Tunnel van trance leidt verrassend naar finale

In ‘cirkel 1’ moesten zijn speelsters blijven. Dan zou het allemaal goed komen, had waterpolocoach Robin van Galen gezegd. In die eerste cirkel realiseerden de Nederlandse vrouwen één van de grootste verrassingen van de Spelen....

Na de spectaculaire overwinning (8-7) in de halve finale op de wereldkampioen van 2005, Hongarije, analyseerde Van Galen als een ware psycholoog de gedane stappen en de genomen hordes van de dag. Hij en zijn dertien vrouwen hadden in het Natatorium van Peking in een tunnel van trance verkeerd.

Niemand was met het scorebord, de tribunes of de scheidsrechters bezig geweest, cirkel 2. Niemand dacht aan winnen of verliezen, cirkel 3. En niet een speelster was afgeleid door de eventuele gevolgen van winnen of verliezen, cirkel 4.

Iedere waterpoloster verkeerde deze dag in cirkel 1: de taken uitvoeren, situatie voor situatie behandelen en nooit verder denken dan de volgende bal.

De opmerkelijke mentale voorbereiding resulteerde in een uitgebalanceerd werkstuk van de nationale waterpoloploeg. Een vroege achterstand (0-2) tegen de ploeg die een week eerder in de groepswedstrijd Nederland nog met 11-9 had verslagen, werd als een vuiltje van het badpak geslagen.

De ploeg van Van Galen nam het initiatief en gaf dat niet meer uit handen. In de slotfase, bij een voorsprong van 8-6 met nog 5.48 op de klok, ging het team zelfs uitgekookt spelen. De Hongaarsen kregen na 8-7 (2.33 op de klok) geen enkele kans meer.

Nederland, in de jaren negentig een dominante macht in de toen net ontluikende wereld van het vrouwenwaterpolo, was opmerkelijk koel. Op de tribune zat Rico Schuijers, de sportpsycholoog. Hij was op eigen kosten naar Peking gekomen. ‘En we hebben hem niet nodig gehad’, aldus Van Galen.

Schuijers verscheen in de voorbije drie jaar soms wekelijks, soms maandelijks in het trainingscentrum in Zeist. Hij organiseerde groepssessies en voerde individuele gesprekken. Het was een belangrijk facet van de voorbereiding.

De staf van liefst elf man telde ook een ervaren fysioloog, Jos Geijsel. De Nederlandse waterpolosters bleken in de halve finale van dinsdag fitter dan de Hongaarse. Iefke van Belkum, met keepster Ilse van der Meijden de uitblinkster aan Nederlandse zijde, speelde de volle 32 minuten. Dat is een conditionele prestatie zonder weerga.

Het team dat zich vorig jaar bij verrassing als eerste plaatste voor het olympisch toernooi, is in Peking in een roes geraakt. Na de eerste wedstrijd, de nederlaag tegen Hongarije, waren er nog twijfels en irritaties. Het leek op het proces dat zich vorig jaar bij het kwalificatietoernooi in Rusland afspeelde.

Toen iedereen elkaar eens goed in de ogen had gekeken, veranderde de groepsgeest. Van Galen zei na wedstrijd 1 ook best even getwijfeld te hebben.

Dat duel ging verloren door een offday van keepster Van der Meijden. De bondscoach hield niettemin vast aan zijn eerste keuze. Hij was van vele kanten (‘De vijfde colonne en de ouders’) aangevallen.

Hij had Van der Meijden moeten wisselen, werd gezegd. Dinsdag werd de coach beloond voor zijn standvastigheid. Van Galen, een Rotterdammer zonder poeha, was trots. ‘Ilse heeft het in zich de beste keepster van de wereld te worden. Ze is pas 19, ze gaat in de VS spelen. We gaan van haar nog heel veel plezier beleven.’

De roes van het toernooi kwam voor Nederland op gang door de poulezege op Griekenland, de verliezende olympische finalist van vier jaar geleden. Daarna volgde in de tussenronde de overwinning op de titelverdediger van Athene, de zware en ervaren vrouwen van Italië.

Na het geslaagde onder duwen van het sterker geachte Hongarije was er plotseling historie geschreven. De Nederlandse mannen haalden tweemaal in de geschiedenis de wedstrijd om het brons, in 1948 en 1976. In 2000, het olympische debuut van de vrouwen, kwam de nationale ploeg ook tot die troostfinale. Een nederlaag volgde.

Nederland is na het succes van dinsdag reeds verzekerd van zilver, maar in de huidige mentale staat lijkt het team in staat een gooi te doen naar de fraaiste medaille. Van Galen, wel eens gekscherend Louis van Galen genoemd, had zijn team enkele minuten na de wedstrijd al de opdracht gegeven de blijdschap in te tomen. Er valt nog een karwei te doen.

In de finale is de Verenigde Staten de tegenstander. De finalisten kennen elkaar door en door. De teams speelden voor de Spelen drie oefenwedstrijden in China. De Amerikanen wonnen er twee. Ook daarom geldt donderdag: in cirkel 1 blijven.