Relatietherapie op het water

Nooit won een gemengde bemanning een olympische zeilmedaille. Carolijn Brouwer en Sebbe Godefroid namen die uitdaging aan. Maar het avontuur in de Tornado vergt van het Nederlands-Vlaamse koppel meer aanpassingen dan gedacht....

Even voor alle duidelijkheid: de relatie van Carolijn Brouwer en Sebbe Godefroid is in dit verhaal niet van belang. Dat wil zeggen, ze is van invloed op hun doen en laten, maar moet verder buiten beschouwing worden gelaten.

Voor de twee hoofdpersonen doet die er niet toe. De boot is belangrijker en staat bovenaan in de hiërarchie. De afspraak is dat die voor alles gaat.

Het is goed om meteen open kaart te spelen. Het klaart de lucht. Zo hoeft niemand in het heetst van de strijd op zijn woorden te letten. Dus als Brouwer (33) iets onaardigs over Godefroid (35) zegt, doet ze dat met de beste intenties. En als Godefroid Brouwer iets verwijt, probeert hij daarmee alleen de boot harder te laten gaan.

Ruzies leiden tot een beter resultaat bij de Spelen van Peking. Ze leiden niet tot het einde van hun relatie. Zo hebben de Nederlandse en de Vlaming het elkaar beloofd. Het een heeft niets met het ander te maken.

Samen zijn ze verantwoordelijk voor een uniek project in de zeilwereld. Nooit won een gemengde bemanning een olympische medaille. De Tornado is een mannenwereld. Vrouwen zouden niet geschikt zijn voor de snelle boot.

Het was precies de uitdaging waaraan de twee gelauwerde zeilers behoefte hadden. Voor Godefroid was het vanzelfsprekend dat hij Brouwer vroeg zijn Tornado te sturen.

‘Ik ben veeleisend. Ik verg veel van mezelf, maar ook van de mensen die met mij samenwerken. Ik ga niet met iedereen in zee’, zegt Godefroid. In zijn vriendin had hij vertrouwen. ‘Met een andere vrouw doe ik dit niet. Carolijn had al bewezen dat ze kon zeilen. Ik ken weinig mannen met hetzelfde talent.’

Brouwer had geen bedenktijd nodig. ‘Ik ben altijd voorstander geweest van gemengde teams. Je kunt er niet omheen dat mannen sterker zijn dan vrouwen. Maar waarom zouden wij niet even goed kunnen sturen?’

Het begon in 2004 als therapie voor de olympische kater in Athene. Brouwer bood na haar afgang in de Europe-klasse het Nederlandse volk haar excuses aan. Acht jaar was in haar geïnvesteerd. ‘Weggegooid geld’, mompelde ze. Godefroid barstte op de Vlaamse tv in huilen uit na zijn zevende plaats in de Finn.

‘De zin in het zeilen was helemaal weg. Maar in de Tornado voelden we ons kleine kinderen, die een nieuw speeltje kregen. We gingen er helemaal in op’, zegt Brouwer.

Het klinkt alsof ze precies wisten waaraan ze begonnen toen Godefroid een oude Tornado van Herbert Dercksen en Mitch Booth kocht. In werkelijkheid hadden ze er geen idee van.

Het was een gok, en misschien wel meer dan dat. Veranderen van boot vergt al veel van een zeiler. Maar van een monohull, een kleine eenmansboot bestaande uit één romp, gingen ze ook nog eens naar een multihull. Het trage Europe- en Finnzeilen werd ingeruild voor een supersnelle catamaran.

Godefroid: ‘We zijn van een Eend in de Formule 1 gestapt. Niets was meer hetzelfde.’

De topsnelheid en de techniek van de nieuwe boot waren niet hun grootste zorg. ‘Wij hebben onderschat dat wij allebei kapiteins zijn, die gewend zijn alléén te zeilen en hun mond niet open te doen’, zegt Godefroid eerlijk.

Tien jaar zijn ze al samen, maar vaak zaten ze ieder aan een andere kant van de wereld. Ze hadden hun eigen problemen en losten die zonder hulp van de ander op. Een topsporter moest egoïstisch kunnen zijn. Zelfs in Athene was er nauwelijks contact. Ze maakten afspraken over wanneer ze elkaar mochten sms’en wat in die berichten mocht staan.

Godefroid: ‘Voorheen was ons probleem dat we elkaar niet genoeg zagen. Nu is het probleem dat we elkaar soms te veel zien.’

Brouwer: ‘Daarmee moet je leren omgaan. We wisten dat er, gedreven als wij zijn, geheid problemen zouden komen als wij een olympische campagne zouden beginnen. Het is alleen nog extremer dan we ons hadden voorgesteld.’

Want wat gebeurt er als je twee Einzelgänger bij elkaar in een boot zet? Dan krijg je ruzie.

‘We moeten nu samen varen. Dat kunnen we wel, maar je moet er rekening mee houden dat je zelf dingen verkeerd doet en dat ook de ander fouten zal maken. Tegelijkertijd vaar je plotseling achter in de vloot, terwijl je gewend bent voorin te varen. Alleen dat is al slikken’, aldus Godefroid.

‘Die extra druk en de kans een ander de schuld te geven, is erg uitdagend. Daar hebben we ons regelmatig toe laten verleiden. Heel regelmatig zelfs.’

Brouwer: ‘Je leert veel over elkaar. Je denkt dat je elkaar goed kent, maar je kent elkaar eigenlijk helemaal niet. Je bent geneigd in stressvolle situaties de zwakke punten van de ander te benadrukken. In plaats van elkaar te helpen, ga je je daaraan ergeren.’

