Schaaktoernooi wapent zich tegen barre tijden

Met bange voorgevoelens kwam de internationale schaakgemeenschap vrijdag bijeen in het paviljoen op de dorpsweide in Wijk aan Zee voor de opening van het 71ste Corus toernooi....

Na een warme toespraak van Corus-directeur Henrar haalde iedereen opgelucht adem. Hij sprak over een onbreekbare band tussen het staalbedrijf en het toernooi en hij herhaalde de vorig jaar uitgesproken belofte dat die band in ieder geval tot en met de 75ste editie in 2013 zal blijven bestaan: ‘In tijden van nood leer je je vrienden kennen’.

Toch blijft het onduidelijk of het toernooi zijn toonaangevende positie kan behouden. Het organisatiecomité zal moeten bezuinigingen, zoals dat bij eerdere recessies ook noodzakelijk was. In het verleden werd meestal gekozen voor een korter toernooi en het tijdelijk afschaffen van de tweede invitatiegroep. Aan de kwaliteit van de hoofdgroep, het visitekaartje van het toernooi, werd zo weinig mogelijk getornd.

Het is de vraag of dat nog steeds mogelijk is. De topspelers vragen tegenwoordig hoge startgelden, die onvergelijkbaar zijn met de relatief bescheiden vergoedingen die in het verleden gebruikelijk waren. Misschien is de tijd voorbij dat de mondiale top nagenoeg compleet neerstreek in Wijk aan Zee.

Omdat grote namen als Anand, Topalov en Kramnik ontbreken op de deelnemerslijst van het aanstaande toernooi, zou de indruk kunnen bestaan dat ditmaal al fors is bezuinigd. Dat is niet het geval. Ze ontvingen een invitatie, maar sloegen die beleefd af.

Topalov bereidt zich voor op de kandidatenmatch tegen Kamsky, die over een maand in Sofia begint. Anand heeft na de prolongatie van de wereldtitel een lange rustpauze genomen en slaat daarom Wijk aan Zee een jaartje over. Kramnik, de verliezer van de WK-match, laat het toernooi aan zich voorbijgaan, omdat hij onlangs vader werd. Hij heeft aangekondigd pas in de tweede helft van 2009 de draad weer te zullen oppakken.

Met vijf spelers uit de mondiale toptien is meer dan voldoende kwaliteit overgebleven. Magnus Carlsen en Levon Aronian, de winnaars in 2008, verdedigen hun titel tegen eminente oppositie, die wordt aangevoerd door de alom beminde Oekraïner Vassili Ivantsjoek, de nummer drie van de mondiale lijst.

Tot groot genoegen van velen heeft ook Alexander Morozevitsj na een afwezigheid van vier jaar de reis naar Wijk aan Zee aanvaard. Als hij op dreef is, kan de grillige grootmeester toveren en geweldige partijen spelen. Maar Morozevitsj is niet altijd op dreef. Zijn beste spel laat hij doorgaans zien tegen spelers die net wat zwakker zijn dan de kanonnen die hij de komende weken moet bestrijden.

Misschien krijgt Morozevitsj de gelegenheid te toveren tegen de drie Nederlandse deelnemers, die als laagste ratinghouders gisteren als laatsten hun lotingnummer mochten trekken. Het trio Van Wely, Stellwagen en Smeets zal het zwaar krijgen, al weet het zich gesterkt door een prima optreden tijdens de Olympiade in Dresden.

Loek van Wely heeft ruime ervaring op het erepodium, maar de nieuwkomers Daniël Stellwagen en Jan Smeets weten nog niet precies wat hen te wachten staat. Smeets heeft om die reden een secondant aangesteld, die weet hoe een debutant een toptoernooi moet aanpakken. Hij krijgt advies van de Duitse grootmeester Gustafsson, die vorig jaar in het elite-toernooi in Dortmund voor de leeuwen werd gegooid. Met een gedeelde tweede plaats doorstond Gustafsson de vuurdoop glansrijk.

Toch blijft het wennen. ‘Hoe heb je geloot, Jan?’. ‘Niet best. Zwart tegen Ivantsjoek’. Alsof men goed kan loten in Wijk aan Zee.