Sport en smeergeld gaan prima samen

Een rekening van een half miljoen Zwitserse frank voor vliegtickets indienen en niet eens een bonnetje overleggen: je kunt ermee wegkomen in het internationale sportbestuur.

De voorzitter van de Internationale Handbal Federatie, de Egyptenaar Hassan Moustafa, deed het, en wie hem daarover ondervroeg, kon zijn herverkiezing vergeten.

Christer Ahl, de Zweedse scheidsrechtersbaas van de IHF, hoefde twee weken geleden niet eens af te reizen naar de jaarvergadering te Caïro. Hij kende de uitkomst al van het congres in een luxueus hotel. ‘De drie leden in het hoofdbestuur die Moustafa niet welgevallig waren, zijn weggewerkt en bij de verkiezing vervangen door supporters van zijn werkwijze.’

Schandalen
Ahl kwam woensdag in Coventry vertellen over alle andere schandalen in zijn bond. Hoe Moustafa, alias De Farao, olympische kwalificatietoernooien manipuleerde, scheidsrechters verving, dopingcontroles trachtte te verzieken en met geld iedereen in zijn kamp trok.

Ahl kon het nog komen vertellen. Een andere anticorruptiestrijder uit de sport, de Argentijnse volleybalbaas Mario Goijman, haalde het Play the Game-congres in Engeland niet. Hij werd door de douane tegengehouden op de luchthaven van Buenos Aires. Er zijn schuldeisers in zijn land, sinds het WK volleybal van 2002, die nog wachten op het geld van de wereldvolleybalbond FIVB. Goijman had zich daar als WK-organisator garant voor gesteld.

Volleygate
Hij stelde in 2003 het functioneren van FIVB-voorzitter Ruben Acosta aan de kaak. Die incasseerde 10 procent van alle tv-gelden voor zijn federatie en noemde dat commissie. Acosta kreeg 544 duizend Zwitserse frank aan onkostenvergoeding, per jaar. Goijman kon bewijzen dat Acosta – sinds 1984 aan het roer – van 1996 tot 2004 26 miljoen frank naar de eigen rekening had geschreven. Hij begon er een website over, Volleygate, en werd vervolgens persona non grata. Zijn eigen bond werd uitgesloten van internationale competitie.

De klokkenluiders, ze hebben het moeilijk, was de boodschap. Wie zou er voor hen moeten opkomen? Het IOC, sprak Ahl. Het Internationaal Olympisch Comité is de geëigende partij. Die staat volgens Ahl boven alle partijen, en geen federatie wil zijn olympische status verliezen. Ahl keek naar collega-panellid Dick Pound, het in Coventry aanwezige IOC-lid, die aanvankelijk zei dat iedere bond zijn eigen rotzooi moest opruimen. ‘Jullie handballers zijn met 167 lidbonden. Jullie moeten het zelf oplossen. Daar kunnen wij als IOC niet in treden.’

Benauwd
Pound, de gewetensvolle grondlegger van het wereldantidopingagentschap WADA, voelde zich benauwd na een langdurig betoog van Jens Weinreich. De Duitse journalist volgt al jaren de smeergeldaffaire rond het Zwitserse sportmarketingconcern ISL. Toen dat in 2001 kapseisde met een schuld van 3 miljard Zwitserse frank, bleek uit onderzoek dat alle grote verkopen van sportrechten waren bevorderd door het betalen van smeergeld. Zonder bruine enveloppen met inhoud ging niets vanzelf.

Er werd in totaal een uitbetaling van 138 miljoen frank aan smeergeld bewezen. Grote sportbonden als FIFA, UEFA, FINA (zwemmen) ITF (tennis) en IAAF (atletiek) werden genoemd. Maar ook het IOC, dat van 1983 tot 1996 met ISL werkte. Dat klopte, sprak Pound, oud-zwemmer en jurist. Hij had het contract zelf afgesloten, maar hij had nooit iets ontdekt van onregelmatigheden.

Grootste omkoopschandaal uit de geschiedenis
De Zwitserse justitie sprak in 2008 in het grootste omkoopschandaal uit de sportgeschiedenis nauwelijks recht. Er werden wat boetes uitgedeeld. Omkopen, geld geven om een contract te kunnen afsluiten, was niet strafbaar volgens het Zwitserse recht.

IOC-lid Dick Pound zei aan het eind van de bijeenkomst nog wel dat bonden, bij slecht gedrag, uitgesloten zouden moeten kunnen worden van de Spelen.