Het is geen probleem waarop alleen koppels patent hebben. Alle zeilers in de Tornado hebben maanden nodig om aan elkaar te wennen. Godefroid: ‘Maar zij gaan aan het einde van de dag ieder hun eigen weg. De een gaat naar zijn vrouw, de ander naar zijn vrienden en daar praten ze over andere dingen. De volgende morgen is hun woede gezakt.

‘Wij gingen thuis gewoon door met ruzie maken. Het enige waarover we het konden hebben, was wat er op het water was gebeurd. We maakten de hele dag immers niets anders mee. We bleven er maar over doorgaan.

‘Maar als je het niet van je kunt afzetten en je wordt de volgende ochtend wakker en denkt: ‘Ligt diezelfde vrouw nu weer naast mij? Moet ik met haar nu opnieuw varen? Dat ga je nu niet menen!’ Dan komt het die dag niet lekker voor elkaar.’

Heel veel praatsessie hebben ze gehad. Met elkaar, maar ook met hun begeleiders in België. Dan zat zij driekwartier aan de telefoon, en dan hij. Godefroid: ‘We wilden wel aan onze communicatie werken, maar hoe doe je dat?’

Eerst moesten de misverstanden de wereld uit. Godefroid: ‘Als Carolijn verkeerd stuurt, is daar een reden voor. Vroeger dacht ik: ze is met het verkeerde been uit bed gestapt. Nu denk ik: ze is even professioneel als ik, zelfs al stapt ze met het verkeerde been uit bed, dan nog stuurt ze goed.’

Daarna moesten ze leren hardop te denken. ‘Ik moest duidelijk maken wat ik voelde’, zegt Brouwer. ‘Ik ben een gevoelszeiler. Maar dat gevoel moet ik nu onder woorden brengen. We werken samen aan een taal met korte, emotieloze termen. Want het heeft geen zin om te schelden of je stem te verheffen.’

Ze herkennen nu wanneer ze samen een rotdag hebben en dingen tegen elkaar zeggen die ze eigenlijk niet zouden moeten zeggen. Die bijzondere relatietherapie op het water lost driekwart van hun problemen op. Ze accepteren elkaar zoals ze zijn. Brouwer: ‘Vanaf het moment dat je dat kunt, gaat alles beter.’

Langzaam maar zeker wennen ze aan elkaar, aan de boot en aan de nieuwe vloot. De resultaten zijn ernaar. Tijdens het EK in Travemünde voldeden ze met de zevende plaats in het landenklassement aan de norm die het Belgisch olympisch comité aan hun olympische campagne stelde. Hun subsidies waren daarmee veiliggesteld.

Het werd tijd ook. De kritiek in Vlaanderen nam toe. Want Godefroid, in eigen land een sportpersoonlijkheid, had in de Tornado nog niets bewezen, maar zijn campagne Quest for gold (zoektocht naar goud) kon wel van het begin af aan op de volledige financiële steun – 150 duizend euro per jaar – rekenen van de Belgische sportinstanties.

‘Wij hebben meteen gezegd: al moeten we die boot zelf betalen, we beginnen gewoon’, zegt Godefroid. ‘Wij zijn geen prutsers, geen beginners, wij zijn supergemotiveerd. Toen kregen anderen dat ook snel door: we doen het niet om na onze carrières nog eens gezellig vier jaar samen op vakantie te gaan. We willen zelf ook presteren.’

Maar nadat ze in het eerste jaar veelvuldig in de achterhoede waren geëindigd, hoorde Godefroid in de wandelgangen het gefluister luider worden. ‘Veel mensen vonden het schandalig dat wij zoveel geld kregen. Je hoeft er niet van wakker te liggen, maar ik deed het toch.’

Het resultaat in augustus was in diverse opzichten een opluchting. Godefroid geeft eerlijk toe dat hij zelf ook begon te twijfelen aan de haalbaarheid van hun project. ‘Het ging niet zoals ik had gehoopt. In mijn achterhoofd dacht ik: ik geloof dat we het kunnen en ik ga er alles aan doen. Maar als de realiteit het tegendeel bewijst, ben ik een van de eersten om toe te geven dat de hele wereld gelijk had en wij ongelijk.’

Brouwer: ‘Wij leggen de lat hoog. Zo hoog dat je je soms eigenlijk afvraagt: wat doen we onszelf aan? Maar zo zijn wij nu eenmaal. Wij willen winnen of in elk geval een kans daarop hebben.

‘Toen we twee jaar geleden begonnen, zei 98 procent van de wereld: jullie zijn gek. Moet je kijken wat we nu hebben bereikt en geleerd. Ik vind het alleen maar leuker worden.’

Volgende week moet die progressie zich doorzetten in het Argentijnse San Isidro, waar het WK Tornado wordt gehouden. Met een goed resultaat kunnen ze mogelijk ook de naturalisatiedienst overtuigen van hun bedoelingen. Nog altijd wacht Brouwer op een Belgisch paspoort. Zo gemakkelijk als dat document vroeger werd afgegeven, zo moeilijk gaat dat tegenwoordig. Ook een huwelijk brengt geen uitkomst.

Het eerste verzoek van Brouwer werd afgewezen. Ze kon volgens de dienst niet aantonen dat ze al drie jaar ingezetene is in België en ook niet dat ze een reële band heeft met het land. Het ministerie van Sport betaalt echter maandelijks haar salaris. ‘Het is gek dat het ene ministerie zo veel geld in ons investeert en een ander ministerie ons dwarsboomt’, zegt Brouwer. ‘Dat zal toch wel goed komen?’

Het lijkt nog de enige hobbel op weg naar Peking. Als ze ook die hebben genomen, kunnen ze volgens Godefroid trouwen en zonder problemen naar Temptation Island. Dan heeft hun relatie alle tests doorstaan. Terwijl die altijd ondergeschikt was aan een boot.