Tol haalt onderste steen eindelijk boven

Het moest er maar eens van komen, had Sonja Tol zich de afgelopen dagen voorgenomen.

Zo moeilijk vond de 36-jarige Tol het dan ook niet om maandag het grootste succes uit haar loopbaan te verklaren. ‘Ik wilde de onderste steen boven halen’, zei ze vanuit het Turkse Antalya, waar ze met haar bronzen medaille het Nederlandse schermen weer eens op de kaart zette.

Tol evenaarde de prestaties van Bas Verwijlen in 2005 en Pernette Osinga in 1992, eveneens degenspecialisten. En ze verdiende in Antalya na lange tijd de A-status van sportkoepel NOC*NSF terug, nadat ze na het mislopen van de OIympische Spelen zelfs geen recht meer bleek te hebben op een B-status. Ze moest meer uit eigen zak betalen en nauwkeurig afwegen aan welke toernooien ze nog kon deelnemen, ook omdat ze sinds februari niet meer tot de topsportsectie van Defensie behoort.

Als parttimer bij een afval- en reinigingsbedrijf, waar ze ook is aangenomen om het personeel meer aan het sporten te krijgen, combineert Tol haar werk sindsdien met twee schermtrainingen per week op het nationale sportcentrum Papendal. Voor het WK verdubbelde ze dat aantal. Het bleek genoeg voor de in Ede geboren laatbloeier.

Pas rond haar 20ste legde Tol zich toe op de sport die in Nederland nog altijd een rol in de kantlijn vervult. ‘Ik had wel verwacht dat ten minste één journalist me nog zou bellen voor het WK’, zei ze gisteren gekscherend.

Tegelijk begreep ze ook wel dat haar resultaten bij vorige titeltoernooien daar niet veel aanleiding toe hadden gegeven. Nadat de kwalificatie voor de Spelen mislukte, hield ziekte haar tijdens het EK aan de kant. Wel won ze, voor het tweede jaar op rij, het sterk bezette wereldbekertoernooi in het Duitse Tauberbischofsheim.

Als nummer twaalf van de wereld staat Tol in eigen land nog steeds op eenzame hoogte. Haar voornaamste concurrente Irma de Ridder schermt 249 plaatsen lager op de ranglijst, maar had toch een klein aandeel in het brons. Als sparringpartner waren De Ridder en haar vriend in Turkije ‘goud waard’ geweest, vond Tol.

Ze zei het ook over interim-bondscoach Jurek Konczalski. Van de schermbond mocht de ervaren Pool haar in de aanloop naar de Spelen al begeleiden als Roel Verwijlen niet bij een toernooi aanwezig kon zijn. In Antalya, waar de maître ontbrak door ziekte, had Konczalski volgens Tol een stempel op haar optreden gedrukt.

‘Jurek is iemand die aan tien seconden genoeg heeft om te zien met wat voor tegenstander ik te maken krijg. Bovendien laat hij me dingen doen op de loper die ik normaal niet durf. Ik vertrouw hem heel erg’, zei Tol.

Voortvarend bewandelde ze de weg naar de halve finale. Daarin verloor ze met 15-11 van de Canadese Sherraine Schalm, die in de finale niet op kon tegen Lubov Sjoetova uit Rusland. ‘Ik ben tegen een Française van een achterstand teruggekomen, heb een Chinees mormel van de loper getikt en mezelf meerdere keren overwonnen’, concludeerde Tol opgelucht.

Ze bekende zelfs haar lot te hebben verbonden aan het toernooi. Maar het WK werd geen fiasco, waardoor ze ineens geconfronteerd werd met een mogelijke deelname aan de Spelen van Londen, 2012. Tol zal eerst willen afwachten wat de zonder hoofdsponsor opererende schermbond haar kan aanbieden. ‘Maar wat er ook gebeurt, ik heb nu tenminste eindelijk waargemaakt wat ik altijd al wilde.’