Geen trek in Joop Braakhekke

Een beetje politicus schuift tegenwoordig aan bij populaire tv-programma’s als Pauw & Witteman of De Wereld Draait Door. Maar niet iedereen wil, en niet iedereen kán het ook....

De ministers Hirsch Ballin (justitie), Donner (sociale zaken) en Klink (volksgezondheid) zie je zelden aan tafel bij Jeroen, Paul of Matthijs. Bewust, zo blijkt, en dat steekt de makers. Herman Meijer, eindredacteur van Pauw & Witteman: ‘Politici hebben in een democratie de plicht af en toe acte de présence te geven in fora die ertoe doen. Zoals talkshows waar een miljoen kiezers naar kijken.’

De afwezigheid van politici stoort Meijer om nog een andere reden. ‘Je zou nu heel gemakkelijk kunnen concluderen dat wij minder CDA’ers te gast hebben dan PvdA’ers. Maar dat ligt niet aan ons: ze komen gewoon niet.’

Kan allemaal zijn, maar politieke inhoud komt in die programma’s nauwelijks aan bod, zegt Arjen Berkvens, voormalig campagnemanager van de PvdA. Incidenten, ruzies en affaires winnen het altijd van het gedegen verhaal, is de klacht.

‘Als je een inhoudelijk verhaal kwijt wilt, dan loop je een risico’, zegt hij. ‘Voor je het weet moet je in discussie met Joop Braakhekke’. Enige tijd geleden zag hij Mark Rutte aan tafel. ‘Het zou gaan over een fileplan van hem. Nauwelijks aan bod gekomen.’

Die ervaring delen meer voorlichters. Annemarie Stordiau, directeur voorlichting op het ministerie van Justitie: ‘Afgelopen vrijdag zat Nebahat Albayrak bij P & W. De afspraak was dat ze zou komen praten over rechtsbijstand. Een onderwerp dat veel mensen aangaat, bij echtscheidingen of andere conflicten.

‘Op het laatste moment kreeg ze te horen dat ook burgemeester Leers van Maastricht zou aanschuiven, en dus ging het gesprek ineens over zijn kandidatuur voor Rotterdam, en over drugs in gevangenissen. Dat waren veel lekkerder onderwerpen, zei de redactie.’ Dat was dus ‘geen succes’, vindt Stordiau.

Niet dat ze een volgende keer de staatssecretaris zal adviseren thuis te blijven, maar ‘we zullen de onderhandelingen over wat er aan de orde gaat komen wel steviger voeren’.

Wie je ook zelden aan tafel ziet, is minister Klink. Dat klopt, zegt zijn woordvoerder Arnoud Strijbis: ‘Hij wil alleen verschijnen als hij een inhoudelijke boodschap kwijt kan. En dat doet hij niet op basis van incidenten.’ Bovendien, zegt Strijbis, is Klink de minister die het meest in de Kamer zit, en dus kan hij domweg niet vaak in de media verschijnen.

Dat laatste betwijfelt P & W-eindredacteur Herman Meijer: ‘Wij hebben geregeld Wouter Bos te gast. Ik kan me niet voorstellen dat die het minder druk heeft.’

Meijers conclusie: bange voorlichterscultuur heeft de politiek in de greep. Die angst is volgens hem onterecht: ‘Je kunt veel van ons zeggen, maar niet dat we onze gasten onheus bejegenen.

‘Ik ben geïnteresseerd in politiek, en dat willen we ook in het programma tonen. En ja, het kan gebeuren dat een minister iets gevraagd wordt over het opstellen van Clarence Seedorf. Maar daar moet je in het huidige mediatijdperk gewoon over kunnen meepraten.’

Natuurlijk, er gaat wel eens wat mis. Eindredacteur Meijer is de eerste om dat toe te geven. ‘Maar als dat de reden is waarom Annemarie Stordiau onze politiek redacteuren nu al 2,5 jaar lang bijna de gang uitjaagt wanneer ze weer een interview met Hirsch Ballin aanvragen, begrijp ik daar niks van. Want het leuke bij ons is: wij bieden heel makkelijk een herkansing. Niet direct de volgende dag over hetzelfde onderwerp misschien, maar wel even later.’

Zo was er het incident met Ella Vogelaar, die in P & W de wind van voren kreeg van Jort Kelder (‘U moet eens een cursusje charisma volgen’). Meijer: ‘Volgende week zit Vogelaar weer bij ons aan tafel.’ Ook met premier Balkenende is het volgens hem weer helemaal goed. De MP kwam vorig jaar tegenover rapper Ali B. te zitten, die hem al tutoyerend wegzette.

Campagnemanager Arjen Berkvens: ‘Ik ben niet tegen dit soort programma’s, maar wat me stoort is de grote broek die de makers soms aantrekken. Ze claimen een politicus, maken afspraken en tijdens de uitzending loopt het allemaal anders.

‘Helaas zijn er maar weinig goede politieke programma’s op tv. Buitenhof is te elitair, daar kijken maar weinig mensen naar. Van de actualiteitenprogramma’s zijn NOVA, Netwerk of EenVandaag soms echt aantrekkelijker dan P & W of De Wereld Draait Door.’

Veel ligt ook aan de persoonlijkheid van de politicus zelf, zegt Berkven: ‘Diederik Samson of Jeroen Dijsselbloem kun je moeiteloos neerzetten bij De Wereld Draait Door. Maar iemand als Ella Vogelaar heeft gewoon wat meer tijd nodig om een punt te maken.’

Politiek en televisie lijken elkaar in de houdgreep te hebben. Wat is de oplossing? Eindredacteur Meijer: ‘De enige manier om uit een houdgreep te komen is: loslaten. Ik kan niet stoppen met onze talkshow. Dus moeten ministers gewoon komen, dan zullen ze zien dat het helemaal niet eng is. En als Hirsch Ballin nu wil komen, beloof ik hem een goede uitzending.’