Draadloos stadsinternet bloeit, zonder verdienmodel

De draadloze stadsnetwerken schieten de afgelopen maanden als paddestoelen uit de grond. Een verdienmodel is er niet.

Alsof het niet in 2005 al ging over wifi-stadsnetwerken die internet voor iedereen, overal, draadloos toegankelijk maken en alsof er niet al meerdere partijen sindsdien hun tanden hebben stukgebeten op een onderliggend verdienmodel, schieten de draadloze stadsnetwerken de afgelopen maanden als paddestoelen uit de grond.

Heerlen

Na Groningen, dat in 2006 al begon met de aanleg, volgden Dokkum in december 2009 en het centrum van Rotterdam afgelopen januari. Vorige week volgde Heerlen als laatste loot aan de stam van draadloze stadsnetwerken. In de binnenstad van de Limburgse plaats kunnen burgers nu overal gratis internet op.

Reino Wentzel, directeur van Wentzo Wireless dat al sinds de jaren negentig actief is op de markt van draadloze netwerken en onder meer het wifi-stadsnetwerk in Dokkum aanlegde, neemt het laatste jaar ook een kleine renaissance van wifi waar. Volgens hem komt dat onder meer door de komst van steeds meer draagbare wifi-apparaten. ‘Heel veel netbooks en laptops, en zelfs het instapmodel van de iPad, hebben wel wifi, maar geen umts.’ (Dat laatste is nodig voor draadloze communicatie over het umts-netwerk, red.) Een andere factor van belang is volgens hem de verder ontwikkelde techniek. ‘Door nieuwe technieken kunnen we eenvoudig een hogere bandbreedte realiseren’, zegt hij.

Parkeerboetes

Martijn Hogenboom van Republicom, dat medeverantwoordelijk is voor het Rotterdamse wifinetwerk, wijst erop dat die toegenomen bandbreedte ook meerdere toepassingen mogelijk maakt, waardoor gemeenten steeds vaker interesse tonen in dergelijke draadloze netwerken. ‘Er lopen al proeven waarbij parkeerwachters via wifi parkeerboetes aan de centrale kunnen doorgeven. En met de huidige stand van de techniek is het bijvoorbeeld ook mogelijk beelden van camera’s draadloos te versturen naar agenten die in de buurt op straat rondlopen.’

Republicom wil de Rotterdamse pilot, die bewust niet groots werd aangekondigd om de capaciteit van het netwerk rustig op te kunnen bouwen, vooral gebruiken om toeristen via het netwerk informatie te verschaffen over hun omgeving. ‘Voor Nederlandse gebruikers is het sneller en makkelijker dan de umts-verbinding van bijvoorbeeld hun telefoon en voor buitenlandse toeristen is het veel goedkoper gebruik te maken van het lokale wifi-netwerk.’

Miljoenen

De techniek mag zijn verbeterd, veel van de mooie vergezichten zijn nog steeds dezelfden als begin 2000. Toen lukte het partijen nauwelijks de hoge investeringen van de aanleg van het netwerk, die voor een middelgrote stad al makkelijk in de miljoenen kunnen lopen, terug te verdienen.

Waarom zou dat nu wel lukken?

Adverteren

In Dokkum wordt gewed op meerdere paarden, zegt Wentzel van Wentzo. ‘Er kan geld verdiend worden door de plaatselijke winkels en bedrijven gericht te laten adverteren, maar ook door mensen te laten betalen voor het gebruik van internet.’

Fer Franssen, voorzitter van Stichting Draadloos Heerlen, denkt dat er geld verdiend kan worden door plaatselijke bedrijven en overheden diensten te laten ontwikkelen voor het netwerk, waarvoor gebruikers betalen. Op de site van webwereld maakte hij deze week de vergelijking met de ‘appstores’ voor mobiele telefoons, waar consumenten applicaties kunnen downloaden. ‘Wij hebben nog niet zoveel apps, maar we zitten pas aan het begin van de pilot.’

Geldgebrek

Ook Maastricht was bezig met het opzetten van een pilot, maar de plannen werden daar deze maand plots in de koelkast gezet. Geldgebrek was volgens Willem Mattens, directeur informatiebeleid van de Universiteit Maastricht, de voornaamste reden. ‘Bovendien moet je je afvragen of het slimme investeringen zijn en of je niet wordt ingehaald door de ontwikkeling van de techniek’, zegt hij, verwijzend naar onder meer de snelle opkomst van smartphones en de steeds bredere toegang tot internet.

Martijn Hogenboom ziet de wifi-stadsnetwerken dan ook vooral als een aanvulling op alle andere mogelijkheden. ‘Mensen hebben een toenemende honger naar data en dat zal voorlopig alleen maar toenemen. Wifi is slechts een van de vele manieren om aan het stillen van die honger bij te dragen.’