Galeano: ‘Was ik maar profvoetballer’

De president van Uruguay en 's lands bekendste schrijver waren eigenlijk liever voetballer geworden.

José Mujica had zo graag vanavond persoonlijk ‘zijn jongens’ aangemoedigd in het Green Pointstadion in Kaapstad. Maar zijn gezondheid en zijn vrouw hebben de reis naar Zuid-Afrika verhinderd.

Mujica is een van de kleurrijkste, en armste, staatshoofden. Volgens zijn laatste belastingaanslag bezit hij 2.000 dollar. Verder heeft hij een gammele Volkswagen Kever uit 1987. Zijn woning – een boerderijtje aan de rand van Montevideo, waar hij bloemen kweekt – staat op naam van zijn echtgenote Lucía Topolanski, die net als hij een voormalig lid is van een guerrillagroep en een ex-gevangene van de militaire dictatuur. Mujica stort 70 procent van zijn salaris als president terug in de kas van de regeringspartij Links Breed Front. Wat hem het meest tegenstaat in zijn functie, is dat hij ’s avonds niet meer onbekommerd de deur achter zich dicht kan doen om te gaan kijken naar de straatvoetballertjes in de buurt.

Inentingen

‘Voor Zuid-Afrika heb je weet ik veel hoeveel inentingen nodig en dat is, gezien zijn ziekte, niet goed voor José’, zei Lucía Topolanski onlangs tegen de Uruguayaanse radiozender Carve. ‘De tweede reden waarom hij niet naar Kaapstad kan vliegen, ben ik zelf. Ik geef hem geen autorisatie.’ Mujica werd in 2005 geopereerd wegens een ernstige nieraandoening. Een paar maanden geleden raadden de medici hem aan zijn werkritme te verlagen en elke vorm van stress te vermijden.

Van de naar eigen zeggen ‘ongeneeslijk aan voetbal lijdende’ Mujica is bekend dat hij een speciale band heeft met de spelers van de nationale ploeg La Celeste. In de aanloop naar het duel met Nederland heeft hij ze één voor één opgebeld om ze aan te moedigen en tips te geven.

Hoorn van de haak

In de buurt van de stranden van de Río de la Plata – en niet ver weg van Mujica’s boerderijtje – woont Eduardo Galeano. Wie in deze dagen telefonisch contact met hem zoekt, vindt de hoorn van de haak. Ga je bij hem langs in Montevideo’s wijk Barrio de Malvín, dan stuit je op een donkergroen hek met een handgeschreven bordje eraan: ‘Gesloten wegens voetbal.’

Galeano is vooral bekend om zijn meesterwerk De aderlating van een continent, een van de hardste aanklachten tegen de uitbuiting – koloniaal en postkoloniaal – van Latijns-Amerika.

Ook schreef hij Voetbal in de zon en de schaduw, volgens velen het beste voetbalboek aller tijden, met prachtige portretten van spelers.

De Uruguayaanse auteur heeft herhaaldelijk erkend dat hij eigenlijk profvoetballer had willen zijn. Maar wat zijn voet niet met de bal kon, bleek zijn hand wel met de pen te kunnen. In een recent interview met de Spaanse zender TVE zei Galeano: ‘Ik bedel om goed voetbal, omdat ik nu eenmaal een bedelaar van schoonheid ben. Ik kijk steeds minder naar de kleur van het shirt en steeds meer naar het universele talent van individuele spelers. Door met het juiste oog naar voetbal te kijken, verdwijnt nationalisme langzaam.’

Niettemin zal Galeano – met zijn vrouw thuis in Montevideo – zijn landgenoten vanavond vurig toejuichen. Pas over een week, als de nieuwe wereldkampioen bekend is, zal hij naar buiten komen en het bordje opbergen.