Staat stopt met ‘politiek proces’

De Staat der Nederlanden laat het failliete weekblad Opinio en hoofdredacteur Jaffe Vink met rust. De bodemprocedure die premier Balkenende begon tegen het ‘links-conservatieve’ opinieblad en zijn voorman vanwege het publiceren van een neprede over de islam, is van de baan....

Het blad publiceerde in april een door Vink geschreven neptoespraak, waarin de premier sprak over het grote probleem dat de islam vormt. Balkenende was – met de perikelen rond de film Fitna van Geert Wilders van dat moment in het achterhoofd – bepaald not amused en stapte naar de rechter. Dat kort geding verloor hij: een rectificatie hoefde niet, omdat voldoende duidelijk was dat het om satire ging en de premier voorts tegen een stootje moest kunnen.

Daar dacht Balkenende anders over: ‘de staat’ begon een ook voor Opinio dure bodemprocedure. Het zou voor ‘de gemiddelde consument’ helemaal niet duidelijk zijn dat het satire was. Ook beschikte ‘de staat’ over signalen dat de rede in het buitenland voor echt werd gehouden. De bodemprocedure kwam de premier op veel kritiek te staan, omdat hij via een ‘politiek proces’ de vrijheid van meningsuiting zou willen beperken. Ook werd het inzetten van het staatsapparaat tegen een blaadje weinig democratisch gevonden.

Het probleem leek zichzelf op te lossen, doordat financier Roel Pieper begin juni na anderhalf jaar de stekker uit het blad trok. De staat stopte de procedure echter niet. Dat kwam niet alleen door het principiële karakter van de zaak, maar ook doordat er sprake was van een doorstart van Opinio.

Maar deze zomer liet de landsadvocaat weten dat de staat de zaak toch staakt. Volgens de RVD is het niet zinvol een procedure te voeren tegen een blad dat niet meer bestaat. Maar Opinio-advocaat Hellingman denkt dat het faillissement Balkenende een handige uitweg bood uit een netelige kwestie. ‘De voorzieningenrechter was er heel snel uit dat het duidelijk om satire ging en er is geen enkele aanwijzing dat de rechtbank in de bodemprocedure tot een ander oordeel zou komen. Bovendien blijft het vreemd dat het een zaak is van premier Balkenende, die gevoerd wordt door de Staat.’

Overigens werkt Jaffe Vink – naast het opzetten van een opiniërende website – nog aan de doorstart van Opinio. ‘Het faillissement was vlak voor de zomer, lastig om dan iets te regelen. Ik ga zeker proberen financiers te vinden, al is dat niet makkelijk.’ De RVD wil niet zeggen of zo’n herstart ook de herstart van de bodemprocedure betekent, wat het blad meteen weer op kosten zou jagen.