'Het zal je verbazen hoeveel programma’s zijn betaald door de markt'

'De ene partij zegt: kunnen jullie iets voor mij betekenen? En dan zegt de andere: we hebben nog wel iets liggen dat met een beetje aanpassing voor jullie een oplossing is.'

Alsof Groeten uit de Rimboe nog niet voldoende commotie had veroorzaakt, kwam SBS 6 in 2006 met een sappig vervolg, Groeten Terug. Leden van een primitieve stam uit Kenia werden naar Nederland gehaald.

‘De eerste problemen ontstonden al toen ze net in Nederland waren. Die mannen hadden zich ingesmeerd met okerkleurige modder. Overal waar ze gingen zitten lieten ze bruine vlek achter. Het gezin in een Haagse vinexwijk waar ze te gast waren, legde na een kwartier al overal vuilniszakken overheen. Prachtig. Prachtig.’

Vincent ter Voert (38) bedenkt, ontwikkelt en produceert televisieprogramma’s. Hij werkte voor grote (Eyeworks) en kleine (CCCP) tv-producenten en treedt op 1 april in dienst van een middelgroot productiehuis, Tuvalu Media. In de tv-wereld staat hij bekend om zijn creativiteit, zijn eigenzinnigheid en zijn lef.

‘Ik hou van programma’s die een tikje controversieel zijn. DNA Onbekend bijvoorbeeld. En Groeten uit de Rimboe, Kluners uit Kenia, met die jongens die in Nederland kwamen trainen voor de Elfstedentocht. Iedereen zei: wat doe je nou? Mensen uit hun eigen cultuur lostrekken en omwille van de reality in een arena plaatsen?’

En toen zei u?
‘Ja, dat gaan we doen! Bij Groeten uit de Rimboe dacht ik al na serie één, samen met Tina Nijkamp van SBS: we moeten die mensen hier naartoe halen! En dat deden we. Het was het grootste schandaal dat er was.’

Begreep u waarom de reacties zo heftig waren?
‘Er werd gezegd dat die stammen leefden in een cultuur die nog niet was beïnvloed door de wereld daarbuiten. Dat moet je zo laten, zeiden de geleerde antropologen uit Amerika en Duitsland. Wacht eventjes, zei ik toen, omdat jij zo nodig een visje wil bestuderen, mag dat visje niet naar een volgende kom zwemmen? Onzin. Ook mensen in Kenia weten echt wel wat goed voor ze is.’

Is het een doel op zich, reacties uitlokken?
‘Nee. Maar ik vind het mooi als televisie als consequentie heeft dat mensen worden gedwongen hun mening te ventileren of bij te stellen.’

En wat is uw persoonlijke doel?
‘Een verhaal vertellen waarmee mensen in vervoering worden gebracht. Televisie is een manier om verhalen te vertellen. Een vrij ingewikkelde manier, maar wel een manier. Ik hou van televisie. Het eerste programma waar ik als redacteur aan meewerkte was Over seks gesproken met Goedele Liekens. Dat was een liveprogramma in het eerste jaar van SBS, 1998. Ik ben daarna nooit meer iets anders gaan doen. En ik heb nooit zonder werk gezeten. Zalig. Televisie maken is echt zalig.’

Het is crisis, ook in de tv-wereld. Wat merken producenten daar van?
‘Er is minder geld beschikbaar. Voor heel veel bedrijven in deze sector wordt 2010 het jaar van de waarheid. Maar het stimuleert de creativiteit.

‘Bij de commerciële zenders zie je steeds meer gesponsorde formats. Ook op primetime. Dat is ook helemaal niet gek. De kijker is eraan gewend. Over anderhalve week beginnen we op RTL met de Look of Love: een nieuw format met Robert ten Brink. Dat wordt voor 75 procent gefinancierd door Keune Haircosmetics.

‘Er wordt een verhaal van verteld over mensen die op het punt staan te scheiden. Wij brengen ze bij elkaar en aan het eind blijkt dat dat voor een deel te verklaren is omdat ze er aantrekkelijker uitzien dankzij Keune Haircosmetics. Dat zouden we vijf jaar geleden op primetime niet hebben kunnen zien bij RTL, maar overdag of in de vooravond.’

Is uw eigen werk veranderd door de economische crisis?
‘Je moet met minder genoegen nemen. En meer investeren om tot verkoop te komen. In pilots bijvoorbeeld. Vanaf papier een programma verkopen, zoals vroeger gebeurde, dat kan niet meer. Meer dan ooit moet je investeren in zekerheidjes, terwijl risico’s nemen bij het vak hoort.’

Soms gaat het ver. Het laatste programma van Wendy van Dijk, Ushi en Dushi, is zelfs geïnitieerd door een commerciële partner, het verkeersbureau van Curaçao.
‘Dat zie je steeds vaker. Dat programma van Herman den Blijker, Herrie aan de Horizon, wordt gesponsord door de Holland Amerika Lijn.’

En wij maar denken dat Wendy van Dijk een nieuw typetje had verzonnen.
‘Dat soort dingen gaan gelijk op. De ene partij zegt: kunnen jullie iets voor mij betekenen? En dan zegt de andere: we hebben nog wel iets liggen dat met een beetje aanpassing voor jullie een oplossing is.

‘We hoeven toch niet steeds iets nieuws te ontwikkelen? We kunnen ook kleine aanpassingen doen voor een nieuw programma. Mijn tent is top wordt helemaal betaald door Heineken, ING en nog wat bedrijven. RTL 4, primetime, succesvol programma. Het zal je verbazen hoeveel programma’s zijn betaald door de markt. Dat is niet gek. Want televisie wordt sowieso betaald door adverteerders.

‘Ik verkoop geen commercials, dat doet de zender. Mijn kansen liggen binnen het programma. En daar ligt voor producenten een sleutel voor de uitdagingen van deze tijd. Wie sponsoring hinderlijk vindt, moet zich beperken tot de publieke zenders of de kinderzenders. Maar dan laat je wel kansen liggen; kansen op business en kansen op ideeën.’

Veel amusementsprogramma’s lijken op elkaar, met al die varianten. Idols, X Factor, Popstars, en als je dat hebt gehad gaan ze dansen of op zoek naar de nieuwe Uri Geller.
‘Of Move like Michael Jackson. Maar mogen er dan alleen maar programma’s worden gemaakt die oorspronkelijk zijn, die iets laten zien dat nog nooit eerder is vertoond?’

Dat is in elk geval wel een lofwaardig streven.
‘We kunnen niet alleen maar superoorspronkelijke programma’s maken die lopen tot het einde der tijden. Spoorloos is top, maar dat is na een jaar toch ook niet oorspronkelijk meer? Als je het format steeds verfrist, of het nou Idols is dat X Factor wordt dat Holland got Talent wordt en waar zelfs Popstars naast kan bestaan, en straks Op zoek naar Zorro, is er niets op tegen. Er zijn altijd kandidaten die denken dat ze het talent van morgen zijn. Zolang dat zo is, kun je in dit genre vermakelijke en indrukwekkende programma’s maken. De oorsprong van dit type programma’s is ijzersterk.

‘Het verhaal moet oorspronkelijk en waarachtig zijn. En eerlijk. Dan is de vorm minder interessant. Het gaat om het verhaal.’