'Data-porno: Facebook Graph houdt de gebruiker een spiegel voor'

Facebook Graph Search geeft het publiek eindeloos veel mogelijkheden om de zoekvraag te verfijnen. Onder vrienden, maar dus ook onder vreemden. Met een klik vind je Amsterdammers die 'fan' zijn van Wilders en Marco Borsato  en in hun vrije tijd naar de Wallen gaan. En graag pizza eten. En van Belgisch bier houden. En geboren zijn vóór 1975. 'Facebook Graph Data porn', noemt internetonderzoeker Henk van Ess het.

Henk van Ess is researcher voor het VVOJ MediaLab en is door Facebook in de gelegenheid gesteld om de nieuwe zoekfunctie te testen. Het duurt nog maanden voordat de bètaversie in Amerika uitkomt, dus hoe Graph Search er uiteindelijk uit komt te zien is niet duidelijk. Van Ess: 'Maar van wat ik tot nu toe heb gezien, zijn de mogelijkheden eindeloos. Ik heb net vier mensen gevonden die werkzaam zijn op de Universiteit van Amsterdam én liefhebbers zijn van wapens.'

De zoekfunctie is in eerste instantie bedoeld voor vriendennetwerken. Wie van je vrienden houdt van Star Wars en wie van skiën? Welke bands zijn populair onder je vrienden of welk restaurant wordt regelmatig bezocht? De zoekfunctie beperkt zich echter niet tot de vriendengroep en zoekt in de gehele Facebookdatabase.

Graph Search maakt gebruik van alle gegevens die ooit van jou, door jou of door derden zijn gebruikt. Die gegevens werden voorheen voornamelijk gebruikt door adverteerders. 'Maar ze worden nu als het ware teruggegeven aan de gebruiker. Als adverteerder in de nichemarkt kun je bijvoorbeeld zeer specifiek op zoek gaan naar potentiële klanten.'

Van Ess ziet een groot voordeel voor de journalistiek. 'Het vinden van relevante bronnen was nog nooit zo makkelijk. Je hebt razendsnel een overzicht van mensen die je zou kunnen benaderen. En ook foto's van bepaalde mensen of locaties zijn in no-time boven te halen. Daarentegen zouden kwaadwillenden er misbruik van kunnen maken. Voor stalkers wordt het verzamelen van iemands (privé)foto's bijvoorbeeld kinderspel.'

Volgens de internetexpert zal het de Facebookgebruiker een spiegel voorhouden. 'Mensen zijn zich er te weinig bewust van wat ze allemaal achterlaten op Facebook. Werkelijk ieder spoortje is bij elkaar geveegd. Het wordt een echte eye-opener.'

Graph Search zou wel eens heel groot zou kunnen worden in het dating-segment, denkt Van Ess. Interesses kunnen gemakkelijk op elkaar afgestemd worden.'En het biedt ook veel lol. Facebook blijft je maar suggesties geven.' Op screenshots laat Van Ess zien welke spellen het meest gespeeld worden door medewerkers van het Ministerie van Defensie (WordFeud) en de FBI (Angry Birds).

'Facebook Graph Data porn', noemt van Ess deze bevindingen. Hij vindt bijvoorbeeld 89 voormalig acteurs die nu als serveerder werken. En er is altijd nog de overtreffende trap. De zoekvraag: 'mannen die van mannen houden die van de FBI en Selena Gomez houden', levert alsnog drie resultaten op.