Met één been in zwaarste competitie

Een paralympiër hield woensdag de complete Olympische Spelen in haar ban. Natalie du Toit werd een medianummer zonder weerga. De gehandicapte zwemster uit Zuid-Afrika kreeg bij haar 10 kilometer op de roeibaan van Shunyi meer camerabezoek te verwerken dan Michael Phelps na acht gouden medailles....

De wereld wilde beleven wat het was om naar een vrouw te kijken die met één been de zwaarste zwemcompetitie van de Olympische Spelen zou aangaan. Du Toit zwom in de ‘oopwaterswemkompetisie’ tegen valide tegenstanders, alsof ze nooit een ongeluk had gehad.

Zonder schaamte legde ze voor de start haar prothese af. Na de finish, ze werd zestiende van de 25, was ze zo kapot dat ze uit het water gehesen moest worden. Een official moest haar helpen met het aantrekken van het kunstbeen. Daarna deed ze onvermoeibaar het hele verhaal dat de olympische wereld als het sprookje van de dag had uitgekozen.

Nathalie du Toit reed in 2001 op haar scooter, op weg van zwembad naar school, toen een automobilist zonder kijken de weg opdraaide. Vijf dagen achtereen lag Du Toit op de operatietafel. Haar onderbeen viel niet te redden. Het bloeden stopte niet, er was ganggreen geconstateerd.

De amputatie leek het einde van een veelbelovende zwemcarrière. In 2000 miste de toen 16-jarige Du Toit op drie onderdelen maar net de kwalificatie voor de Olympische Spelen van Sydney. Zoals ze twee jaar eerder ook de Gemenebest Spelen had misgelopen.

Du Toit ging na de operatie terug naar het zwembad. Ze had fantoompijn. Het been was er niet, maar ze voelde het nog wel. ‘Alleen in het water was ik daar van af’, zei ze woensdag.

Van zwemmen kwam hardzwemmen. Van doorzetten kwam motiveren. In 2002 werd ze bij de Gemenebest Spelen gekozen tot de meest bijzondere sportvrouw van het evenement. Ze zwom als mindervalide mee in de normale competitie op de 800 meter vrije slag. Een stadion ging staan toen Du Toit haar laatste baan trok.

Ze stopte met haar studie en ging in Zuid-Afrika door het land als vrouw met een verhaal. Haar speeches waren voor alle geledingen van de samenleving. In 2004 werd ze vijfvoudig gouden medaillewinnares bij de Paralympische Spelen van Athene. Ze werd een nog bekender rolmodel.

In 2008 werd ze weer zwemster in plaats van veelgevraagde mevrouw uit een speakerstal. Du Toit ging zich concentreren op langeafstandzwemmen. Bij wedstrijden over 5, 10 of 25 kilometer – de open water disciplines – is de beenslag niet meer dan een balanskick. Voor 85 procent wordt snelheid gemaakt door de armslag.

Het gaf Du Toit de kans zich terug te vechten in de olympische droom die ze als jong kind had gehad. Ze bleek met haar ene been mee te kunnen in het ruwe werk, met veel duwen en trekken, en kwalificeerde zich in mei, op de WK in Sevilla, voor de olympische 10 kilometer, het debuut van een bijzondere discipline.

Na de plaatsing kwamen de tranen. Die vloeiden woensdag ook weer rijkelijk. Ze klaagde, als rechtgeaarde sportvrouw, over haar klassering. Ze werd zestiende. ‘Dat is niet best voor een gelouterde sportvrouw als ik.’

Ze beleefde de dag van haar leven. Beroemdheden waren op de race afgekomen. Een van hen was een oude vriendin uit de Zuid-Afrikaanse zwemploeg, Charlene Wittstock. Zij heeft een serieuze romance met het IOC-lid, prins Albert van Monaco.

Maar de aandacht van de dag was voor Du Toit. Nooit moest ze zo veel vragen beantwoorden. Moeder Diedre zat erbij en keek bewonderend naar haar kind dat maar onvermoeibaar iedereen zijn tijd bleef geven. Telkens moest ze antwoorden hoe ze toch met één been die voluit kickende concurrenten kon bijhouden.

Ze verloor 1.22 op de kampioene, de Russin Iltsjenko, mede omdat ze bij een boei met haar badmuts bleef haken. Het rechttrekken van die cap kostte haar de plek in de kopgroep plus veel energie en tijd. ‘Ze verdient een medaille door deze prestatie’, zei de winnares. Du Toit zei die niet te hoeven. Ze wil geen uitzonderingspositie. Ze wil blijven meezwemmen met de validen. Over vier jaar is ze er weer bij, bij die ‘Olimpiese Spele’ beloofde ze in het Afrikaans.

Ze wil in de buurt komen van een prestatie uit een andere tijd. In 1904 won de Amerikaanse turner George Eyser tweemaal goud, eenmaal zilver en een keer brons. Hij had een houten been.

Maar eerst wachten weer vijf nummers bij de Paralympische Spelen, over goed drie weken. Du Toit zei de Chinese Muur te gaan bezoeken en daarna al weer de training te hervatten. Ze zwemt in de klasse S9, onderbeen geamputeerden.