haalt de SP links in. Denk aan zijn verzet tegen de hogere AOW-leeftijd.

‘De VVD heeft een realistisch integratiebeleid, een duidelijk veiligheidsbeleid en we zijn absoluut heer en meester op economie en financiën. Wij hebben het brede verhaal over Nederland.

‘We zijn geen Wilders-light, daar zijn we vanaf. Als Wilders zegt: alle moslims het land uit, dan roept de VVD niet: doe maar 80 procent eruit. We hebben eerst krampachtig geprobeerd met Wilders mee te gaan en toen weer halfslachtig. Nu gaan we uit van ons eigen verhaal.’

Winnen in Venlo is gemakkelijker dan voor de Tweede Kamer, want de PVV doet niet mee.
‘Ik zal er geen biertje minder om drinken. Er is nog genoeg keuze over: stemmen op een lokale partij, op de SP, thuisblijven.’

U heeft in 2004 op Wilders ingepraat, vóór hij de VVD verliet. Toen dacht u dat hij binnen de VVD meer kon bereiken.
‘Hij verliet de VVD-fractie en iedereen dacht: dat is dan het einde van zijn politieke loopbaan. Ik vond dat jammer voor hem en voor de VVD. Maar inderdaad bevestigen de peilingen zijn gelijk: er is markt voor zijn eigen winkeltje, voor een verhaal waar ik niet in geloof.’

Bent u dan achteraf niet toch blij met zijn vertrek?
‘Wilders is een streep overgegaan, hij beoordeelt mensen op basis van religie en uiterlijk. De VVD beoordeelt mensen altijd nog op gedrag. Dat is een principieel verschil. Uit angst voor de islam heeft hij onze eigen vrijheid verpand. Ik ken hem goed, ik kan me niet voorstellen dat hij er zelf in gelooft. Of hij moet zich al die jaren in de VVD wel erg groot hebben gehouden.’

Wanneer staat de VVD er weer?
‘We hebben onze draai sinds een half jaar gevonden. Dat werd ook tijd na zes jaar ellende en vertwijfeling. Wel ben ik jaloers op CDA en SP. Het CDA heeft de organisatie perfect op orde. Blaas je daar op een fluitje, dan kijkt iedereen dezelfde kant op. Als je bij de SP op een fluitje blaast, gaat iedereen folderen.’

Wat gebeurt er als er bij de VVD op een fluitje wordt geblazen?
‘Dan gaat iedereen hard meedenken. We zijn een partij met goede ideeën, maar die moet je wel in daden omzetten. Wij hebben opperhoofden, weinig indianen. De VVD moet meer actiepartij worden.’

Al jaren geldt u als belofte in de VVD. Wanneer verruilt u Venlo voor Den Haag?
‘Ik heb geen haast, ik ben pas 33. Ik stond aan de wieg van de Floriade, die laat ik me in 2012 niet door de neus boren. Het klinkt klef, maar je eigen stad besturen is fantastisch. In een stad met 100 duizend inwoners kun je het verschil maken. Ons bedrijvenloket is niet het algemene nummer van de gemeente, maar mijn mobieltje. De eerste twee jaar als wethouder voelde elke dag als mijn verjaardag. Maar ik beloof de Venlonaren: ik blijf niet tot mijn 67ste wethouder.’